19/06/2026

ചിറകുകൾ മുറിക്കാനാവില്ല

ചിറകുകൾ മുറിക്കാനാവില്ല

“മീനേ, നീ ഇനിയും ഉറങ്ങിയില്ലേ?”

മുറിയിലെ ലൈറ്റ് ഓഫ് ചെയ്യാൻ ഒരുങ്ങിക്കൊണ്ട് അരുൺ ചോദിച്ചു.

ജനാലയ്ക്ക് പുറത്തേക്ക് നോക്കി നിൽക്കുകയായിരുന്നു മീന. അവൾ മറുപടി പറഞ്ഞില്ല. മഴ പെയ്യുന്ന ശബ്ദം മാത്രം മുറിയിൽ നിറഞ്ഞു നിന്നു.

“എന്താ നിനക്ക് ഇത്ര ആലോചിക്കാൻ?” അയാൾ വീണ്ടും ചോദിച്ചു.

അവൾ തിരിഞ്ഞ് നോക്കി.

“ഒന്നുമില്ല.”

പക്ഷേ അത് വെറും മറുപടിയായിരുന്നു. അവളുടെ ഉള്ളിൽ ഒരുപാട് കാര്യങ്ങൾ കത്തിക്കൊണ്ടിരുന്നു.

വിവാഹം കഴിഞ്ഞിട്ട് വെറും മൂന്ന് മാസം മാത്രം ആയിരുന്നു. എന്നാൽ ആ മൂന്ന് മാസം കൊണ്ട് തന്നെ ജീവിതത്തെക്കുറിച്ചുള്ള അവളുടെ പല വിശ്വാസങ്ങളും തകർന്നിരുന്നു.

വിവാഹത്തിന് മുമ്പ് കണ്ടിരുന്ന അരുൺ ഒരാളായിരുന്നു.

വിവാഹത്തിന് ശേഷം ഒപ്പം ജീവിക്കാൻ തുടങ്ങിയ അരുൺ മറ്റൊരാളായിരുന്നു.

മീനയ്ക്ക് എന്നും പഠിക്കണമെന്നായിരുന്നു ആഗ്രഹം.

ഡിഗ്രിയിൽ യൂണിവേഴ്സിറ്റി റാങ്ക് നേടിയപ്പോൾ അവളുടെ അച്ഛൻ സന്തോഷത്തോടെ പറഞ്ഞിരുന്നു.

“എന്റെ മോളെ ഞാൻ ഒരു പ്രൊഫസറായിട്ട് കാണണം.”

അത് വെറുമൊരു സ്വപ്നമല്ലായിരുന്നു.

അവൾക്ക് ഗവേഷണം ചെയ്യണം.

ഉയർന്ന പഠനം പൂർത്തിയാക്കണം.

സ്വന്തമായി ജോലി നേടണം.

സ്വന്തം വ്യക്തിത്വം ഉണ്ടാക്കണം.

വിവാഹ ആലോചന വന്നപ്പോൾ മീനയുടെ വീട്ടുകാർ ആദ്യമേ പറഞ്ഞ കാര്യവും അതായിരുന്നു.

“പഠനം നിർത്തില്ല.”

അന്ന് അരുണും വീട്ടുകാരും വലിയ മനസ്സോടെ സമ്മതിച്ചിരുന്നു.

“അവൾക്ക് ഇഷ്ടമുള്ളത് പോലെ പഠിക്കട്ടെ. ഞങ്ങൾ എതിർക്കില്ല.”

ആ വാക്കുകൾ കേട്ടാണ് മീന വിവാഹത്തിന് സമ്മതിച്ചത്.

പക്ഷേ കല്യാണം കഴിഞ്ഞതോടെ ആ വാക്കുകൾക്ക് വില ഇല്ലാതായി.

ആദ്യ ദിവസങ്ങളിൽ ചെറിയ മാറ്റങ്ങളായിരുന്നു.

“ഇന്ന് പോകരുത്.”

“ഇപ്പോൾ അതിന്റെ ആവശ്യമില്ല.”

“പിന്നീട് നോക്കാം.”

എന്നിങ്ങനെ പറഞ്ഞ് അവളുടെ പഠനവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട കാര്യങ്ങൾ മാറ്റിവെക്കാൻ അരുൺ തുടങ്ങി.

മീന അത്ര കാര്യമാക്കിയില്ല.

