by മഴയുടെ മർമ്മരം
രാത്രിയുടെ നിശബ്ദതയെ ഭേദിച്ചുകൊണ്ട് ജനവാതിൽ കാറ്റിലടിച്ചു. ആ ശബ്ദം കേട്ടാവണം **സുമിത്ര** മയക്കത്തിൽ നിന്നുണർന്നത്. പുറത്ത് ആകാശം പൊട്ടിപ്പിളരുന്ന ഗംഭീര മഴ. തുലാമാസമാണ്, പെയ്തു തോരാൻ ഭാവമില്ലാത്ത കർക്കടകത്തെപ്പോലെ മഴ കനത്തു പെയ്യുകയാണ്. മുറിയിലെ മങ്ങിയ വെളിച്ചത്തിൽ സുമിത്ര പതിയെ എഴുന്നേറ്റു. അറുപതാം വയസ്സിലും തളരാത്ത തന്റേടം അവരുടെ ചലനങ്ങളിലുണ്ട്. പുതച്ചിരുന്ന കാവി നിറമുള്ള പുതപ്പൊന്ന് നേരെയിട്ട് അവർ പതുക്കെ നടന്നു ജനാലയ്ക്കരികിലെത്തി.
പുറത്തെ മാന്തോപ്പിലേക്ക് തുറക്കുന്ന ആ വലിയ മരജാലകത്തിലൂടെ അവർ പുറത്തേക്ക് നോക്കി. എന്നും അവിടെയുണ്ടാകാറുള്ള പാലപ്പൂവിന്റെ ഗന്ധം ആ തണുത്ത മഴയിൽ അലിഞ്ഞു ഇല്ലാതായ പോലെ. ഈ രാത്രിയിൽ ഉറക്കം ഇനി അന്യമാണെന്ന് സുമിത്രയ്ക്ക് തോന്നി. ഓർമ്മകളുടെ വേലിയേറ്റം തുടങ്ങുകയായിരുന്നു.
“സുമിത്രേടത്തി… ഇതെന്താ ഈ നേരത്ത് എഴുന്നേറ്റിരിക്കുന്നത്? ഉറക്കം വന്നില്ലേ?”
വാതിൽക്കൽ പാലും ഗ്ലാസ്സുമായി നിൽക്കുന്ന **ഭവാനി**യാണ് അത് ചോദിച്ചത്. സുമിത്രയുടെ കാര്യങ്ങൾ നോക്കാൻ ഏൽപ്പിച്ച വിശ്വസ്ത.
“നീ ഉറങ്ങിയില്ലായിരുന്നോ ഭവാനി?” സുമിത്ര മെല്ലെ ചോദിച്ചു.
“ജനാല കാറ്റിലടിച്ചു ശബ്ദമുണ്ടാകുന്നത് കേട്ട് വന്നതാ ഏടത്തി. സമയം പന്ത്രണ്ട് കഴിഞ്ഞു. ഏടത്തി ഉറങ്ങിയെന്ന് കരുതി നോക്കാൻ വന്നതാ.”
“ഉറങ്ങിയതായിരുന്നു. കാറ്റും മഴയും കാരണം പെട്ടെന്ന് ഉണർന്നു. പിന്നെ നോക്കിയേ, എന്ത് രസമാണ് ഈ മഴ കാണാൻ. ഇത് നോക്കി നിൽക്കുമ്പോൾ ഉള്ളിലെ കനലൊക്കെ ഒന്ന് തണുക്കുന്നത് പോലെ തോന്നും.” സുമിത്ര പുറത്തെ ഇരുട്ടിലേക്ക് മിഴി നട്ടു.
ഭവാനി ഒന്ന് ചിരിച്ചു. “അപ്പോൾ ഈ മഴയും നോക്കി നേരം വെളുപ്പിക്കാനാണോ പ്ലാൻ? അധികനേരം ഇങ്ങനെ നിന്നാൽ കാലിലെ നീര് കൂടും. ഏടത്തിക്ക് വല്ല അസുഖവും വന്നാൽ പിന്നെ അതിന്റെ ചീത്ത മുഴുവൻ കേൾക്കേണ്ടി വരുന്നത് ഈ പാവം ഞാനാണ്. വലിയേട്ടൻ കഴിഞ്ഞ തവണ വന്നപ്പോഴും പ്രത്യേകം പറഞ്ഞതാ, സുമിത്രയ്ക്ക് എന്തെങ്കിലും കുറവുണ്ടായാൽ പിന്നെ എന്നെ ഈ വീട്ടിൽ നിർത്തുകയില്ലെന്ന്.”
