# വഴിവിളക്ക്
## അധ്യായം 1: അടഞ്ഞുപോയ പടിവാതിൽ
“നിനക്കിപ്പോ എന്താടീ അത്ര വലിയ അത്യാവശ്യം? ഓരോ ആഴ്ചയും ഓരോ പുതിയ കാരണങ്ങൾ കണ്ടുപിടിച്ച് എന്റെ മുന്നിലേക്ക് കൈനീട്ടിക്കൊണ്ട് വരും. നിന്റെ അപ്പനും സഹോദരന്മാരും കൂടി എന്റെ തലയിൽ കെട്ടിവെച്ചു തന്ന സ്ത്രീധനപ്പണം ബാങ്കിലിട്ട് ഞാൻ അതിന്റെ പലിശ തിന്നുകയാണെന്നാണോ നിന്റെ വിചാരം? ഹരിണി… നീ കുറച്ചൊക്കെ സാഹചര്യങ്ങൾ മനസ്സിലാക്കി ജീവിക്കാൻ പഠിക്ക്. പണം എന്നത് നിനക്ക് തോന്നിയതുപോലെ ആർഭാടം കാണിക്കാനുള്ളതല്ല, അത്യാവശ്യ ഘട്ടങ്ങളിൽ മാത്രം വിവേകത്തോടെ ഉപയോഗിക്കാനുള്ളതാണ്. ഇനിയെങ്കിലും ഇതൊന്ന് ആ മണ്ടത്തരങ്ങൾ നിറഞ്ഞ തലയിൽ കയറ്റി വെച്ചാൽ നിനക്ക് നല്ലത്!”
തന്റെ മുന്നിൽ വിറയ്ക്കുന്ന ചുണ്ടുകളോടെ, നിറഞ്ഞൊഴുകുന്ന കണ്ണുകൾ തറയിലെ ടൈൽസിലേക്ക് തളച്ചിട്ട് നിൽക്കുന്ന ഹരിണിയെ ഒന്നു തിരിഞ്ഞുനോക്കുക പോലും ചെയ്യാതെ മാധവ് തന്റെ ഓഫീസിലേക്കുള്ള ബാഗും ലാപ്ടോപ്പും കയ്യിലെടുത്തു. അവൾക്കൊരു വലിയ ഉപദേശവും ശാസനയും നൽകി തന്റെ ഭർത്താവെന്ന കടമ ഭംഗിയായി നിർവ്വഹിച്ച ഭാവമായിരുന്നു അയാളുടെ മുഖത്ത്. റൂമിൽ നിന്നും വേഗതയിൽ ലിവിംഗ് റൂമിലേക്ക് നടക്കുമ്പോൾ, ഡൈനിംഗ് ടേബിളിനരികെ അവനുള്ള രാവിലത്തെ ചായ പകർന്നു വെക്കുകയായിരുന്ന അയാളുടെ അമ്മ സവിത്രിയമ്മ മുഖമുയർത്തി മകനെ ഒന്ന് ദീർഘമായി നോക്കി.
“എന്തോന്നിനാടാ മാധവാ, ദിവസവും രാവിലെ ഓഫീസിൽ പോകാൻ നേരം വീട്ടിൽ ഇങ്ങനെ ബഹളം വെക്കുന്നത്? ഇതിപ്പോ എത്രാമത്തെ ദിവസമാ നീയിങ്ങനെ ശബ്ദമുയർത്തുന്നത്? ഇതിപ്പോ നിന്റെ ഭാര്യക്ക് അത്ര വലിയ എന്തൊരു ആവശ്യമാ ഉള്ളത്? കഴിഞ്ഞ ഒരാഴ്ചയായി നീയിങ്ങനെ പൈസയുടെ കണക്കും പറഞ്ഞ് രാവിലെ തന്നെ ആ പെൺകുട്ടിയുടെ നെഞ്ചത്തോട്ട് കയറാൻ തുടങ്ങിയിട്ട്. എനിക്കാകെ മടുത്തു ഇത് കേട്ട്…”
ആദ്യം മകന്റെ മുഖത്തേക്കും, പിന്നീട് അവന്റെ പിന്നാലെ കരഞ്ഞു കലങ്ങിയ കണ്ണുകളും മുഖവും സാരിത്തുമ്പാൽ തുടച്ചുക്കൊണ്ട് തലതാഴ്ത്തി ഇറങ്ങിവരുന്ന മരുമകളുടെ മുഖത്തേക്കും സാവിത്രിയമ്മ മാറി മാറി നോക്കി. അന്നേരം അവരുടെ മുഖത്ത് തെളിഞ്ഞുനിന്ന ഭാവം എന്താണെന്ന് അവർക്ക് മുമ്പിൽ നിൽക്കുന്ന മാധവനോ ഹരിണിക്കോ ഒരുപക്ഷേ വേർതിരിച്ചറിയാൻ സാധിക്കുമായിരുന്നില്ല. അതിൽ ഒരു അമ്മയുടെ വേവലാതിയും അതോടൊപ്പം ഉള്ളിൽ ഒളിപ്പിച്ചുവെച്ച ചില തീരുമാനങ്ങളുടെ ദൃഢതയും ഉണ്ടായിരുന്നു.
