by മനസ്സിൽ പെയ്തുകൊണ്ടിരുന്ന കനത്ത മഴയുടെ തണുപ്പിലായിരുന്നു സഞ്ജയ്. ജനാലയ്ക്കൽ തട്ടിത്തെറിക്കുന്ന മഴത്തുള്ളികൾ നോക്കി ഇരിക്കുമ്പോഴാണ് ഉമ്മറത്ത് ഒരു പരിചിതമായ ശബ്ദം കേട്ടത്. തന്റെ ഓർമ്മകളിൽ പോലും കയ്പ്പുരസം പടർത്തുന്ന ആ ശബ്ദം കേട്ടതും സഞ്ജയ് അറിയാതെ പല്ലുകൾ കടിച്ചു.
”സഞ്ജു, മോളെ… ഇങ്ങോട്ട് വന്നേ, വലിയമ്മാവൻ വന്നിട്ടുണ്ട്!” ലക്ഷ്മി അമ്മയുടെ ശബ്ദത്തിൽ ഒരു പരിഭ്രമവും അതേസമയം ഒരുതരം പ്രതീക്ഷയും ഉണ്ടായിരുന്നു.
സഞ്ജയ് സാവധാനം എഴുന്നേറ്റു. ഉമ്മറത്ത് സോഫയിൽ സർവ്വ പ്രതാപിയായി ഇരിക്കുന്ന അമ്മാവനെ കണ്ടപ്പോൾ പഴയ പല ചിത്രങ്ങളും അവന്റെ ഉള്ളിലൂടെ കടന്നുപോയി. പട്ടിണി കിടന്ന ദിവസങ്ങൾ, ഫീസ് അടയ്ക്കാൻ തികയാതെ വന്നപ്പോൾ ആരുടെയോ മുൻപിൽ കൈ നീട്ടി നിന്ന അമ്മയുടെ രൂപം, തന്റെ പഠനത്തിന് പണം ചോദിച്ചപ്പോൾ പുച്ഛിച്ചു തള്ളിയ ആ വലിയ മനസ്സ്… എല്ലാം സെക്കൻഡുകൾക്കുള്ളിൽ അവന്റെ കൺമുന്നിൽ തെളിഞ്ഞു.
”ആ, നീയിങ്ങു വന്നിരിക്ക് സഞ്ജൂ… എനിക്ക് നിന്നോടും നിന്റെ അമ്മയോടും ഗൗരവമായൊരു കാര്യം സംസാരിക്കാനുണ്ട്.” അമ്മാവൻ തന്റെ ആധിപത്യം ഉറപ്പിച്ചു പറഞ്ഞു.
സഞ്ജയ് അടുത്തുണ്ടായിരുന്ന കസേരയിലേക്ക് ഇരുന്നു. “പറഞ്ഞോളൂ അമ്മാവാ, കേൾക്കുന്നുണ്ട്.”
”നീയിപ്പോൾ സർക്കാർ ഉദ്യോഗസ്ഥനായി. ഈ വീടും ചുറ്റുപാടും ഒക്കെ കണ്ടപ്പോൾ എനിക്ക് വലിയ സന്തോഷം തോന്നി. ഞാൻ പറയുന്നത് നിന്റെയും മീനക്കുട്ടിയുടെയും കാര്യമാണ്. അവൾക്കിപ്പോൾ കല്യാണ പ്രായമായി. നിങ്ങളുടെ വിവാഹം എത്രയും പെട്ടെന്ന് നടത്തണം എന്നാണ് എന്റെ തീരുമാനം. ചടങ്ങ് തീർക്കാൻ അടുത്ത ആഴ്ച തന്നെ നിനക്ക് പെണ്ണ് കാണാൻ അങ്ങോട്ട് വരാം.”
സഞ്ജയ് ഒന്നു പുഞ്ചിരിച്ചു. പക്ഷെ ആ ചിരിയിൽ സന്തോഷം തീരെയില്ലായിരുന്നു.
”മീനക്കുട്ടിയുടെ വിവാഹം നടത്തണമെന്നത് അമ്മാവന്റെ കടമയാണ്. പക്ഷേ ഞാനായിട്ട് അതിൽ എന്ത് ചെയ്യണം എന്നാണ് അമ്മാവൻ പറയുന്നത്? അവൾ എന്റെ അനിയത്തിക്കുട്ടിയെപ്പോലെയല്ലേ?”
അമ്മാവന്റെ മുഖം ഒന്ന് കറുത്തു. “നീ എന്താണ് പറഞ്ഞു വരുന്നത്? എന്റെ മൂത്ത മകളെ നീ സ്നേഹിച്ചതും അവളുടെ വിവാഹത്തിന് വന്നതും ഒക്കെ നമ്മൾ മറന്നോ? മീന നിനക്ക് അനുയോജ്യമായ കുട്ടിയാണ്.”
