by വാടകയ്ക്ക് കിട്ടിയ അമ്മ
“ദേവയാനിയമ്മേ… അനഘയുടെ കല്യാണത്തിന് ഇനി വെറും ഒരാഴ്ച മാത്രമേ ബാക്കിയുള്ളൂ. ഇനിയും നിങ്ങൾ ഇങ്ങനെ മുറിയടച്ചിരുന്നാൽ എങ്ങനെയാ?”
വീട്ടുജോലിക്കാരി സുധ വാതിലിൽ മുട്ടിക്കൊണ്ട് ചോദിച്ചു.
അകത്ത് നിന്ന് മറുപടിയൊന്നും വന്നില്ല.
കൈലാസം മനയുടെ പഴയ മുറിയിൽ ജനലരികിൽ ഇരിക്കുകയായിരുന്നു ദേവയാനി. മുന്നിലെ കണ്ണാടിയിൽ സ്വന്തം പ്രതിബിംബം നോക്കിക്കൊണ്ടിരുന്നു. ഇടയ്ക്കിടെ തലമുടിക്കിടയിൽ തെളിഞ്ഞു നിൽക്കുന്ന വെള്ളിനാരുകൾ വിരലുകൾ കൊണ്ട് പറിച്ചെറിയാൻ ശ്രമിച്ചു.
അമ്പത്തിയഞ്ച് വയസ്സായെങ്കിലും മുഖത്ത് ഇപ്പോഴും പഴയ സൗന്ദര്യത്തിന്റെ അടയാളങ്ങൾ ഉണ്ടായിരുന്നു.
പക്ഷേ ഇന്ന് അവൾ സ്വന്തം മുഖമല്ല കാണുന്നത്.
ഇരുപത്തിരണ്ട് വർഷം മുമ്പ് കൈകളിൽ എടുത്ത ഒരു പിഞ്ചുകുഞ്ഞിന്റെ മുഖമാണ്.
ഒരു ചെറിയ കരച്ചിൽ…
ഒരു ചെറിയ പുഞ്ചിരി…
ഒരു “അമ്മേ” എന്ന വിളി…
എല്ലാം ഇന്നലെ നടന്നതുപോലെ.
പക്ഷേ ഇന്ന്…
ഇന്ന് ആ കുട്ടി തന്നെ അവളെ “വേലക്കാരി” എന്ന് വിളിച്ചിരിക്കുന്നു.
ആ വാക്ക് ചെവിയിൽ നിന്ന് ഇറങ്ങിപ്പോകുന്നില്ല.
—
ദേവയാനി ഈ നാട്ടുകാരിയല്ല.
പാലക്കാട്ടെ ഒരു ചെറിയ ഗ്രാമത്തിലാണ് ജനിച്ചത്.
നഴ്സിംഗ് പഠിച്ച ശേഷം സ്വകാര്യ ആശുപത്രിയിൽ ജോലി ചെയ്യുകയായിരുന്നു.
അങ്ങനെയാണ് രാഘവന്റെയും ഭാര്യ മാലതിയുടെയും ജീവിതത്തിലേക്ക് അവൾ കടന്നുവരുന്നത്.
ഗർഭകാലത്ത് മാലതിക്ക് ഗുരുതരമായ ആരോഗ്യപ്രശ്നങ്ങൾ ഉണ്ടായിരുന്നു. ആശുപത്രിയിൽ നിന്ന് പ്രത്യേക പരിചരണത്തിനായി ഒരാളെ വേണമെന്ന് ഡോക്ടർമാർ നിർദ്ദേശിച്ചു.
അപ്പോഴാണ് ദേവയാനി കൈലാസം മനയിലേക്ക് എത്തുന്നത്.
ആദ്യ ദിവസം മുതൽ മാലതിക്ക് അവളെ ഇഷ്ടമായി.
“നീ ജോലി ചെയ്യുന്ന ആളല്ല. എന്റെ സഹോദരിയെ പോലെയാണ്,” മാലതി പലപ്പോഴും പറയും.
ആ വാക്കുകൾ ദേവയാനിയുടെ മനസ്സിൽ വലിയ സ്ഥാനം നേടി.
കാരണം അവൾക്ക് സ്വന്തമെന്ന് പറയാൻ ആരുമില്ലായിരുന്നു.
അച്ഛനും അമ്മയും ചെറുപ്പത്തിലേ മരിച്ചിരുന്നു.
ജീവിതത്തിൽ ആദ്യമായി ഒരു കുടുംബത്തിന്റെ ചൂട് അവൾ അറിയുകയായിരുന്നു.
പക്ഷേ സന്തോഷം അധികനാൾ നീണ്ടില്ല.