“അമ്മക്കൊന്നും അറിയില്ല, അതുകൊണ്ടാ അമ്മച്ചി ഇങ്ങനെ ചോദിക്കുന്നത്…” മാധവ് ചായക്കപ്പിലേക്ക് കൈ നീട്ടിക്കൊണ്ട് വലിഞ്ഞു മുറുകിയ സ്വരത്തിൽ പറഞ്ഞു. “കഴിഞ്ഞ ഒരാഴ്ചയായി അമ്മയുടെ ഈ പുന്നാര മരുമകൾ ഒരു ചെറിയ കാര്യത്തിന്റെ പേരും പറഞ്ഞ് എന്റെ പിന്നാലെ നടന്ന് സ്വൈര്യം കെടുത്തുകയാണ്. അവൾക്ക് പുറത്തുപോകാൻ ഇടുന്ന ഒരു സാധാരണ ചെരിപ്പ് കേടായത്രേ! പൊട്ടിപ്പോയ ചെരിപ്പ് ഇട്ടുകൊണ്ട് നടക്കാൻ അവൾക്ക് വലിയ നാണക്കേട്. പുതിയതൊരെണ്ണം വാങ്ങി കൊടുക്കാൻ ഞാൻ ബാധ്യസ്ഥനാണെന്ന മട്ടിലാണ് നടപ്പ്. ഇവൾ വിചാരിച്ചിരിക്കുന്നത് ഞാൻ ചോദിക്കുമ്പോഴൊക്കെ എടുത്തു കൊടുക്കാൻ നോട്ടടിക്കുന്ന മെഷീനും വെച്ചാണ് ഇരിക്കുന്നതെന്നാണ്. വെറുതെ ഈ നാലു ചുവരുകൾക്കുള്ളിൽ തിന്നും കുടിച്ചും സുഖമായി ഇരിക്കുന്ന ഇവൾക്ക് എന്തിനാണാവോ ഇപ്പോൾ ലക്ഷ്വറി ചെരിപ്പുകൾ? ഇവളിപ്പോൾ പുറത്തേക്കൊന്നും പോകുന്നില്ലല്ലോ, എല്ലാ കാര്യങ്ങളും ഞാനല്ലേ നോക്കുന്നത്? അല്ലേ അമ്മേ, ഞാൻ പറയുന്നത് തെറ്റാണോ?”
തനിക്ക് പറയാനുള്ളതെല്ലാം, അതിലുപരി ഹരിണിയെ അപമാനിക്കാൻ പറ്റുന്ന വാക്കുകളെല്ലാം പറഞ്ഞു തീർത്തപ്പോൾ മാധവന്റെ മുഖത്ത് വലിയൊരു യുദ്ധം ജയിച്ച ഭാവമായിരുന്നു. ഒരു വല്ലാത്ത മനഃസംതൃപ്തിയോടെ ചായ കുടിച്ചു തീർത്ത് എഴുന്നേൽക്കുന്നതിനിടയിൽ അവൻ അമ്മയുടെ മുഖത്തേക്ക് നോക്കി തന്റെ ചോദ്യത്തിന് അംഗീകാരം തേടി. സാവിത്രിയമ്മ ഒന്നും മിണ്ടാതെ, മകന്റെ വാദങ്ങളെ എതിർക്കാതെ പതുക്കെയൊന്ന് തലയാട്ടിക്കൊടുത്തു. അമ്മയും ഭർത്താവിന്റെ ഭാഗത്താണെന്ന് കണ്ടതോടെ ഹരിണിയുടെ ഉള്ളൊന്നു കൂടി പിടഞ്ഞു, അവളുടെ കണ്ണുകളിൽ വീണ്ടും കണ്ണീർക്കയങ്ങൾ രൂപപ്പെട്ടു.
