തണൽമരത്തിന്റെ വേരുകൾ

# തണൽമരത്തിന്റെ വേരുകൾ
## അധ്യായം 1: പ്രഖ്യാപനങ്ങളും നിശബ്ദതകളും
“പെണ്ണായാൽ ഒരു അടക്കവും ഒതുക്കവും വേണം അഞ്ജലി… ഈ വീടിന്റെ പടിവാതിൽ കടന്ന് അകത്തേക്ക് വരുന്നത് ഞാൻ ചോരനീരാക്കി ഉണ്ടാക്കുന്ന പണമാണ്. അതുകൊണ്ട് ഞാൻ പറയുന്നതാണ് ഈ നാലു ചുവരുകൾക്കുള്ളിലെ നിയമം! അതിൽ മാറ്റം വരുത്താൻ ഇവിടെ ആരും വളർന്നിട്ടില്ല.”
തന്റെ മുന്നിലിരുന്ന ചായക്കപ്പ് മേശപ്പുറത്തേക്ക് ദേഷ്യത്തോടെ വെച്ചുകൊണ്ട് മാധവൻ ഉറക്കെ പ്രഖ്യാപിച്ചു. ആ ആഘാതത്തിൽ കപ്പിലെ ചൂടുചായയുടെ ഏതാനും തുള്ളികൾ പുറത്തേക്ക് തെറിച്ചു വീണു. അത് മേശപ്പുറത്താകെ പടരുന്നത് കണ്ടപ്പോൾ, പതിവുപോലെ ഒരു കോട്ടൺ തുണിയുമായി അഞ്ജലി വേഗത്തിൽ അയാളുടെ അടുത്തേക്ക് നടന്നു വന്നു.
മാധവന്റെ മുഖത്ത് ആ സമയത്തുണ്ടായിരുന്ന ഭാവം ഒരു ചക്രവർത്തിയുടേതായിരുന്നു. സ്വന്തം സാമ്രാജ്യത്തിൽ ആരും ചോദ്യം ചെയ്യാൻ പാടില്ലാത്ത ഏകാധിപതി. അഞ്ജലി ഒന്നും മിണ്ടിയില്ല. അവളുടെ ചുണ്ടുകൾ അമർന്നുപോയിരുന്നു. അവൾ നിശബ്ദയായി ആ ചായത്തുള്ളികൾ തുടച്ചുമാറ്റി, പാത്രങ്ങൾ കഴുകാനായി അടുക്കളയുടെ ഇരുണ്ട കോണിലേക്ക് നടന്നു. വർഷങ്ങളായി, ഓരോ ദിവസവും അവൾ കേൾക്കുന്നതും സഹിക്കുന്നതുമായ വാക്കുകളാണിത്. ഇതിലൊന്നും പുതുമ തോന്നിയിട്ടേയില്ല അവൾക്ക്.
മാധവൻ ഒരു പ്രമുഖ കൺസ്ട്രക്ഷൻ കമ്പനിയിലെ ചീഫ് പ്രോജക്ട് മാനേജരാണ്. അത്യാവശ്യം നല്ല ശമ്പളവും ആഡംബര ജീവിതവുമുണ്ട്. നാട്ടിലും ബന്ധുക്കൾക്കിടയിലും എല്ലാവരും എപ്പോഴും പറയും:
> “അഞ്ജലി വലിയ പുണ്യം ചെയ്തവളാണ്. മാധവനെപ്പോലെ ഉത്തരവാദിത്തമുള്ള, പണമുണ്ടാക്കുന്ന, ഒരു ദുശ്ശീലവുമില്ലാത്ത ഒരു ഭർത്താവിനെ കിട്ടിയല്ലോ. ഭാഗ്യവതി!”