പക്ഷേ ദിവസങ്ങൾ കടന്നുപോകുന്തോറും ആ മാറ്റം കൂടുതൽ വ്യക്തമായി.

ഒരു ദിവസം ധൈര്യം സംഭരിച്ച് അവൾ പറഞ്ഞു.

“അരുൺ, അടുത്ത മാസം പി.ജി അഡ്മിഷൻ തുടങ്ങും. അപേക്ഷ കൊടുക്കണം.”

അയാൾ ടിവി കണ്ടുകൊണ്ടിരിക്കുകയായിരുന്നു.

“അതൊക്കെ വേണ്ട.”

മീന ഞെട്ടി.

“എന്താ?”

“ഞാൻ പറഞ്ഞത് കേട്ടില്ലേ? ഇനി പഠിക്കേണ്ട ആവശ്യമില്ല.”

“പക്ഷേ വിവാഹത്തിന് മുമ്പ്…”

അവൾ പറഞ്ഞു തീർക്കുന്നതിന് മുമ്പ് അയാൾ തടഞ്ഞു.

“വിവാഹത്തിന് മുമ്പ് പറഞ്ഞ കാര്യങ്ങൾ എല്ലാം ജീവിതത്തിൽ നടക്കണമെന്നില്ല.”

“എന്നാൽ അത് എന്റെ സ്വപ്നമാണ്.”

“സ്വപ്നം ഒക്കെ മതി. ഇനി കുടുംബം നോക്ക്.”

അവളുടെ കണ്ണുകൾ നിറഞ്ഞു.

“ഞാൻ കുടുംബം നോക്കില്ല എന്ന് പറഞ്ഞോ?”

“ഒരു വീട്ടമ്മയ്ക്ക് വേണ്ടത് കുടുംബമാണ്. ഡിഗ്രിയും സർട്ടിഫിക്കറ്റും അല്ല.”

ആ വാക്കുകൾ അവളുടെ നെഞ്ചിൽ കല്ലുപോലെ പതിച്ചു.

ആ രാത്രി അവൾക്ക് ഉറങ്ങാൻ കഴിഞ്ഞില്ല.

ജീവിതത്തിൽ ആദ്യമായി അവൾക്ക് തന്നെത്തന്നെ നഷ്ടപ്പെടുന്നതുപോലെ തോന്നി.

മീനയുടെ അച്ഛൻ സുരേഷ് ഒരു സർക്കാർ സ്കൂൾ അധ്യാപകനായിരുന്നു.

വലിയ സമ്പത്ത് ഒന്നും ഉണ്ടായിരുന്നില്ല.

പക്ഷേ മകളെ പഠിപ്പിക്കാൻ അദ്ദേഹം ഒരിക്കലും മടിച്ചിരുന്നില്ല.

പുസ്തകങ്ങൾ വാങ്ങി കൊടുത്തു.

കോച്ചിംഗ് ക്ലാസിന് അയച്ചു.

ലൈബ്രറിയിൽ അംഗത്വം എടുത്തു കൊടുത്തു.

അങ്ങനെ വളർന്ന പെൺകുട്ടിയായിരുന്നു മീന.

അതുകൊണ്ടുതന്നെ പഠനം ഉപേക്ഷിക്കുക എന്നത് അവൾക്ക് ശ്വാസം മുട്ടുന്നതുപോലെയായിരുന്നു.

ഒരു ദിവസം വീട്ടിലേക്ക് വിളിച്ചപ്പോൾ അമ്മ ചോദിച്ചു.

“മോളെ സന്തോഷമായിട്ടാണോ?”

മീനയുടെ തൊണ്ടയിൽ എന്തോ കുടുങ്ങി.

പറയണം എന്ന് തോന്നി.

എല്ലാം തുറന്നു പറയണം എന്ന് തോന്നി.

പക്ഷേ പറഞ്ഞില്ല.

“അതെ അമ്മേ.”

അവൾ കള്ളം പറഞ്ഞു.

കാരണം മാതാപിതാക്കൾ വിഷമിക്കരുത് എന്ന് അവൾ ആഗ്രഹിച്ചു.

പക്ഷേ സത്യം എത്ര ദിവസം മറച്ചുവെക്കാൻ കഴിയും?

അരുണിന്റെ നിയന്ത്രണങ്ങൾ ഓരോ ദിവസവും വർധിച്ചു.

സുഹൃത്തുക്കളെ വിളിക്കുന്നത് അയാൾക്ക് ഇഷ്ടമായിരുന്നില്ല.