സുമിത്രയുടെ മറുപടി ഒരു ദീർഘനിശ്വാസത്തിലൊതുങ്ങി. അവർ ഭവാനിയുടെ വാക്കുകൾ കേട്ടില്ലെന്ന് തോന്നുംവിധം ഏതോ ആലോചനയിലാണ്ടു.
“ഏടത്തി… എന്താ ഇത്ര ആലോചിക്കാൻ?” ഭവാനി അരികിലേക്ക് നീങ്ങി നിന്നു.
“നീ… നീ **മാധവനെ** കണ്ടിട്ടുണ്ടോ?” സുമിത്രയുടെ ചോദ്യം ഭവാനിയെ അമ്പരപ്പിച്ചു.
“മാധവനെ…? ഏത് മാധവൻ?”
സുമിത്ര ഭവാനിയുടെ മുഖത്തേക്ക് സൂക്ഷിച്ചു നോക്കി. “എന്റെ മാധവൻ… വർഷങ്ങൾക്ക് മുൻപ് ഈ നാട്ടിൽ പാടി നടന്നിരുന്ന ആ ചെറുപ്പക്കാരൻ.”
ഭവാനിയുടെ മുഖത്ത് ആശങ്ക നിഴലിച്ചു. “അന്ന്… പണ്ട് ദൂരെ നിന്ന് കണ്ടിട്ടുണ്ട്. പിന്നെ നാട്ടുകാർ പറഞ്ഞു കേട്ട അറിവേ ഉള്ളൂ. വലിയേട്ടനും അമ്മാവന്മാരും ഒക്കെ കലിപ്പിലായിരുന്ന ആ കാലത്തെ കഥകൾ ഓർമ്മയുണ്ട്. ഇപ്പോൾ എന്തിനാ അദ്ദേഹത്തെപ്പറ്റി ചോദിക്കുന്നത്?”
“ഇതുപോലെ ഒരു മഴയുള്ള രാത്രിയിലായിരുന്നു എന്റെ കല്യാണം നടന്നത്. ജീവിതത്തിലെ ഏറ്റവും വലിയ തമാശ നടന്ന രാത്രി.” സുമിത്ര കയ്പ്പേറിയ ഒരു ചിരിയോടെ പറഞ്ഞു തുടങ്ങി. “തലേ രാത്രി മുറ്റത്ത് വന്ന് ഉറക്കെ എന്റെ പേര് വിളിച്ച് നിലവിളിച്ച മാധവനെ എന്റെ ഏട്ടനും അമ്മാവന്മാരും കൂടി തല്ലിച്ചതയ്ക്കുന്നത് ഇന്നും കണ്ണിലുണ്ട്. ചോരയിൽ കുളിച്ച് കിടന്നിട്ടും അയാൾ എന്റെ നേരെ കൈ നീട്ടുന്നുണ്ടായിരുന്നു. വർഷങ്ങൾ എത്ര കടന്നുപോയി… ആ മുറിപ്പാടുകൾ മായാതെ ഇന്നും മനസ്സിലുണ്ട്.”
“വലിയേട്ടൻ പിന്നീട് അതിൽ ഒരുപാട് വിഷമിച്ചിട്ടുണ്ട് ഏടത്തി,” ഭവാനി ആശ്വസിപ്പിക്കാൻ ശ്രമിച്ചു.
“വിഷമമോ?” സുമിത്ര ഇടയ്ക്ക് കയറി പറഞ്ഞു. “സഹോദരിയെ ഭർത്താവ് ഉപേക്ഷിച്ചപ്പോൾ ഉണ്ടായ നാണക്കേടിൽ വന്ന വിഷമമായിരിക്കും അത്. അല്ലാതെ എന്റെ ഇഷ്ടത്തെ ചവിട്ടി മെതിച്ചതിലല്ല. ഞങ്ങൾ പരസ്പരം ജീവനായി കണ്ടിരുന്നു. പക്ഷേ തറവാടിന്റെ മഹിമയും ജാതിയുടെ വേലിയേറ്റങ്ങളും ഞങ്ങളെ പകുത്തു മാറ്റി. നഷ്ടപ്പെട്ടത് ഞങ്ങൾക്ക് മാത്രമാണ്. മറ്റാർക്കും ഒന്നും നഷ്ടപ്പെട്ടിട്ടില്ല. അവർക്ക് ഇതൊക്കെ വെറും കഥകൾ മാത്രം.”