>
എന്നാൽ ആ വീടിന്റെ വലിയ ചുവരുകൾക്കുള്ളിൽ അഞ്ജലി അനുഭവിക്കുന്ന കടുത്ത മാനസിക പീഡനങ്ങൾ ആരും കണ്ടിരുന്നില്ല, കാണാൻ ശ്രമിച്ചതുമില്ല. മാധവന് സ്ത്രീ എന്നാൽ പുരുഷന്റെ കാൽക്കീഴിൽ, അവന്റെ ആജ്ഞകൾ അനുസരിച്ച് കഴിയേണ്ട ഒരു ജീവി മാത്രമാണ്. അവൾക്ക് സ്വന്തമായി ചിന്തകളോ വികാരങ്ങളോ ഉണ്ടെന്ന് അംഗീകരിക്കാൻ അയാൾക്ക് ഒരിക്കലും കഴിഞ്ഞിരുന്നില്ല.
## അധ്യായം 2: ശമ്പളമില്ലാത്ത അടിമത്തം
അവരുടെ വിവാഹം കഴിഞ്ഞിട്ട് ഇപ്പോൾ നീണ്ട പന്ത്രണ്ട് വർഷമാകുന്നു. കാർത്തിക് എന്ന് പേരുള്ള പത്തു വയസ്സുകാരനായ ഒരു മകനുണ്ട് അവർക്ക്. ഈ പന്ത്രണ്ട് വർഷത്തെ ദാമ്പത്യത്തിനിടയിൽ ഒരു ദിവസം പോലും മാധവൻ അഞ്ജലിയെ ഒരു വ്യക്തിയായി അംഗീകരിച്ചിട്ടില്ല. ഒരു കളിപ്പാവയെപ്പോലെയായിരുന്നു അയാൾ അവളെ കണ്ടിരുന്നത്.
അഞ്ജലിയുടെ ഒരു ദിവസം തുടങ്ങുന്നത് പുലർച്ചെ നാലരയ്ക്കാണ്. എല്ലാവരും പുതച്ചുറങ്ങുമ്പോൾ അവൾ ഉണരും. വീട് തൂത്തുവാരി, അലക്കി വെടിപ്പാക്കി, മാധവനും കാർത്തികിനും വേണ്ടിയുള്ള പലഹാരങ്ങളും ഉച്ചഭക്ഷണവും വിഭവസമൃദ്ധമായി തയ്യാറാക്കണം. കാർത്തികിനെ സ്കൂൾ ബസ്സിൽ കയറ്റി വിടാനും, മാധവനെ ഓഫീസിലേക്ക് കൃത്യസമയത്ത് യാത്രയാക്കാനും അവൾക്ക് ഒരൊറ്റ മിനിറ്റ് പോലും വിശ്രമമില്ലാതെ വീടിനുള്ളിൽ ഓടേണ്ടി വരും. ശരീരമാകെ തളരുമ്പോഴും അവൾ മുഖത്ത് ഭാവഭേദങ്ങൾ വരുത്തിയില്ല.
എന്നാൽ വൈകുന്നേരം ഓഫീസ് കഴിഞ്ഞ് വീട്ടിലെത്തുന്ന മാധവന്റെ ആദ്യത്തെ ചോദ്യം എപ്പോഴും ഇതാണ്:
“നീ ഈ പകൽ മുഴുവൻ ഇവിടെ ഈ എയർകണ്ടീഷണർ മുറിയിൽ ഇരുന്ന് എന്ത് തേങ്ങയാ മറിച്ച് കളയുന്നത്? നല്ല സുഖ ജീവിതം. സമയത്തിന് തിന്നുക, ഉറങ്ങുക… അത്ര തന്നെയല്ലേ നിന്റെ പണി? നിനക്കൊക്കെ എന്തിന്റെ കേടാണ്!”
ഒരു ദിവസം ഉച്ചയ്ക്ക് മാധവൻ പെട്ടെന്ന് ഓഫീസിൽ നിന്ന് കുറച്ചു പ്രധാനപ്പെട്ട ഫയലുകൾ സൈറ്റിലേക്ക് കൊണ്ടുപോകാൻ വേണ്ടി വീട്ടിലെത്തി. അഞ്ജലി അപ്പോൾ കാർത്തികിന്റെ കട്ടിയുള്ള സ്കൂൾ യൂണീഫോമുകളും ബെഡ്ഷീറ്റുകളും കൈകൊണ്ട് കഴുകി അലക്കുകയായിരുന്നു. വിയർത്തു കുളിച്ച്, ശ്വാസം മുട്ടിയാണ് അവൾ നിൽക്കുന്നത്.