സഞ്ജയ് ശാന്തനായി തുടർന്നു. “മൂത്ത മകളുടെ കാര്യം ഓർമ്മിപ്പിച്ചത് നന്നായി. ഞാനന്ന് അവളെ സ്നേഹിച്ചു എന്നത് സത്യമാണ്. അവൾക്കും എന്നെ ഇഷ്ടമായിരുന്നു. പക്ഷേ, ഒരു ജോലിയും കൂലിയും ഇല്ലാത്ത ഞാൻ അമ്മാവന്റെ വീട്ടിൽ ചെന്ന് സമ്മതം ചോദിച്ചപ്പോൾ എന്നെ ഇറക്കിവിട്ടത് ഓർമ്മയില്ലേ? അവൾക്കൊരു വലിയ ബന്ധം വന്നപ്പോൾ, കാശുകാരനായ ഒരാളെ കിട്ടിയപ്പോൾ അവളെന്നെ ഒരു ജ്യേഷ്ഠനെപ്പോലെ കാണണം എന്ന് പറഞ്ഞ് കൈ കഴുകി. അന്ന് സഞ്ജയ് അനുഭവിച്ച വേദന ഇന്ന് ഈ കസേരയിലിരുന്ന് അമ്മാവന് മനസ്സിലാകില്ല.”
”സഞ്ജൂ… നീ അമ്മാവനോട് ഇങ്ങനെയൊക്കെ സംസാരിക്കാമോ?” ലക്ഷ്മി അമ്മ ഇടയ്ക്ക് കയറി പറഞ്ഞു. അവർക്ക് അമ്മാവനെ പേടിയായിരുന്നു.
”അമ്മേ, ഒന്ന് നിശബ്ദയായിരിക്കൂ. ഇത്രയും കാലം നമ്മൾ മിണ്ടാതിരുന്നത് കൊണ്ടാണ് ഇദ്ദേഹം ഈ വീടിന്റെ ഉമ്മറത്ത് വന്നിരുന്ന് നമ്മളെ ഇനിയും നിയന്ത്രിക്കാം എന്ന് കരുതുന്നത്.” അവൻ അമ്മയെ തടഞ്ഞു.
സഞ്ജയ് അമ്മാവന്റെ നേരെ തിരിഞ്ഞു. “അമ്മാവൻ പറഞ്ഞില്ലേ, എന്നെ വളർത്തിയത് അമ്മാവനാണെന്ന്? പഠിപ്പിച്ചത് അമ്മാവനാണെന്ന്? ഒന്നു ചോദിച്ചോട്ടെ, അച്ഛൻ മരിച്ചപ്പോൾ അമ്മയുടെ പേരിലുണ്ടായിരുന്ന ആ ഒന്നര ഏക്കർ പറമ്പ് അമ്മാവൻ സ്വന്തം പേരിലേക്ക് മാറ്റിയത് എന്തിനായിരുന്നു? അന്ന് അതിന് കിട്ടേണ്ട തുകയുടെ പകുതിയെങ്കിലും അമ്മയ്ക്ക് നൽകിയിരുന്നെങ്കിൽ ഞങ്ങൾക്ക് ആരെയും ആശ്രയിക്കാതെ ജീവിക്കാമായിരുന്നു. ആ പറമ്പിന്റെ ആദായം കൊണ്ടാണ് അമ്മാവൻ ഞങ്ങളെ ‘സംരക്ഷിച്ചു’ എന്ന് പറയുന്നത്. അതൊരു സംരക്ഷണമല്ല, അമ്മാവാ… അതൊരു ക്രൂരതയായിരുന്നു. ഫീസ് അടയ്ക്കാൻ അമ്മാവന്റെ വീടിന്റെ പടിവാതിൽക്കൽ ഞാൻ എത്ര ദിവസം കാത്തുനിന്നിട്ടുണ്ട്? പിച്ചക്കാശെന്ന പോലെ അമ്മാവൻ തരുന്ന ആ തുക കൊണ്ട് അമ്മ എത്ര കഷ്ടപ്പെട്ടിട്ടുണ്ടെന്ന് എനിക്കറിയാം.”
അമ്മാവൻ എഴുന്നേറ്റു. “നിനക്ക് അത്രയും നന്ദികേടുണ്ടല്ലേ? ഞാൻ കാരണം ഇന്ന് നീ ഈ നിലയിലെത്തിയിട്ടും ഇങ്ങനെ പറയുന്നോ?”
സഞ്ജയ് തന്റെ ശബ്ദം ഒന്നുയർത്തി. “ഞാൻ ഇന്ന് ഈ നിലയിലെത്തിയത് അമ്മാവൻ തന്ന സൗജന്യം കൊണ്ടല്ല. പകൽ കോളേജിൽ പോയി പഠിച്ചും രാത്രിയിൽ ലോഡിംഗ് പണിക്കും മറ്റും പോയി കിട്ടുന്ന പണം കൊണ്ടുമാണ്. അമ്മയുടെ കണ്ണീരിന്റെ ഫലമാണ് ഈ ജോലി. ഇന്ന് എനിക്ക് ശമ്പളമുണ്ട്, പഴയതുപോലെ വഴിയോരത്ത് നടക്കാതെ പോകാൻ ഒരു കാറുണ്ട്. ഇതൊക്കെ കണ്ടപ്പോഴല്ലേ അമ്മാവൻ മകളെ തരാമെന്ന് പറഞ്ഞുകൊണ്ട് വരുന്നത്? ഇതിനെ സ്നേഹം എന്നല്ല വിളിക്കുന്നത്, അമ്മാവാ… അവസരവാദം എന്നാണ്.”