ഭവാനി തലതാഴ്ത്തി നിന്നു. “നാട്ടുകാർ പറഞ്ഞിരുന്നത് മാധവന്റെ കാര്യം അറിഞ്ഞതുകൊണ്ടാണ് അവിടുത്തെ ഭർത്താവ് ഏടത്തിയെ മടക്കി അയച്ചത് എന്നാണ്.”
സുമിത്ര ഒരു പുച്ഛത്തോടെ ചിരിച്ചു. “സ്നേഹമുള്ളിടത്തല്ലേ ഭവാനി പരിഭവങ്ങൾക്ക് സ്ഥാനമുള്ളൂ? ഞാൻ അയാളുടെ ആരുമായിരുന്നില്ല. ഒരു തറവാടിന്റെ ഇരുളടഞ്ഞ മുറികളിൽ കഴിഞ്ഞുകൂടുമ്പോഴും ഇടയ്ക്കിടെ ഏട്ടൻ വന്ന് അന്വേഷിക്കും. എന്നാൽ എന്റെ ഉള്ളിലെ നീറ്റൽ ഞാൻ ഒരിക്കലും ആരെയും അറിയിച്ചിരുന്നില്ല.”
സുമിത്രയുടെ കണ്ണുകളിൽ പഴയകാലത്തെ ആ വിഷാദം തളം കെട്ടി നിൽക്കുന്നത് ഭവാനി വേദനയോടെ നോക്കിനിന്നു.
“ആരും കരുതിയിരുന്നില്ല കാര്യങ്ങൾ ഇങ്ങനെയൊക്കെ ആവുമെന്ന്. വലിയേട്ടനെ അതൊക്കെ വലിയ മാനസിക വിഷമത്തിലാക്കി.”
“എപ്പോൾ? അയാളെന്നെ പടിയിറക്കി വിട്ടപ്പോഴോ?” സുമിത്ര ശബ്ദമുയർത്തി ചിരിച്ചു. “ഭവാനി നീ പൊയ്ക്കോ. എനിക്ക് തനിയെ ഇരിക്കണം.”
“വേണ്ട ഏടത്തി, ഞാൻ കൂട്ടിരിക്കാം.”
“എനിക്ക് കൂട്ടോ? കഴിഞ്ഞ നാല്പത് വർഷമായി ഞാൻ തനിയെ ആണ്. ഓർമ്മകളല്ലാതെ മറ്റാരും എനിക്ക് കൂട്ടായിട്ടില്ല. മറ്റൊരു തുണയെ പറ്റി ചിന്തിക്കാൻ പോലും എനിക്ക് കഴിഞ്ഞിട്ടില്ല. അങ്ങനെ ഒരാൾ ഉണ്ടെങ്കിൽ അത് മാധവൻ മാത്രമായിരിക്കുമെന്ന് അന്ന് ഞാൻ ഏട്ടന്റെ മുഖത്ത് നോക്കി പറഞ്ഞതാ. പക്ഷേ രണ്ടാം കെട്ടൊക്കെ തറവാടിന്റെ അന്തസ്സിന് നിരക്കാത്തതാണെന്ന് പറഞ്ഞ് അവർ എന്നെ അടച്ചിട്ടു.”
സുമിത്ര ജനാലയിലൂടെ പുറത്തെ ഇരുട്ടിലേക്ക് കൈനീട്ടി. “ഈ നാട്ടിലെ ഓരോ മണ്ണും കാറ്റും മാധവന്റെ ഓർമ്മകൾ പേറുന്നവയാണ്. അന്ന് ഗതിയില്ലാതെ നിന്ന എന്നെ പാലക്കാട്ടെ ചെറിയമ്മയുടെ അടുത്തേക്ക് അയച്ചത് നന്നായി. അതായിരുന്നു എന്റെ രക്ഷപ്പെടൽ. അവിടെ ഞാൻ പുസ്തകങ്ങളെയും പാട്ടിനെയും പ്രണയിച്ചു. ഏട്ടൻ വിലക്കിയ ‘ചീത്ത’ പുസ്തകങ്ങൾ തേടിപ്പിടിച്ച് വായിച്ചു. ജാതിയും മതവും മനുഷ്യനെ വേർതിരിക്കുന്ന മതിൽക്കെട്ടുകൾ മാത്രമാണെന്ന് ഞാൻ അന്ന് മനസ്സിലാക്കി. ലോകം ഒരുപാട് മാറി ഭവാനി. അയിത്തവും തീണ്ടലും ഇല്ലാത്ത ഒരു പുതിയ കാലം വന്നു. പക്ഷേ ഇതൊന്നും അറിയാതെ എന്റെ ഏട്ടൻ ഇന്നും പഴയ തറവാടിത്തത്തിന്റെ തടവിലാണ്.”