വീട്ടിൽ ആരെങ്കിലും വരുന്നത് ഇഷ്ടമായിരുന്നില്ല.

അവൾ ഒറ്റയ്ക്ക് എവിടെയും പോകുന്നത് അയാൾ അനുവദിച്ചിരുന്നില്ല.

ആദ്യം അത് കരുതലാണെന്ന് മീന കരുതി.

പിന്നീട് അത് നിയന്ത്രണമാണെന്ന് മനസ്സിലായി.

ഒരു മനുഷ്യനെ സ്നേഹിക്കാനും അവനെ സ്വന്തമാക്കാനും തമ്മിൽ വലിയ വ്യത്യാസമുണ്ടെന്ന് അവൾ തിരിച്ചറിഞ്ഞു.

ഒരു വൈകുന്നേരം.

കോളേജ് കാലത്തെ സുഹൃത്ത് ദീപിക വിളിച്ചു.

“മീനേ, പി.ജി എൻട്രൻസ് റിസൾട്ട് വന്നിട്ടുണ്ട്.”

മീനയുടെ ഹൃദയം വേഗത്തിൽ മിടിച്ചു.

“എന്റെ നമ്പർ ഉണ്ടോ?”

“ഉണ്ട്. നല്ല റാങ്ക്.”

അവളുടെ കണ്ണുകൾ തിളങ്ങി.

മാസങ്ങളായി മങ്ങിയിരുന്ന സന്തോഷം ഒരുനിമിഷം കൊണ്ട് തിരികെ വന്നു.

അവൾ ഓടിച്ചെന്ന് അരുണിനോട് പറഞ്ഞു.

“എനിക്ക് റാങ്ക് കിട്ടി.”

അയാൾ യാതൊരു സന്തോഷവും പ്രകടിപ്പിച്ചില്ല.

“അതിന്?”

“അഡ്മിഷൻ കിട്ടും.”

“പോകാൻ പറ്റില്ല.”

വീണ്ടും അതേ മറുപടി.

മീനയുടെ ക്ഷമ നശിച്ചു.

“എന്തുകൊണ്ട്?”

“കാരണം ഞാൻ പറഞ്ഞത് കൊണ്ടാണ്.”

“എന്റെ ജീവിതത്തെക്കുറിച്ച് തീരുമാനിക്കാൻ എനിക്ക് അവകാശമില്ലേ?”

അരുണിന്റെ മുഖം കടുത്തു.

“ഈ വീട്ടിൽ അവസാന തീരുമാനം എന്റേതാണ്.”

“ഞാൻ നിങ്ങളുടെ ഭാര്യയാണ്. അടിമയല്ല.”

ആ വാക്കുകൾ കേട്ട് അയാൾ എഴുന്നേറ്റു.

മീന ആദ്യമായി അയാളുടെ കണ്ണുകളിൽ ഭയം കണ്ടു.

അത് കോപത്തിന്റെ രൂപത്തിൽ മറഞ്ഞ ഭയമായിരുന്നു.

സ്വന്തം നിലപാട് പറയാൻ തുടങ്ങിയ ഭാര്യയെക്കുറിച്ചുള്ള ഭയം.

സ്വന്തം വ്യക്തിത്വം വളർത്താൻ ശ്രമിക്കുന്ന സ്ത്രീയെക്കുറിച്ചുള്ള ഭയം.

അടുത്ത ആഴ്ചകളിൽ വീട്ടിലെ അന്തരീക്ഷം കൂടുതൽ മോശമായി.

സംസാരം കുറഞ്ഞു.

തർക്കങ്ങൾ വർധിച്ചു.

മീനയുടെ മനസ്സ് തകർന്നുകൊണ്ടിരുന്നു.

അവൾക്ക് പലപ്പോഴും കരയണം എന്ന് തോന്നും.

പക്ഷേ കരഞ്ഞില്ല.

കാരണം കരച്ചിൽ കൊണ്ട് ഒന്നും മാറില്ലെന്ന് അവൾക്ക് അറിയാമായിരുന്നു.

ഒരു ദിവസം അവൾ പഴയ പുസ്തകങ്ങൾ എടുത്തു വായിക്കാൻ തുടങ്ങി.

അരുൺ അത് കണ്ടു.

“ഇനി അതൊന്നും വേണ്ട.”

“ഞാൻ വെറുതെ വായിക്കുകയല്ലേ?”