## അധ്യായം 2: നിശ്ശബ്ദതയുടെ കനൽവഴികൾ
അവരുടെ വിവാഹം കഴിഞ്ഞിട്ട് ഇപ്പോൾ കഷ്ടിച്ച് ഒരു വർഷം തികയുന്നതേയുള്ളൂ. തുടക്കത്തിലെ കുറച്ചു നാളുകളിലെ സ്നേഹപ്രകടനങ്ങൾക്ക് ശേഷം മാധവന് ഹരിണിയോട് എന്തിനും ഏതിനും കണക്കുപറയുന്ന സ്വഭാവം തുടങ്ങിയിരുന്നു. അവളുടെ വളരെ ചെറിയ, അത്യാവശ്യ കാര്യങ്ങൾ പോലും അവൻ യാതൊരു പരിഗണനയും നൽകാതെ നിരസിച്ചു. അവൾക്ക് പറയാനുള്ളത് മുഴുവനായി കേൾക്കാൻ പോലും അവൻ തയ്യാറായിരുന്നില്ല. സാമ്പത്തികമായി അവളെ പൂർണ്ണമായും തന്നിൽ അടിച്ചമർത്തുക എന്നതായിരുന്നു അയാളുടെ നിഗൂഢമായ ലക്ഷ്യം. ആവശ്യങ്ങൾ നിരസിക്കുന്നതിനൊപ്പം അവളുടെ കുടുംബത്തെയും വ്യക്തിത്വത്തെയും കുറിച്ചുള്ള കുറ്റപ്പെടുത്തലുകളും പരിഹാസങ്ങളും ആവോളം ഉണ്ടാകാറുണ്ടായിരുന്നു.
“അമ്മേ… ഞാൻ ഇറങ്ങുന്നു…”
ബാഗും ഫോണുമെടുത്ത് മാധവ് യാത്ര പറയാൻ സിറ്റൗട്ടിലേക്ക് ഇറങ്ങിയപ്പോൾ സാവിത്രിയമ്മക്കൊപ്പം ഹരിണിയും മെക്കാനിക്കലായി അങ്ങോട്ട് നടന്നു. വീടിന്റെ സിറ്റൗട്ടിൽ ഭംഗിയായി ഒരുക്കിവെച്ചിരുന്ന വലിയ ഷൂ റാക്കിലേക്ക് ഹരിണിയുടെ നോട്ടം അറിയാതെ ചെന്നെത്തി. അവിടെ മാധവന്റേതായി മാത്രം പത്തിലധികം ബ്രാൻഡഡ് ചെരിപ്പുകളും ഷൂസുകളും പല നിറങ്ങളിലും മോഡലുകളിലുമായി നിരത്തിവെച്ചിട്ടുണ്ട്. ചിലത് പുതിയത്, ചിലത് ഏതാനും തവണ മാത്രം ഉപയോഗിച്ചവ.
അവിടെ നിന്നും ഹരിണിയുടെ നോട്ടം പതുക്കെ സിറ്റൗട്ടിന്റെ ഏറ്റവും താഴത്തെ പടിയിൽ ഒതുക്കിവെച്ചിരുന്ന അവളുടെ സ്വന്തം ചെരിപ്പിലേക്ക് നീണ്ടു. പഴയത്, നിറം മങ്ങി, പലയിടത്തും വള്ളി അടർന്ന്, എപ്പോൾ വേണമെങ്കിലും പൂർണ്ണമായും പൊട്ടിപ്പോകാവുന്ന ഒരു അവസ്ഥയിലായിരുന്നു അത്. സാധാരണ ഇത്തരം അവഗണനകൾ കാണുമ്പോൾ ഉള്ളിൽ സങ്കടം ഇരച്ചുകയറുന്ന ഹരിണിക്ക്, ഇത്തവണ പക്ഷേ കരച്ചിലല്ല വന്നത്. പകരം അവളുടെ ഉള്ളിന്റെയുള്ളിൽ വല്ലാത്തൊരു വാശിയും പ്രതിഷേധവും പുകഞ്ഞുയരാൻ തുടങ്ങി. തന്നെ ഇങ്ങനെ ജീവച്ഛവമായി മാറ്റാൻ താൻ ഒരുകാലത്തും അനുവദിക്കില്ലെന്ന മട്ടിൽ അവളുടെ മനസ്സ് കടുത്തു.
രണ്ടു ദിവസങ്ങൾ കടന്നുപോയി. ഒരു രാത്രി അത്താഴത്തിന് ഊണുമേശയിൽ പതിവുപോലെ എല്ലാവരും ഒത്തുകൂടി. പ്ലേറ്റിലേക്ക് ചോറ് വിളമ്പിയ ശേഷം കറികൾ നോക്കിയ മാധവന്റെ മുഖം പെട്ടെന്ന് ഇരുണ്ടു.
“ഇതെന്താ അമ്മേ ഇന്ന് മീനൊന്നും വാങ്ങിയില്ലേ? വെറും പച്ചക്കറി മാത്രം കൂട്ടി ഞാൻ എങ്ങനെയാ ചോറുണ്ണുന്നത്? എനിക്ക് രാത്രിയിൽ എന്തെങ്കിലും നോൺ-വെജ് വേണമെന്ന് അമ്മക്ക് അറിയാവുന്നതല്ലേ?” മാധവ് ദേഷ്യത്തോടെ ശബ്ദമുയർത്തി.