“സുമിത്രേടത്തി മാധവനെ പിന്നീട് കണ്ടിട്ടില്ലേ?” ഭവാനി ആകാംക്ഷയോടെ ചോദിച്ചു.
സുമിത്രയുടെ മുഖത്ത് ഒരു പുഞ്ചിരി വിരിഞ്ഞു. “ഉവ്വ്… ഇന്നലെ വൈകുന്നേരം ക്ഷേത്രത്തിൽ പോകുന്ന വഴിക്ക് ഞാൻ അദ്ദേഹത്തെ കണ്ടു.”
“സംസാരിച്ചോ?”
“ഇല്ല… സംസാരിക്കാൻ പറ്റിയില്ല. പക്ഷേ ആ നോട്ടത്തിൽ എല്ലാം ഉണ്ടായിരുന്നു. നാൽപ്പത് വർഷത്തെ മൗനം ഒരു പുഞ്ചിരിയിൽ ഒതുക്കി. ഭവാനി… മാധവൻ ഇന്നും വിവാഹം കഴിച്ചിട്ടില്ല.”
ഭവാനി അവിശ്വസനീയതയോടെ അവരെ നോക്കി. “അറിയാം… മറ്റൊരാളെ മനസ്സിൽ പ്രതിഷ്ഠിച്ച് വേറൊരു ജീവിതം തുടങ്ങാൻ അദ്ദേഹത്തിന് കഴിഞ്ഞിട്ടുണ്ടാവില്ല.”
മഴയുടെ ശക്തി കൂടിവന്നു. ജനാലയ്ക്കൽ വന്നു തറയ്ക്കുന്ന മഴത്തുള്ളികൾ സുമിത്രയുടെ മുഖത്തും പതിക്കുന്നുണ്ടായിരുന്നു. കഴിഞ്ഞ നാൽപ്പത് വർഷത്തെ നീറ്റലുകൾ കഴുകിക്കളയാൻ വന്ന പുണ്യതീർത്ഥം പോലെ അവർ അത് അനുഭവിച്ചു.
ഭവാനി പതുക്കെ എഴുന്നേറ്റ് മുറിയിലെ പഴയ റേഡിയോ ഓൺ ചെയ്തു. തണുത്ത കാറ്റിൽ സംഗീതം ഒഴുകി വന്നു.
*”രാത്രിമഴ പെയ്തു തോര്ന്ന നേരം.. കുളിര് കാറ്റില് ഇലച്ചാര്ത്തുലഞ്ഞ നേരം.. ഇറ്റിറ്റു വീഴും നീര്ത്തുള്ളിതന് സംഗീതം ഹൃദ്തന്ത്രികളില് പടര്ന്ന നേരം..”*
ആ പാട്ടിന്റെ ഈണത്തിൽ ലയിച്ച് സുമിത്ര കണ്ണ് ചിമ്മി നിന്നു. തണുത്ത കാറ്റ് അവരെ കെട്ടിപ്പിടിക്കുന്നത് പോലെ അവർക്ക് തോന്നി. വാർദ്ധക്യം എന്നത് ചിലർക്ക് വെറും നരച്ച മുടികൾ മാത്രമല്ല, അത് പാതിവഴിയിൽ മുറിഞ്ഞുപോയ സ്വപ്നങ്ങളുടെ ഓർമ്മപ്പെടുത്തൽ കൂടിയാണ്. ജാതിയുടെയും കുടുംബമഹിമയുടെയും പേരിൽ തകർക്കപ്പെട്ട പ്രണയങ്ങൾക്ക് പറയാൻ എന്നും കണ്ണീരിന്റെ നനവുള്ള കഥകളേ ഉണ്ടാവൂ.
ഒന്നാവാൻ കഴിയാതെ മറ്റുള്ളവർക്ക് വേണ്ടി ബലിയാടാക്കപ്പെടുന്ന ജീവിതങ്ങൾ ആർക്കും ഒന്നും നൽകുന്നില്ല, തീരാത്ത നഷ്ടങ്ങളല്ലാതെ. സുമിത്രയുടെ മനസ്സ് ആ പാട്ടിനൊപ്പം എങ്ങോ ദൂരെ മാധവന്റെ അരികിലേക്ക് പറന്നുപോയി. പുറത്ത് മഴ തോരാതെ പെയ്തുകൊണ്ടേയിരുന്നു.