“അതിൽ നിന്നാണ് എല്ലാം തുടങ്ങുന്നത്.”

മീന അത്ഭുതപ്പെട്ടു.

“പുസ്തകം വായിക്കുന്നത് പോലും പ്രശ്നമാണോ?”

“നിനക്ക് വീട്ടുകാര്യങ്ങളിൽ ശ്രദ്ധ മതിയാകുന്നില്ല.”

അവൾ ചിരിച്ചു.

പരിഹാസം നിറഞ്ഞ ഒരു ചിരി.

“എന്റെ പഠനം നിങ്ങളെ ഇത്ര പേടിപ്പിക്കുന്നുണ്ടോ?”

ആ ചോദ്യം അരുണിനെ മിണ്ടാതാക്കി.

കാരണം അതിന്റെ ഉത്തരം അവനറിയാമായിരുന്നു.

അതെ.

അവൻ പേടിച്ചിരുന്നു.

വിദ്യാഭ്യാസമുള്ള ഭാര്യയെ.

സ്വന്തമായി ചിന്തിക്കുന്ന സ്ത്രീയെ.

ആശ്രയിക്കാതെ ജീവിക്കാൻ കഴിയുന്ന പങ്കാളിയെ.

അതിനിടയിൽ മീന ഗർഭിണിയായി.

വീട്ടിൽ എല്ലാവരും സന്തോഷിച്ചു.

അമ്മമാർ വിളിച്ചു.

ബന്ധുക്കൾ ആശംസകൾ അറിയിച്ചു.

പക്ഷേ മീനയുടെ മനസ്സ് കലവറയായിരുന്നു.

കുഞ്ഞ് അവൾക്ക് സന്തോഷമായിരുന്നു.

എന്നാൽ ജീവിതത്തിലെ മറ്റെല്ലാ സ്വപ്നങ്ങളും അവസാനിപ്പിക്കാൻ ഈ സാഹചര്യം ഉപയോഗിക്കപ്പെടുമോ എന്ന ഭയവും ഉണ്ടായിരുന്നു.

അത് സംഭവിക്കാനും അധികം വൈകിയില്ല.

“ഇപ്പോൾ പഠനത്തെക്കുറിച്ച് ചിന്തിക്കേണ്ട.”

അരുൺ പറഞ്ഞു.

“കുഞ്ഞ് ജനിച്ച ശേഷം നോക്കാം.”

മീനയ്ക്ക് ആ വാക്കുകൾ പരിചിതമായിരുന്നു.

“പിന്നീട് നോക്കാം.”

“അപ്പോൾ വേണ്ട.”

“ഇപ്പോൾ സമയം അല്ല.”

എന്നിങ്ങനെ പറഞ്ഞ് വർഷങ്ങൾ കളയാനുള്ള ശ്രമം.

അവൾ തീരുമാനിച്ചു.

ഇനി മിണ്ടാതിരിക്കില്ല.

ആ രാത്രി അവൾ അച്ഛനെ വിളിച്ചു.

എല്ലാം തുറന്നു പറഞ്ഞു.

വിവാഹത്തിന് മുമ്പ് നൽകിയ വാഗ്ദാനങ്ങൾ.

പിന്നീട് വന്ന മാറ്റങ്ങൾ.

പഠനം തടയാനുള്ള ശ്രമങ്ങൾ.

നിയന്ത്രണങ്ങൾ.

അവൾ സംസാരിക്കുമ്പോൾ സുരേഷ് ഒന്നും പറഞ്ഞില്ല.

എല്ലാം കേട്ടു.

അവസാനം അദ്ദേഹം പറഞ്ഞു.

“മോളെ, ജീവിതം നിന്റേതാണ്.”

മീന കരഞ്ഞുപോയി.

“അച്ഛാ…”

“നീ പഠിക്കണം എന്ന് ആഗ്രഹിക്കുന്നുവെങ്കിൽ പഠിക്കണം.”

“പക്ഷേ ഞാൻ ഗർഭിണിയാണ്.”

“അതുകൊണ്ട് സ്വപ്നങ്ങൾ ഉപേക്ഷിക്കണമെന്ന നിയമം എവിടെയുണ്ട്?”

മീനയ്ക്ക് പുതിയൊരു ശക്തി ലഭിച്ചു.

അടുത്ത ദിവസം രാവിലെ.

അരുൺ ഓഫീസിലേക്ക് പോകാൻ ഒരുങ്ങുകയായിരുന്നു.