പ്രസവസമയത്ത് ഉണ്ടായ സങ്കീർണ്ണതകൾ കാരണം മാലതി മരിച്ചു.
ഒരു വശത്ത് മരിച്ചുകിടക്കുന്ന അമ്മ.
മറുവശത്ത് ജീവനുവേണ്ടി കരയുന്ന കുഞ്ഞ്.
ആ കുഞ്ഞിനെ ആദ്യമായി കൈകളിൽ എടുത്ത നിമിഷം ദേവയാനിയുടെ ജീവിതം മാറി.
അവൾ ആ കുഞ്ഞിനെ നെഞ്ചോട് ചേർത്തു.
അറിയാതെ കണ്ണുനീർ വീണു.
“നിനക്ക് ഞാൻ ഉണ്ടാകും…”
അവൾ സ്വയം പറഞ്ഞ വാക്കായിരുന്നു അത്.
ആ കുഞ്ഞായിരുന്നു അനഘ.
—
മാലതിയുടെ മരണത്തിന് ശേഷം രാഘവൻ തകർന്നുപോയി.
ദിവസങ്ങളോളം ആരോടും സംസാരിക്കാതെ മുറിയിൽ ഇരിക്കും.
വീട്ടിലെ കാര്യങ്ങൾ എല്ലാം ദേവയാനിയുടെ ചുമലിലായി.
അനഘയെ കുളിപ്പിക്കുന്നതും ഉറക്കുന്നതും മരുന്ന് കൊടുക്കുന്നതും എല്ലാം അവളായിരുന്നു.
കുറച്ച് മാസങ്ങൾക്കുള്ളിൽ തന്നെ കുഞ്ഞ് ദേവയാനിയുടെ ശബ്ദം തിരിച്ചറിയാൻ തുടങ്ങി.
അവൾ അടുത്തുണ്ടെങ്കിൽ മാത്രം കരച്ചിൽ നിർത്തും.
അവളുടെ തോളിൽ കിടന്നാണ് ഉറങ്ങുക.
ആ ബന്ധം ദിവസങ്ങൾക്കൊപ്പം വളർന്നു.
ഒരു ദിവസം കുഞ്ഞ് ആദ്യമായി സംസാരിക്കാൻ ശ്രമിക്കുമ്പോൾ പറഞ്ഞ വാക്ക് “അമ്മ” ആയിരുന്നു.
ആ നിമിഷം ദേവയാനി പൊട്ടിക്കരഞ്ഞു.
അവൾക്ക് സ്വന്തമായി ഒരു കുഞ്ഞില്ല.
പക്ഷേ ആ വിളി അവളെ ഒരു അമ്മയാക്കി മാറ്റി.
—
വർഷങ്ങൾ കടന്നുപോയി.
രാഘവൻ വീണ്ടും വിവാഹം കഴിച്ചില്ല.
പലരും നിർബന്ധിച്ചു.
പക്ഷേ അദ്ദേഹം സമ്മതിച്ചില്ല.
“മാലതിയുടെ സ്ഥാനത്ത് മറ്റാരും വരില്ല,” അതായിരുന്നു മറുപടി.
നാട്ടുകാർ പലതും പറഞ്ഞു.
ദേവയാനിയെക്കുറിച്ചും പറഞ്ഞു.
രാഘവനും ദേവയാനിയും ഒരുമിച്ച് താമസിക്കുന്നതിനെക്കുറിച്ച് അപവാദങ്ങൾ പരന്നു.
പക്ഷേ അവർ രണ്ടുപേരും അതൊന്നും ശ്രദ്ധിച്ചില്ല.
അവരുടെ ലോകം അനഘ മാത്രമായിരുന്നു.
അനഘയ്ക്ക് നല്ല വിദ്യാഭ്യാസം നൽകി.
നല്ല സ്കൂളിൽ പഠിപ്പിച്ചു.
അവളുടെ ഓരോ ആഗ്രഹവും നിറവേറ്റി.
ദേവയാനി സ്വന്തം ജീവിതം മുഴുവൻ അവൾക്കായി മാറ്റിവെച്ചു.
സ്വന്തം വിവാഹം പോലും വേണ്ടെന്ന് വച്ചു.
പല ആലോചനകളും വന്നിരുന്നു.
പക്ഷേ ഓരോ തവണയും അവൾ ഒരു കാരണമുണ്ടാക്കി ഒഴിവാക്കി.
കാരണം ഒരു കുഞ്ഞിനെ വിട്ടുപോകാൻ അവൾക്കായില്ല.
—
അനഘ കോളേജിൽ എത്തിയപ്പോൾ മാറ്റങ്ങൾ തുടങ്ങുകയായിരുന്നു.
പുതിയ കൂട്ടുകാർ.