രാത്രിഭക്ഷണത്തിന് ഇറച്ചിയോ മീനോ നിർബന്ധമുള്ള പ്രകൃതക്കാരനായിരുന്നു അവൻ. അതുകൊണ്ടുതന്നെ ആ വീട്ടിൽ അതിനൊരു മുടക്കവും വരാറില്ലായിരുന്നു. എന്നാൽ അന്ന് മേശപ്പുറത്ത് പരിപ്പുകറിയും മെഴുക്കുപുരട്ടിയും മാത്രമേ ഉണ്ടായിരുന്നുള്ളൂ.
“അത് മാധവാ… ഇന്ന് മീൻകാരൻ രാവിലെ വന്നപ്പോൾ ഞാൻ അല്പം മയക്കത്തിലായിരുന്നു. നീ ഓഫീസിൽ പോയിക്കഴിഞ്ഞപ്പോൾ എനിക്ക് ചെറിയൊരു തലവേദന തോന്നി കിടന്നതാ. അപ്പോഴാ അയാൾ വന്നു പോയത്. നീ ഇന്ന് തൽക്കാലം ഈ കറികൾ കൂട്ടി അഡ്ജസ്റ്റ് ചെയ്യ്. നാളെ നല്ല മീൻ വാങ്ങാം,” സാവിത്രിയമ്മ മകന്റെ ദേഷ്യം തണുപ്പിക്കാൻ പാകത്തിൽ ശാന്തമായി പറഞ്ഞു.
എന്നാൽ അമ്മയുടെ വാക്കുകൾ കൊണ്ടൊന്നും മാധവന്റെ ദേഷ്യം അടങ്ങിയില്ല. അവന്റെ ജ്വലിക്കുന്ന നോട്ടം നേരെ അടുക്കളയിൽ നിന്നും പാത്രങ്ങൾ എടുത്തുവെക്കുകയായിരുന്ന ഹരിണിയെ തേടിച്ചെന്നു.
“അമ്മ കിടക്കുകയായിരുന്നെങ്കിൽ നിനക്ക് ആ മീൻകാരന്റെ അടുത്തുനിന്ന് രണ്ട് കഷ്ണം മീൻ വാങ്ങാൻ പാടില്ലായിരുന്നോടീ? അതല്ലെങ്കിൽ മീൻ കിട്ടിയില്ലെന്ന വിവരം എന്നെ ഫോൺ വിളിച്ച് പറയാമായിരുന്നില്ലേ? ഞാൻ വരുമ്പോൾ ടൗണിൽ നിന്നും വാങ്ങി കൊണ്ടുവരുമായിരുന്നല്ലോ. ഇത്രപോലും കോമൺസെൻസ് ഇല്ലാത്ത നീയൊക്കെ എന്തിനാണാവോ എന്റെ ഭാര്യയെന്ന ലേബലും ഒട്ടിച്ച്, എന്റെ കാശു തിന്ന് ഇവിടെ സുഖിച്ചു ജീവിക്കുന്നത്?”
ദേഷ്യം മൂത്തപ്പോൾ മാധവന്റെ വാക്കുകൾക്ക് മൂർച്ചയേറി. അവൻ പറയുന്ന വാക്കുകൾ ഹരിണിയുടെ ആത്മാഭിമാനത്തെ എത്രത്തോളം തകർക്കുമെന്ന് അവൻ ചിന്തിക്കുന്നുപോലുമുണ്ടായിരുന്നില്ല.
“മാധവാ! നിർത്തടാ… നീ എന്തൊക്കെയാ ഈ വിളിച്ചു പറയുന്നത്? ഒരു നേരം മീൻ കൂട്ടിയില്ലെന്ന് കരുതി നീ നിന്റെ ഭാര്യയെ ഇങ്ങനെയാണോ ആക്ഷേപിക്കുന്നത്?” സാവിത്രിയമ്മയുടെ ശബ്ദം ഇത്തവണ മാധവന് നേരെ കടുപ്പത്തിൽ ഉയർന്നു.
പക്ഷേ, മാധവ് അമ്മയുടെ വാക്കുകൾ കേട്ടതായിപ്പോലും ഭാവിക്കാതെ ഹരിണിയെ വിരട്ടുന്ന മട്ടിൽ നോക്കി മുന്നോട്ട് അടുത്തു.
“എന്താടീ… നിന്റെ വായിൽ നാക്കില്ലേ? ഞാൻ ചോദിച്ചതിന് മറുപടി പറയ്!” മാധവ് ഹരിണിയുടെ ചുമലിൽ പിടിച്ച് ശക്തമായി കുലുക്കി. അവന്റെ ആ രൗദ്രഭാവം കണ്ട് ഭയന്നുപോയ ഹരിണി അറിയാതെ ഒരടി പിന്നിലേക്ക് വെച്ചു.