മീന തന്റെ ബാഗ് പാക്ക് ചെയ്യുകയായിരുന്നു.

“എന്താ ഇത്?”

അയാൾ ചോദിച്ചു.

“ഞാൻ വീട്ടിലേക്ക് പോകുന്നു.”

“ആരാണ് പറഞ്ഞത്?”

“ഞാനാണ് തീരുമാനിച്ചത്.”

“നീ തിരിച്ചു വരണം.”

“എനിക്ക് പഠിക്കണം.”

“ഞാൻ സമ്മതിക്കില്ല.”

മീന ശാന്തമായി മറുപടി പറഞ്ഞു.

“എന്റെ ജീവിതത്തിന് ഇനി എനിക്ക് തന്നെ സമ്മതം മതി.”

അരുൺ അമ്പരന്നു.

ഇത്രകാലം മിണ്ടാതെ നിന്ന പെൺകുട്ടി എവിടെ?

ഇപ്പോൾ മുന്നിൽ നിൽക്കുന്നത് മറ്റൊരാളായിരുന്നു.

സ്വന്തം ശബ്ദം കണ്ടെത്തിയ ഒരാൾ.

മീന വീട്ടിലെത്തി.

പക്ഷേ അവിടെ അവളെ കാത്തിരുന്നത് എളുപ്പമായ ജീവിതമല്ല.

നാട്ടുകാർ സംസാരിച്ചു.

ബന്ധുക്കൾ കുറ്റപ്പെടുത്തി.

“ഭർത്താവിനെ വിട്ട് വന്ന പെണ്ണ്.”

“ഗർഭിണിയായിരിക്കെ പഠിക്കാൻ പോകുന്നു.”

“ഇന്നത്തെ പെൺകുട്ടികൾ.”

പലരും പലതും പറഞ്ഞു.

പക്ഷേ അവൾ ശ്രദ്ധിച്ചില്ല.

കാരണം ഒരു കാര്യം അവൾ പഠിച്ചിരുന്നു.

സ്വപ്നങ്ങൾ പിന്തുടരുന്നവരെ സമൂഹം ആദ്യം പരിഹസിക്കും.

പിന്നീട് വിമർശിക്കും.

അവസാനം അഭിനന്ദിക്കും.

ഗർഭകാലം എളുപ്പമായിരുന്നില്ല.

രാവിലെ അസ്വസ്ഥത.

ക്ഷീണം.

ശാരീരിക ബുദ്ധിമുട്ടുകൾ.

അതിന്റെ ഇടയിൽ ക്ലാസുകൾ.

അസൈൻമെന്റുകൾ.

പ്രോജക്ടുകൾ.

പരീക്ഷകൾ.

പല രാത്രികളിലും അവൾ കരഞ്ഞുകൊണ്ട് പഠിച്ചു.

പക്ഷേ പുസ്തകം അടച്ചുവെച്ചില്ല.

ഒരു ദിവസം കോളേജിൽ നിന്ന് മടങ്ങുമ്പോൾ ഒരു സഹപാഠി ചോദിച്ചു.

“ഇത്ര കഷ്ടപ്പെട്ട് എന്തിനാ പഠിക്കുന്നത്?”

മീന ചിരിച്ചു.

“എന്റെ മകൾക്ക് ഒരിക്കൽ ഞാൻ പറയണം. സ്വപ്നങ്ങൾ ഉപേക്ഷിക്കരുത് എന്ന്.”

ആ മറുപടി കേട്ട് അവൾക്കും കണ്ണ് നിറഞ്ഞു.

മാസങ്ങൾ കടന്നുപോയി.

പരീക്ഷകൾ അവസാനിച്ചു.

ഒരു മഴയുള്ള രാത്രിയിൽ മീന ഒരു പെൺകുഞ്ഞിന് ജന്മം നൽകി.

കുഞ്ഞിനെ ആദ്യമായി കൈയിൽ കിട്ടിയപ്പോൾ അവൾ കരഞ്ഞു.

സന്തോഷം കൊണ്ട്.

ആശ്വാസം കൊണ്ട്.

അഭിമാനം കൊണ്ട്.

അവൾ കുഞ്ഞിന്റെ നെറ്റിയിൽ ചുംബിച്ചു.

“നിനക്ക് വേണ്ടി ഞാൻ ഒരിക്കലും തോൽക്കില്ല.”

എന്ന് മനസ്സിൽ പറഞ്ഞു.