പുതിയ ചിന്തകൾ.
പുതിയ ബന്ധങ്ങൾ.
അവൾ അർജുനെ പരിചയപ്പെട്ടു.
സമ്പന്ന കുടുംബത്തിലെ യുവാവ്.
ആദ്യം സൗഹൃദം.
പിന്നീട് പ്രണയം.
ദേവയാനി അതിനെ എതിർത്തില്ല.
പക്ഷേ ഒരു കാര്യം മാത്രം പറഞ്ഞു.
“മോളേ… ആ കുടുംബത്തെക്കുറിച്ച് നന്നായി അന്വേഷിക്കണം.”
അത് അനഘയ്ക്ക് ഇഷ്ടപ്പെട്ടില്ല.
“എന്റെ ജീവിതം തീരുമാനിക്കാൻ ഞാൻ ചെറുപ്പക്കാരിയല്ല.”
അവൾ ദേഷ്യപ്പെട്ടു.
അന്ന് മുതൽ ഇരുവരുടെയും ഇടയിൽ അകലം വർദ്ധിച്ചു.
—
ഒരു ദിവസം രാവിലെ.
“ഇന്ന് വൈകിട്ട് ഞാൻ അർജുന്റെ വീട്ടിലേക്ക് പോകും.”
അനഘ പറഞ്ഞു.
“ഞാനും വരട്ടെ?”
ദേവയാനി ചോദിച്ചു.
“നിങ്ങൾ എന്തിനാ വരുന്നത്?”
“നിന്റെ കാര്യമല്ലേ…”
“എന്റെ കാര്യം ഞാൻ നോക്കിക്കോളാം.”
ആ വാക്ക് ദേവയാനിയെ വേദനിപ്പിച്ചു.
എന്നാലും അവൾ മിണ്ടിയില്ല.
പക്ഷേ പിന്നീട് ഉണ്ടായ തർക്കത്തിൽ അനഘ പറഞ്ഞ വാക്കാണ് അവളെ തകർത്തത്.
“നിങ്ങൾ എന്റെ അമ്മയല്ല.”
ദേവയാനി ഞെട്ടി.
“അനഘ…”
“സത്യമല്ലേ? ഈ വീട്ടിലെ ഒരു ജോലിക്കാരി മാത്രമല്ലേ നിങ്ങൾ?”
ആ വാക്കുകൾ അമ്പുപോലെ നെഞ്ചിൽ തറച്ചു.
“ഞാൻ നിങ്ങളെ ബഹുമാനിക്കുന്നു. അതുകൊണ്ട് അമ്മയാകില്ല.”
ദേവയാനിക്ക് സംസാരിക്കാൻ കഴിഞ്ഞില്ല.
വർഷങ്ങളായി ഉള്ളിൽ സൂക്ഷിച്ച സ്നേഹം ഒരു നിമിഷം കൊണ്ട് ചിതറിപ്പോയതുപോലെ തോന്നി.
—
ആ രാത്രി അവൾക്ക് ഉറങ്ങാൻ കഴിഞ്ഞില്ല.
മുറിയിലെ ഭിത്തിയിൽ തൂങ്ങിയിരുന്ന രാഘവന്റെ ചിത്രത്തിന് മുന്നിൽ നിന്നു.
“കണ്ടോ… നിങ്ങളുടെ മകൾ പറഞ്ഞത്?”
കണ്ണുനീർ ഒഴുകി.
“ഞാൻ ആരായിരുന്നു അവൾക്ക്?”
“വേലക്കാരി.”
“അതായിരുന്നു സത്യം അല്ലേ?”
വർഷങ്ങളായി ഉള്ളിൽ അടക്കിവെച്ച വേദനകൾ പുറത്തുവന്നു.
“ഒരു സ്ത്രീയായിട്ട് ജീവിക്കാൻ പോലും എനിക്ക് അവസരം കിട്ടിയില്ല.”
“ഒരു ഭാര്യയാകാനും കഴിഞ്ഞില്ല.”
“ഒരു അമ്മയാകാനും കഴിഞ്ഞില്ല.”
“ഞാൻ ആരായിരുന്നു?”
“ഒരു നിഴൽ…”
“ഒരു കാവൽക്കാരി…”
“ഒരു ദാസി…”
ശബ്ദം വിറച്ചു.
“പക്ഷേ ഞാൻ അവളെ സ്നേഹിച്ചു രാഘവാ…”
“സ്വന്തം ജീവനേക്കാൾ.”
—
പിറ്റേന്ന് രാവിലെ.
അനഘ വിവാഹ ഒരുക്കങ്ങളിൽ തിരക്കിലായിരുന്നു.
ദേവയാനി ആരോടും ഒന്നും പറഞ്ഞില്ല.