“ഞാൻ… ഞാൻ ഇച്ചായനെ വിളിക്കാൻ നോക്കിയതാ… പക്ഷേ എന്റെ ഫോണിലെ റീചാർജ് വാലിഡിറ്റി കഴിഞ്ഞ ആഴ്ച തീർന്നതാ… എത്ര ദിവസമായി ഞാൻ ഇച്ചായനോട് പറയുന്നു അതൊന്ന് റീചാർജ് ചെയ്തു തരാൻ… പൈസ ഇല്ലാത്തോണ്ടാ ഞാൻ വിളിക്കാഞ്ഞത്…” ഹരിണി വിക്കി വിക്കി പറഞ്ഞുതീർത്തു.
അതു കേട്ടതും മാധവന്റെ മുഖത്ത് പരിഹാസത്തിന്റെ ഭാവം മിന്നിമറഞ്ഞു.
“ഒരു പണിയും ചെയ്യാതെ, മൂന്നു നേരവും മൂക്കുമുട്ടെ തിന്ന് ഇവിടെ ഇരിക്കുന്ന നിനക്കൊക്കെ എന്തിനാടീ ഫോൺ റീചാർജ് ചെയ്യുന്നത്? നാട്ടിലുള്ളവരോട് മുഴുവൻ പരദൂഷണം പറയാനാണോ? അങ്ങനെ വെറുതെ കളയാൻ എന്റെ കയ്യിൽ പണമില്ല. നിനക്ക് അത്രക്ക് ഫോൺ വിളിക്കണമെന്നുണ്ടെങ്കിൽ നിന്റെ അപ്പന്റെ വീട്ടുകാരോട് പറഞ്ഞ് റീചാർജ് ചെയ്ത് തരാൻ പറയ്, കേട്ടല്ലോ!”
പറഞ്ഞു തീർത്തതിനൊപ്പം ദേഷ്യത്തിൽ മാധവ് മേശപ്പുറത്തിരുന്ന ചോറ്റുപാത്രം തട്ടിത്തെറിപ്പിച്ചു. ചോറും കറികളും തറയിലാകെ ചിതറിത്തെറിച്ചു. മകന്റെ ആ മൃഗീയമായ പ്രവർത്തി കണ്ട സാവിത്രിയമ്മയുടെ കണ്ണുകൾ ചെന്നുനിന്നത് ഭയത്താലും സങ്കടത്താലം വിറച്ചുനിൽക്കുന്ന ഹരിണിയിലാണ്. അവൾ കരച്ചിൽ അടക്കാൻ പാടുപെടുകയായിരുന്നു.
## അധ്യായം 3: അദൃശ്യമായ മുറിവുകൾ
തന്റെ മകൻ ഒരു പെൺകുട്ടിയെ എത്രത്തോളം ക്രൂരമായിട്ടാണ് വേദനിപ്പിക്കുന്നതെന്നും പരിഹസിക്കുന്നതെന്നും കഴിഞ്ഞ കുറച്ചു മാസങ്ങളായി സാവിത്രിയമ്മ സൂക്ഷ്മമായി നിരീക്ഷിക്കുകയായിരുന്നു. ഹരിണിയുടെ അച്ഛൻ മരിച്ചിട്ട് ഇപ്പോൾ ഏകദേശം എട്ടുമാസത്തോളമാവുന്നു. ആ മരണത്തിനു ശേഷമാണ് മാധവന്റെ സ്വഭാവത്തിൽ ഇത്രയും വലിയ മാറ്റമുണ്ടായത്. ഹരിണിക്ക് ഇനി ചോദിക്കാനും പറയാനും അസുഖബാധിതയായ അമ്മയും പഠിച്ചുകൊണ്ടിരിക്കുന്ന അനിയത്തിയും മാത്രമേയുള്ളൂ എന്ന ധൈര്യമാണ് മാധവനെ ഇത്രയും അഹങ്കാരിയാക്കിയത്. താൻ എന്ത് ചെയ്താലും അവൾ ഇത് സഹിച്ചു ഇവിടെക്കഴിയുമെന്ന് അവൻ ഉറപ്പിച്ചു വിശ്വസിച്ചു.
അന്ന് രാത്രി, അടുക്കളയിലെ ജോലികളെല്ലാം കഴിഞ്ഞ് പാത്രങ്ങളും തുടച്ച് വൃത്തിയാക്കി നടുവൊന്നു നിവർത്തിയ ഹരിണിയുടെ അരികിലേക്ക് സാവിത്രിയമ്മ നടന്നെത്തി. അവൾ കൈകൾ സാരിയിൽ തുടയ്ക്കുന്നത് നോക്കി അവർ പതുക്കെ പറഞ്ഞു:
“മോളേ… നീ രാത്രി കിടക്കാൻ പോകുന്നതിന് മുൻപ് ഒന്നിന്റെ മുറിയിലേക്ക് വരണം. എനിക്ക് നിന്നോട് കുറച്ചു കാര്യങ്ങൾ സംസാരിക്കാനുണ്ട്.”