പ്രസവത്തിന് ശേഷം പോലും അവൾ പഠനം നിർത്തിയില്ല.

കുഞ്ഞ് ഉറങ്ങുമ്പോൾ വായിച്ചു.

കുഞ്ഞ് കളിക്കുമ്പോൾ നോട്ടുകൾ തയ്യാറാക്കി.

അമ്മ സഹായിച്ചു.

അച്ഛൻ സഹായിച്ചു.

അവളുടെ ലോകം പതുക്കെ മുന്നോട്ട് നീങ്ങി.

ഒരു ദിവസം ഫലം വന്നു.

ഫസ്റ്റ് ക്ലാസ്.

ഉയർന്ന മാർക്ക്.

വീട്ടിൽ ആഘോഷമായി.

അച്ഛൻ കരഞ്ഞു.

അമ്മ കരഞ്ഞു.

മീനയും കരഞ്ഞു.

കാരണം അത് ഒരു പരീക്ഷയുടെ വിജയം മാത്രമല്ലായിരുന്നു.

ജീവിതത്തോടുള്ള പോരാട്ടത്തിന്റെ വിജയമായിരുന്നു.

കുറച്ചു മാസങ്ങൾക്ക് ശേഷം ഒരു സ്കൂളിൽ നിന്ന് അഭിമുഖത്തിന് വിളി വന്നു.

മീന പോയി.

ആത്മവിശ്വാസത്തോടെ സംസാരിച്ചു.

അനുഭവങ്ങൾ പങ്കുവച്ചു.

ഒടുവിൽ നിയമന കത്ത് കൈയിൽ കിട്ടി.

ഹൈസ്കൂൾ അധ്യാപിക.

ആ നിമിഷം അവൾക്ക് തോന്നി.

വർഷങ്ങളായി താൻ കയറിയ മലയുടെ മുകളിൽ എത്തി നിൽക്കുകയാണെന്ന്.

അതേ സമയം.

അരുണിന്റെ ജീവിതവും മാറിയിരുന്നു.

മീന പോയതിന് ശേഷം വീട് ശൂന്യമായി.

ആദ്യം അവൻ അഹങ്കാരത്തോടെ ജീവിച്ചു.

“അവൾ തിരിച്ചു വരും.”

എന്ന് കരുതി.

പക്ഷേ അവൾ വന്നില്ല.

അവൾ തളർന്നില്ല.

മറിച്ച് കൂടുതൽ ശക്തയായി.

അവളുടെ വിജയവാർത്തകൾ പതിയെ അവന്റെ ചെവിയിലും എത്തി.

പഠനം പൂർത്തിയാക്കി.

പരീക്ഷ പാസായി.

ജോലി കിട്ടി.

ഓരോ വാർത്തയും അവനെ ചിന്തിപ്പിച്ചു.

താൻ എന്താണ് നഷ്ടപ്പെടുത്തിയതെന്ന് അവൻ തിരിച്ചറിഞ്ഞു.

ഒരു ദിവസം.

അവൻ മീനയുടെ വീട്ടിലേക്ക് പോയി.

വാതിൽ തുറന്നത് സുരേഷ് ആയിരുന്നു.

അയാളെ കണ്ടപ്പോൾ അദ്ദേഹം ഒന്നും പറഞ്ഞില്ല.

അകത്തേക്ക് ക്ഷണിച്ചു.

മീന മകളെ എടുത്ത് ഇരിക്കുകയായിരുന്നു.

അരുണിനെ കണ്ടപ്പോൾ അവൾ ശാന്തമായി നോക്കി.

യാതൊരു വെറുപ്പുമില്ല.

യാതൊരു സ്നേഹവുമില്ല.

ഒരു അന്യനെ കാണുന്നതുപോലെ.

അതാണ് അരുണിനെ ഏറ്റവും കൂടുതൽ വേദനിപ്പിച്ചത്.

“എങ്ങനെയുണ്ട്?”

അവൻ ചോദിച്ചു.

“നന്നായി.”

“കുഞ്ഞ്?”

“സുഖം.”

സംസാരം അവിടെ അവസാനിച്ചു.

ഒടുവിൽ അവൻ പറഞ്ഞു.

“എനിക്ക് തെറ്റ് പറ്റി.”

മീന ഒന്നും പറഞ്ഞില്ല.

“ഞാൻ നിന്നെ മനസ്സിലാക്കിയില്ല.”

നിശബ്ദത.