എല്ലാവരും ഉറങ്ങിയ ശേഷം അവൾ ഒരു കത്ത് എഴുതി.
“എന്റെ ജീവിതത്തിലെ ഏക സമ്പത്ത് അനഘയാണ്.”
“ഇനി അവൾക്ക് എന്നെ ആവശ്യമില്ല.”
“അതിനാൽ ഞാൻ പോകുന്നു.”
അവൾ മേശയുടെ ഡ്രോയർ തുറന്നു.
ഉറക്കഗുളികയുടെ കുപ്പി എടുത്തു.
മൂടി തുറന്നു.
കൈകൾ വിറയ്ക്കുന്നുണ്ടായിരുന്നു.
കണ്ണുനീർ കാഴ്ച മങ്ങിച്ചു.
“ഇനി കുറച്ചുനേരം മാത്രം.”
അവൾ ഗുളികകൾ വായിലേക്ക് ഒഴിക്കാൻ ശ്രമിച്ച നിമിഷം വാതിൽ തുറന്നു.
“അമ്മേ!”
ആ ശബ്ദം കേട്ട് അവൾ ഞെട്ടി.
അനഘ ആയിരുന്നു.
ശ്വാസം മുട്ടി ഓടിയെത്തിയതുപോലെ.
“അമ്മേ… വേണ്ട!”
ദേവയാനി അനങ്ങാതെ നിന്നു.
“ഇപ്പോൾ എന്തിനാ വന്നത്?”
അനഘ കരഞ്ഞു.
“എന്നോട് ക്ഷമിക്കൂ.”
“ഞാൻ നിങ്ങളെ വേദനിപ്പിച്ചു.”
“ഞാൻ പറയാൻ പാടില്ലാത്തത് പറഞ്ഞു.”
ദേവയാനി ചിരിച്ചു.
വേദന നിറഞ്ഞ ചിരി.
“സത്യം പറഞ്ഞതല്ലേ?”
അനഘ തലകുലുക്കി.
“അല്ല.”
അവൾ ഒരു ഫയൽ നീട്ടി.
രാഘവൻ മരിക്കുന്നതിന് മുമ്പ് എഴുതിയ രേഖകൾ.
അതിൽ ഒരു കത്ത് ഉണ്ടായിരുന്നു.
അനഘ അത് വായിച്ചു.
“ദേവയാനി ഈ വീട്ടിലെ ജോലിക്കാരി അല്ല.”
“എന്റെ മകളുടെ അമ്മയാണ്.”
“ജന്മം നൽകിയവൾ മാലതിയാണെങ്കിൽ ജീവിതം നൽകിയവൾ ദേവയാനിയാണ്.”
“എനിക്ക് ശേഷം അവൾക്ക് അമ്മയുടെ എല്ലാ അവകാശവും ഉണ്ടായിരിക്കും.”
അനഘ പൊട്ടിക്കരഞ്ഞു.
“ഞാൻ അത് ഇന്ന് മാത്രമാണ് കണ്ടത്.”
“അമ്മേ… ഞാൻ തെറ്റ് ചെയ്തു.”
“എന്നെ ക്ഷമിക്കൂ.”
ദേവയാനിയുടെ കൈയിൽ നിന്ന് ഗുളികക്കുപ്പി താഴെ വീണു.
അവൾ വിറയുന്ന കൈകൾ കൊണ്ട് അനഘയുടെ മുഖം തൊട്ടു.
“വീണ്ടും വിളിക്കൂ.”
അനഘ കരഞ്ഞുകൊണ്ട് അവളെ കെട്ടിപ്പിടിച്ചു.
“അമ്മേ…”
ആ ഒരു വാക്ക് മതി.
ഇരുപത്തിരണ്ട് വർഷത്തെ കാത്തിരിപ്പിന്.
ജീവിതം മുഴുവൻ സഹിച്ച വേദനയ്ക്ക്.
അവളുടെ മാറിൽ മുഖം ചേർത്ത് കരയുന്ന മകളെ ചേർത്ത് പിടിക്കുമ്പോൾ ദേവയാനി മനസ്സിലാക്കി.
അമ്മയാകാൻ പ്രസവിക്കണമെന്നില്ല.
ഒരു ഹൃദയം മുഴുവൻ മറ്റൊരാൾക്ക് സമർപ്പിച്ചാൽ മതി.
കാരണം രക്തബന്ധത്തേക്കാൾ വലിയ ചില ബന്ധങ്ങൾ ഈ ലോകത്തുണ്ട്.
അതിൽ ഏറ്റവും വിശുദ്ധമായത്…
ഒരു പോറ്റമ്മയുടെ സ്നേഹമാണ്.