അവരുടെ ശബ്ദത്തിൽ നൊമ്പരത്തേക്കാൾ വലിയ ചില ദൃഢമായ തീരുമാനങ്ങളുടെ ഉറപ്പുണ്ടായിരുന്നു. ഹരിണി പതുക്കെയൊന്ന് തലയാട്ടി.
രാത്രി കിടപ്പുമുറിയിൽ ഹരിണി വരുന്നതും കാത്ത് മാധവ് കിടക്കയിൽ ഇരിപ്പുണ്ടായിരുന്നു. അവളെ വീണ്ടും വഴക്കുപറയാനും തന്റെ ആധിപത്യം സ്ഥാപിക്കാനുമുള്ള ദേഷ്യത്തിലായിരുന്നു അവൻ. എന്നാൽ സമയം ഏറെക്കഴിഞ്ഞിട്ടും അവൾ വന്നില്ല. കാത്തിരുന്ന് മടുത്ത മാധവന്റെ കണ്ണുകളെ ഉറക്കം കീഴടക്കി. അന്ന് രാത്രി ഹരിണി ആ മുറിയിലേക്ക് പോയതേയില്ല. അവൾ അമ്മയുടെ മുറിയിലാണ് കിടന്നത്.
പിറ്റേന്ന് രാവിലെ, രാത്രി തന്നെ അനുസരിക്കാത്തതിന് ഹരിണിയെ നല്ലവണ്ണം ശകാരിക്കണമെന്ന ഉറച്ച തീരുമാനത്തോടെയാണ് മാധവ് ഉണർന്നത്. എന്നാൽ രാവിലെ ലിവിംഗ് റൂമിലോ അടുക്കളയിലോ ഹരിണിയെ അവൻ കണ്ടില്ല. അന്നും, അതിനു ശേഷമുള്ള ദിവസങ്ങളിലും അവൾ മാധവന്റെ മുന്നിലേക്ക് വന്നതേയില്ല. അവൾ അവനുവേണ്ടിയുള്ള യാതൊരു കാര്യങ്ങളും ചെയ്തില്ല. ചായ ഉണ്ടാക്കി വെക്കുന്നതും ഭക്ഷണം വിളമ്പുന്നതുമെല്ലാം സാവിത്രിയമ്മ നേരിട്ടായിരുന്നു.
ഒരാഴ്ചയോളം ഈ അവസ്ഥ തുടർന്നു. മാധവന്റെ അഹങ്കാരത്തിന് അതൊരു വലിയ തിരിച്ചടിയായിരുന്നു. ഒടുവിൽ ഒരു ദിവസം വൈകുന്നേരം ഓഫീസിൽ നിന്നും വന്ന മാധവ് നിയന്ത്രണം വിട്ട് ലിവിംഗ് റൂമിൽ വെച്ച് അമ്മയോട് ഒച്ചയിട്ടു.
“അമ്മേ… അമ്മ എന്തിനാ അവളെ അമ്മയുടെ മുറിയിൽ ഒളിപ്പിച്ചു താമസിപ്പിച്ചിരിക്കുന്നത്? അവളെ ഇങ്ങോട്ട് ഇറക്കി വിടാൻ പറയ്. ഈ വീട്ടിൽ എന്റെ ഭാര്യയായി ജീവിക്കുമ്പോൾ അവൾ ഇങ്ങനെ മാറി നിൽക്കുന്നത് ഞാൻ അനുവദിക്കില്ല. കഴിഞ്ഞ ഒരാഴ്ചയായി എന്റെ ഒരു കാര്യവും അവൾ നോക്കുന്നില്ല. ഓഫീസിൽ പോകുമ്പോൾ ഇടാനുള്ള തുണികൾ പോലും അലക്കി വെച്ചിട്ടില്ല. മുഷിഞ്ഞ തുണികളുടെ നാറ്റം കാരണം എനിക്ക് മുറിയിൽ ഇരിക്കാൻ വയ്യാതായി. എന്റെ ചെലവിൽ ഇവിടെ താമസിച്ചിട്ട് അവൾ എന്നോട് കാണിക്കുന്നത് വലിയ ധിക്കാരമാണ്. ഞാൻ ഇത് വെച്ചുപൊറുപ്പിക്കില്ല!” മാധവ് ദേഷ്യം കൊണ്ട് വിറച്ചു.
സാവിത്രിയമ്മ തന്റെ കയ്യിലിരുന്ന പത്രം പതുക്കെ മടക്കിവെച്ചു. മാധവനെ നേരെ നോക്കി അവർ എഴുന്നേറ്റു നിന്നു. അവരുടെ മുഖത്ത് മാധവ് ഇതുവരെ കാണാത്തൊരു ഗൗരവമുണ്ടായിരുന്നു.