“എനിക്ക് ഒരു അവസരം കൂടി തരാമോ?”

അവൻ ചോദിച്ചു.

മീന കുഞ്ഞിനെ ചേർത്തുപിടിച്ചു.

പിന്നീട് മെല്ലെ പറഞ്ഞു.

“ഒരു ചോദ്യം ചോദിക്കട്ടെ?”

“ചോദിക്കൂ.”

“എനിക്ക് ജോലി കിട്ടിയില്ലായിരുന്നെങ്കിൽ നിങ്ങൾ വരുമായിരുന്നോ?”

അരുണിന് മറുപടി ഇല്ലായിരുന്നു.

“ഞാൻ തോറ്റുപോയിരുന്നെങ്കിൽ?”

അവൻ തല താഴ്ത്തി.

“ഞാൻ നിങ്ങളുടെ ഭീഷണികൾക്ക് വഴങ്ങിയിരുന്നെങ്കിൽ?”

വീണ്ടും നിശബ്ദത.

മീന എഴുന്നേറ്റു.

“നിങ്ങൾക്ക് ഭാര്യ വേണ്ടിയിരുന്നില്ല അരുൺ. നിങ്ങളെ അനുസരിക്കുന്ന ഒരാൾ വേണമായിരുന്നു.”

“ഇല്ല മീന…”

“ഉണ്ട്.”

അവളുടെ ശബ്ദം ഉറച്ചതായിരുന്നു.

“സ്നേഹം എന്നത് ഒരാളെ വളരാൻ അനുവദിക്കുന്നതാണ്. നിയന്ത്രിക്കുന്നതല്ല.”

അരുണിന്റെ കണ്ണുകൾ നിറഞ്ഞു.

പക്ഷേ വൈകിപ്പോയിരുന്നു.

“ഞാൻ മാറിയിട്ടുണ്ട്.”

അവൻ പറഞ്ഞു.

“അതായിരിക്കാം.”

മീന സമ്മതിച്ചു.

“പക്ഷേ ഞാൻ കൂടി മാറിയിട്ടുണ്ട്.”

അവൻ അവളെ നോക്കി.

“മുൻപ് ഞാൻ പേടിച്ചിരുന്നു. ഇപ്പോൾ പേടിയില്ല.”

“നമുക്ക് വീണ്ടും തുടങ്ങാമല്ലോ.”

മീന തല കുലുക്കി.

“ചില കാര്യങ്ങൾ തകർന്നാൽ വീണ്ടും പഴയതുപോലെ ആവില്ല.”

“അപ്പോൾ ഞാൻ?”

അവന്റെ ശബ്ദം വിറച്ചു.

“നിങ്ങൾ എന്റെ മകളുടെ അച്ഛനാണ്. അത്ര മാത്രം.”

ആ വാക്കുകൾ കേട്ടപ്പോൾ അവന് എല്ലാം മനസ്സിലായി.

അവൾ പ്രതികാരം ചെയ്യുകയല്ല.

അവൾ വെറുക്കുകയുമല്ല.

അവൾ വെറും മുന്നോട്ട് പോയിരുന്നു.

അവളെ പിന്നിലേക്ക് വലിക്കാൻ ഇനി ആർക്കും കഴിയില്ലായിരുന്നു.

അരുണ് മടങ്ങിപ്പോയി.

ഇത്തവണ അവനെ തടയാൻ ആരുമില്ല.

വാതിൽ അടഞ്ഞു.

മീന ജനാലക്കരികിൽ ചെന്നു നിന്നു.

പുറത്ത് മഴ മാറിയിരുന്നു.

ആകാശം തെളിഞ്ഞിരുന്നു.

സൂര്യപ്രകാശം മുറിയിലേക്ക് ഒഴുകിയെത്തി.

അവൾ മകളെ കൈകളിൽ എടുത്തു.

കുഞ്ഞ് ചിരിച്ചു.

ആ ചെറിയ ചിരിയിൽ അവൾ ഭാവിയെ കണ്ടു.

ഭയമില്ലാത്ത ഒരു ഭാവി.

സ്വപ്നങ്ങൾ ഉപേക്ഷിക്കാത്ത ഒരു ഭാവി.

ഒരു പെൺകുട്ടി തന്റെ ജീവിതം സ്വയം തിരഞ്ഞെടുക്കുന്ന ഒരു ഭാവി.

അടുത്ത വർഷങ്ങളിൽ മീന മികച്ച അധ്യാപികയായി മാറി.