അമ്മാവൻ ദേഷ്യത്തോടെ പുറത്തിറങ്ങി. അമ്മ സങ്കടത്തോടെ പുറകെ ചെന്ന് ക്ഷമ ചോദിക്കുന്നത് കണ്ടപ്പോൾ സഞ്ജയ്ക്ക് സഹതാപം തോന്നി.
”അമ്മേ, ഇനിയെങ്കിലും ആ മനുഷ്യന്റെ കാല് പിടിക്കുന്നത് നിർത്തൂ. അദ്ദേഹം നമ്മളോട് ചെയ്തത് സ്നേഹമല്ല. ചൂഷണമാണ്.” അമ്മാവൻ പോയിക്കഴിഞ്ഞപ്പോൾ അവൻ അമ്മയെ ചേർത്തു പിടിച്ചു പറഞ്ഞു.
ലക്ഷ്മി അമ്മ വിതുമ്പി. “എങ്കിലും മോളെ, അദ്ദേഹം എന്റെ ചേട്ടനല്ലേ?”
”ചേട്ടനാകാം, പക്ഷേ നമ്മളെ മനുഷ്യരായി കാണാത്ത ആ ബന്ധത്തിന് എന്ത് വിലയാണുള്ളത്? എനിക്ക് എന്റെ ജീവിതത്തിലേക്ക് വേണ്ടത് എന്റെ കയ്യിലെ പണം കണ്ട് വരുന്നവരെയല്ല. എന്റെ കൂടെ ജോലി ചെയ്യുന്ന രശ്മിയെക്കുറിച്ച് ഞാൻ അമ്മയോട് പറഞ്ഞിരുന്നില്ലേ? അവൾക്ക് ചൊവ്വാദോഷം ഉണ്ടെന്നും പറഞ്ഞ് പലരും കല്യാണം വേണ്ടെന്ന് വെച്ച കുട്ടിയാണ്. ജോലി പോലും താൽക്കാലികമാണ്. പക്ഷേ അവളുടെ ഉള്ളിലെ കരുത്തുണ്ടല്ലോ, അത് മറ്റെന്തിനേക്കാളും വലുതാണ്. എനിക്ക് അവളെയാണ് ഇഷ്ടം.”
അമ്മ ആദ്യം ഒന്നു മടിച്ചെങ്കിലും സഞ്ജയിന്റെ കണ്ണുകളിലെ ഉറപ്പ് കണ്ടപ്പോൾ സമ്മതിച്ചു.
ആഴ്ചകൾക്ക് ശേഷം സഞ്ജയും രശ്മിയും ഒന്നായി. ആ വീട്ടിൽ പുതിയൊരു പ്രകാശം വന്നു. രശ്മിക്ക് ജോലി സ്ഥിരമായപ്പോൾ നാട്ടുകാർക്കും അമ്മാവനും ചൊവ്വാദോഷം ഒരു പ്രശ്നമല്ലാതായി മാറി. പക്ഷേ അപ്പോഴേക്കും സഞ്ജയ് ആ ബന്ധങ്ങളുടെ കെട്ടുപാടുകളിൽ നിന്ന് പൂർണ്ണമായും മോചിതനായിരുന്നു.
ഇപ്പോൾ സഞ്ജയിന്റെ വീട്ടിൽ സന്തോഷമുണ്ട്. അമ്മയ്ക്ക് സമാധാനമുണ്ട്. മറ്റുള്ളവരുടെ കാരുണ്യത്തിനായി കാത്തുനിൽക്കാതെ സ്വന്തം അധ്വാനത്തിൽ തലയുയർത്തി നിൽക്കുന്ന സഞ്ജയിനെ നോക്കി രശ്മി പറയും: “നമ്മുടെ ജീവിതം നമ്മളാണ് എഴുതേണ്ടത്.”
സഞ്ജയ് ചിരിച്ചു. അവനറിയാമായിരുന്നു, താൻ പിന്നിട്ട വഴികളിലെ കല്ലും മുള്ളും തന്നെയാണ് തന്നെ ഈ കരുത്തനാക്കിയത്. സ്നേഹിക്കാൻ വരുന്നവരെ സ്വീകരിക്കാനും ചൂഷണം ചെയ്യാൻ വരുന്നവരെ പടിക്ക് പുറത്ത് നിർത്താനും അവൻ പഠിച്ചു കഴിഞ്ഞിരുന്നു.