“അതിനിപ്പോ ഈ ഒരാഴ്ചയായി അവൾ നിന്റെ ചെലവിലാണോ ഇവിടെ കഴിയുന്നത് മാധവാ?” സാവിത്രിയമ്മയുടെ ശബ്ദം ശാന്തമെങ്കിലും കടുപ്പമേറിയതായിരുന്നു. “നിന്റെ അഞ്ചു പൈസ പോലും അവൾ കൈപ്പറ്റാത്ത സ്ഥിതിക്ക്, നിനക്ക് വേണ്ടി അടിമപ്പണി ചെയ്യാൻ അവൾ ബാധ്യസ്ഥയല്ല. നീയൊന്ന് ഓർക്കുന്നത് നല്ലതാണ്, ഇതെന്റെ ഭർത്താവ് എനിക്ക് തന്നുപോയ എന്റെ വീടാണ്. ഇവിടെ താമസിക്കാൻ അവൾക്ക് നിന്റെ അനുവാദം ആവശ്യമില്ല. അവൾ ഇപ്പോൾ എന്റെ മകളെപ്പോലെയാണ് ഈ വീട്ടിൽ കഴിയുന്നത്. എന്റെ മകളെ നിന്റെ ശമ്പളമില്ലാത്ത വേലക്കാരിയാക്കാനും, നിന്റെ ആട്ടും തുപ്പും സഹിച്ച് നിന്റെ കാൽക്കീഴിൽ കിടക്കാനും ഞാൻ അനുവദിക്കില്ല, കേട്ടല്ലോടാ!”
മാധവന്റെ ശബ്ദത്തേക്കാൾ എത്രയോ മുകളിലായിരുന്നു സാവിത്രിയമ്മയുടെ ശബ്ദത്തിന്റെ ഗാംഭീര്യം. അമ്മയുടെ ഭാഗത്തുനിന്ന് ഇങ്ങനെയൊരു പ്രതികരണം അവൻ സ്വപ്നത്തിൽ പോലും പ്രതീക്ഷിച്ചിരുന്നില്ല. മറുത്തൊരു വാക്ക് പറയാൻ നാവുപൊങ്ങാതെ അവൻ തരിച്ചുനിന്നുപോയി.
“ഇതെത്ര നാൾ പോകുമെന്ന് ഞാനും കാണാമല്ലോ…” എന്ന് പിറുപിറുത്തുകൊണ്ട് അവൻ ദേഷ്യത്തോടെ പുറത്തേക്ക് നടന്നു. എന്നാൽ തന്നെ പ്രസവിച്ചു വളർത്തിയ അമ്മയ്ക്ക് തനിക്കുള്ളതിനേക്കാൾ വീറും വാശിയും ആത്മാഭിമാനവും ഉണ്ടെന്ന് തിരിച്ചറിയാൻ മാത്രം മാധവന് കഴിഞ്ഞിരുന്നില്ല.
## അധ്യായം 4: പുതിയ ആകാശം, പുതിയ ഭൂമി
ദിവസങ്ങൾ ആഴ്ചകൾക്ക് വഴിമാറി, ആഴ്ചകൾ മാസങ്ങളായി. ഹരിണി പിന്നീട് മാധവന്റെ കിടപ്പുമുറിയിലേക്ക് തിരികെ പോയില്ല. അവളോട് തനിച്ച് സംസാരിക്കാനോ ഭീഷണിപ്പെടുത്താനോ ഉള്ള യാതൊരു അവസരവും സാവിത്രിയമ്മ മാധവന് നൽകിയതുമില്ല. ഇതിനിടയിൽ, വിവാഹത്തോടെ മാധവൻ നിർബന്ധിച്ച് നിർത്തിവെപ്പിച്ച ഹരിണിയുടെ ഉപരിപഠനം വീണ്ടും തുടങ്ങാൻ സാവിത്രിയമ്മ മുൻകൈ എടുത്തു. അവൾ പണ്ട് ആഗ്രഹിച്ച ബി.എഡ് കോഴ്സിന് അവർ അവളെ ചേർത്തു. അതിനുള്ള പണം അവർ തങ്ങളുടെ പെൻഷൻ തുകയിൽ നിന്നുമാണ് കണ്ടെത്തിയത്. ഹരിണി തന്റെ പഠനത്തിൽ ശ്രദ്ധ കേന്ദ്രീകരിച്ചു, അവളുടെ മുഖത്ത് പണ്ടെങ്ങുമില്ലാത്തൊരു ആത്മവിശ്വാസം പ്രകടമായിത്തുടങ്ങി.