വിദ്യാർത്ഥികൾ അവളെ ഇഷ്ടപ്പെട്ടു.

അവളുടെ ക്ലാസുകൾ നിറഞ്ഞിരുന്നു.

കാരണം അവൾ പാഠപുസ്തകങ്ങൾ മാത്രം പഠിപ്പിച്ചിരുന്നില്ല.

ജീവിതവും പഠിപ്പിച്ചിരുന്നു.

ഒരു ദിവസം ഒരു വിദ്യാർത്ഥിനി ചോദിച്ചു.

“ടീച്ചർ, പെൺകുട്ടികൾക്ക് ശരിക്കും എല്ലാം നേടാൻ പറ്റുമോ?”

മീന ചിരിച്ചു.

“പറ്റും.”

“എങ്ങനെ?”

“ആരും ചിറക് മുറിക്കാൻ അനുവദിക്കാതിരുന്നാൽ.”

കുട്ടി വീണ്ടും ചോദിച്ചു.

“ആരെങ്കിലും ശ്രമിച്ചാൽ?”

മീന ജനാലയ്ക്ക് പുറത്തേക്ക് നോക്കി.

വർഷങ്ങൾ മുമ്പുള്ള സ്വന്തം ജീവിതം അവൾക്ക് ഓർമ്മ വന്നു.

പിന്നീട് അവൾ പറഞ്ഞു.

“അപ്പോൾ കൂടുതൽ ശക്തിയായി പറക്കണം.”

ക്ലാസ് മുഴുവൻ നിശബ്ദമായി.

ആ നിമിഷം അവൾ മനസ്സിലാക്കി.

തന്റെ യാത്ര വെറുതെയായിരുന്നില്ല.

ഒരു സ്ത്രീയുടെ വിജയം അവളുടേത് മാത്രം അല്ല.

അത് മറ്റുള്ളവർക്ക് വഴികാട്ടുന്ന വെളിച്ചം കൂടിയാണ്.

വൈകുന്നേരം സ്കൂൾ വിട്ട് വീട്ടിലേക്ക് മടങ്ങുമ്പോൾ മകൾ ഓടിവന്ന് അവളെ കെട്ടിപ്പിടിച്ചു.

“അമ്മേ!”

മീന അവളെ എടുത്തുയർത്തി.

“എന്താ എന്റെ മോളെ?”

“ഞാൻ വളർന്നാൽ എന്താകണം?”

കുഞ്ഞ് ചോദിച്ചു.

മീന ചിരിച്ചു.

“നിനക്ക് എന്താകണമെന്നു തോന്നുന്നു?”

“എനിക്കറിയില്ല.”

“അപ്പോൾ ആദ്യം സ്വപ്നം കാണാൻ പഠിക്ക്.”

“പിന്നെ?”

“ആ സ്വപ്നത്തിന് വേണ്ടി പോരാടാൻ പഠിക്ക്.”

കുഞ്ഞ് തല കുലുക്കി.

അവൾക്ക് അതിന്റെ അർത്ഥം പൂർണ്ണമായി മനസ്സിലായില്ല.

പക്ഷേ ഒരുദിവസം മനസ്സിലാകും.

കാരണം അവളുടെ മുന്നിൽ ജീവിക്കുന്ന ഒരു ഉദാഹരണം ഉണ്ടായിരുന്നു.

സ്വപ്നങ്ങൾക്കായി പോരാടിയ ഒരു അമ്മ.

തടസ്സങ്ങൾക്കിടയിലും മുന്നോട്ട് നടന്ന ഒരു സ്ത്രീ.

ചിറകുകൾ മുറിക്കാൻ ശ്രമിച്ചവരോട് തോൽക്കാതെ ആകാശം സ്വന്തമാക്കിയ ഒരു മനുഷ്യൻ.

മീന ജനാലയിലൂടെ ആകാശത്തേക്ക് നോക്കി.

സൂര്യൻ അസ്തമിക്കുകയായിരുന്നു.

പക്ഷേ അവളുടെ ജീവിതത്തിൽ ഒരു പുതിയ പ്രഭാതം ഇപ്പോഴേ തുടങ്ങിയിരുന്നു.

അവളുടെ കഥ അവസാനിച്ചിട്ടില്ലായിരുന്നു.
അത് ഇപ്പോഴാണ് യഥാർത്ഥത്തിൽ തുടങ്ങിയത്.