നാലു ദിവസത്തെ ദേഷ്യം കഴിഞ്ഞാൽ ഹരിണി തനിക്ക് മുന്നിൽ തോറ്റ് തുന്നംപാടി വരുമെന്ന് കരുതിയ മാധവന്റെ പ്രതീക്ഷകൾ ഓരോന്നായി തകർന്നടിഞ്ഞു. വീട്ടിൽ അവൾ ഉണ്ടെങ്കിലും അവൾ തനിക്ക് അന്യയാണെന്ന സത്യം അവനെ മാനസികമായി തളർത്താൻ തുടങ്ങി. വീട്ടുജോലികൾ സ്വന്തമായി ചെയ്യേണ്ടി വന്നതും, തുണികൾ അലക്കാനും മറ്റും ബുദ്ധിമുട്ടിയതും അവനെ യഥാർത്ഥ ജീവിതം പഠിപ്പിച്ചു. അവളുടെ സാന്നിധ്യത്തിന്റെ വില അവൻ മനസ്സിലാക്കാൻ തുടങ്ങി.
ഒടുവിൽ മൂന്നു മാസങ്ങൾക്ക് ശേഷം, തന്റെ എല്ലാ അഹങ്കാരവും വെടിഞ്ഞ്, ഹരിണിയെ തിരികെ കിട്ടാനായി മാധവ് അമ്മയുടെ മുറിയിലെത്തി അവരുടെ കാൽക്കൽ വീഴാൻ തുനിഞ്ഞു.
“എന്റെ കാലൊന്നും പിടിക്കേണ്ട മാധവാ നീ…” സാവിത്രിയമ്മ അവനെ തടഞ്ഞു. “നിന്നെ പ്രസവിച്ച എന്നെപ്പോലെ തന്നെ ബഹുമാനവും പരിഗണനയും അർഹിക്കുന്ന ഒരു പെണ്ണാണ് നിന്റെ ഭാര്യയെന്ന് നീ ആദ്യം മനസ്സിലാക്കണം. നീ അവളെ എത്രയൊക്കെ ദുഷിച്ച വാക്കുകൾ പറഞ്ഞ് ആക്ഷേപിച്ചിട്ടും അവൾ മറുത്തൊരു വാക്ക് പറയാതെ നിന്നെ സഹിച്ചത് അവൾക്ക് പോകാൻ വേറെ ഇടമില്ലാത്തതുകൊണ്ടല്ല. മറിച്ച്, ഈ വീടും നമ്മളും അവളുടെ സ്വന്തമാണെന്ന അവളുടെ നല്ല മനസ്സ് കൊണ്ടാണ്. നീ ആ നന്മയെയാണ് ചൂഷണം ചെയ്തത്.”
അമ്മ അല്പം നിർത്തിയ ശേഷം മാധവന്റെ കണ്ണുകളിലേക്ക് നോക്കി തുടർന്നു:
“പിന്നെ ഒരു കാര്യം കൂടി ഞാൻ പറയാം. ഇനിയങ്ങോട്ട് അവളുടെ എല്ലാ ആവശ്യങ്ങളും യാതൊരു പരാതിയും പറയാതെ ഭംഗിയായി നടത്തിക്കൊടുക്കാൻ നിനക്ക് സാധിക്കുമെങ്കിൽ മാത്രം നീ അവളെ കൂടെ കൂട്ടിയാൽ മതി. അവൾ നിന്നോട് ചോദിക്കുന്നത് അവളുടെ അവകാശങ്ങളാണ്, ഭിക്ഷയല്ല. അത് ചെയ്തു കൊടുക്കേണ്ടത് ഭർത്താവെന്ന നിലയിൽ നിന്റെ കടമയുമാണ്. സ്വന്തം കാലിൽ നിൽക്കാൻ അവൾക്ക് പ്രാപ്തിയാകുന്നത് വരെ മാത്രം നീ അത് ചെയ്താൽ മതി. അതിനു ശേഷം അവൾക്ക് നിന്റെ പണം ആവശ്യമായി വരില്ല.”
അമ്മ പറയുന്ന ഏത് നിബന്ധനകളും അനുസരിക്കാൻ മാധവ് ഇപ്പോൾ തയ്യാറായിരുന്നു. കാരണം, കഴിഞ്ഞ ഏതാനും മാസത്തെ വിരഹവും ബുദ്ധിമുട്ടുകളും കൊണ്ട് ഹരിണി തന്റെ ജീവിതത്തിൽ ആരായിരുന്നുവെന്ന് അവൻ കൃത്യമായി തിരിച്ചറിഞ്ഞിരുന്നു. ചില തിരിച്ചറിവുകൾ ജീവിതത്തിൽ വളരെ വൈകിയാണ് ഉണ്ടാകുന്നത്, എങ്കിലും അത് ഉണ്ടാക്കുന്ന മാറ്റങ്ങൾ ചെറുതല്ലല്ലോ. ഹരിണിയുടെ റൂമിലേക്ക് നടക്കുമ്പോൾ മാധവന്റെ ഉള്ളിൽ അഹങ്കാരത്തിന് പകരം ഒരു പുതിയ മനുഷ്യൻ ജനിച്ചിട്ടുണ്ടായിരുന്നു.
**ശുഭം**