“എടീ, എനിക്ക് കുടിക്കാൻ നല്ല തണുത്ത നാരങ്ങാവെള്ളം അടിച്ച് കൊണ്ട് വാ,” ഹാളിലേക്ക് കയറി സോഫയിലേക്ക് ഇരുന്നുകൊണ്ട് മാധവൻ അധികാരത്തോടെ ആജ്ഞാപിച്ചു.
അഞ്ജലി വേഗം കൈ കഴുകി അടുക്കളയിൽ ചെന്ന് നല്ല തണുത്ത നാരങ്ങാവെള്ളം ഉണ്ടാക്കി ഗ്ലാസ്സിലാക്കി കൊണ്ടുവന്നു. മാധവൻ അത് വാങ്ങി ഒരു സിപ്പ് കുടിച്ചയുടൻ മുഖം വല്ലാതെ ചുളിച്ചു.
“ഛെ! ഇതെന്തൊരു വൃത്തികെട്ട സാധനമാണ്? ഇതിൽ മധുരവുമില്ല, പുളിയുമില്ല. നിനക്ക് ഒരു നാരങ്ങാവെള്ളം പോലും കൃത്യമായ അളവിൽ ഉണ്ടാക്കാൻ അറിയില്ലേ അഞ്ജലി? നീയൊക്കെ എന്ത് വിവരത്തിന്റെ വെളിച്ചത്തിലാണ് ഈ വീട്ടിൽ ജീവിക്കുന്നത്? ഒരു പണിക്കും കൊള്ളാത്തവൾ!”
അഞ്ജലിയുടെ കണ്ണുകൾ നിറഞ്ഞു തുളുമ്പി. അവൾ ശബ്ദമിടറി പറഞ്ഞു: “ഞാൻ വസ്ത്രങ്ങൾ അലക്കുന്നതിന്റെ ഇടയ്ക്കാണ്… നിങ്ങൾ പെട്ടെന്ന് വന്നപ്പോൾ വേഗം…”
“ഓഹ്! വലിയ അലക്കുകാരത്തി വന്നിരിക്കുന്നു,” മാധവൻ അവളെ ക്രൂരമായി പരിഹസിച്ചു. “ലക്ഷങ്ങൾ കൊടുത്ത് വലിയ വാഷിംഗ് മെഷീൻ വാങ്ങി തന്നിട്ടും നിനക്ക് കൈകൊണ്ട് തന്നെ അലക്കണം. എന്നിട്ട് ഇവിടെ വലിയ ത്യാഗം ചെയ്യുകയാണെന്ന് മറ്റുള്ളവരുടെ മുന്നിൽ കാണിച്ച് സഹതാപം പിടിച്ചുപറ്റണം. ഒന്നിനും ഒരു വിവരവുമില്ല. മറ്റുള്ള പെണ്ണുങ്ങളെയൊക്കെ നോക്ക്, അവരൊക്കെ ഓഫീസിലും പോകുന്നുണ്ട്, വീടും കുട്ടികളെയും നോക്കുന്നുണ്ട്. നിനക്ക് ഈ വീട്ടിലെ പണി പോലും നേരെ ചൊവ്വേ ചെയ്യാൻ അറിയില്ല. വെറും വേസ്റ്റ്!”
മാധവൻ ഫയലുകളുമെടുത്ത് കാറിന്റെ ഡോർ ശക്തിയായി അടച്ചു പുറത്തേക്ക് പോയി. ആ ശബ്ദം അവളുടെ കാതുകളിൽ മുഴങ്ങി. അഞ്ജലി ആ ഹാളിലെ തറയിൽ ശക്തിയില്ലാതെ അങ്ങനെ തന്നെ ഇരുന്നുപോയി. വാഷിംഗ് മെഷീൻ ഉണ്ടെന്നത് ശരിയാണ്, പക്ഷേ മാധവന്റെ വിലകൂടിയ കോട്ടൺ ഷർട്ടുകളും ചില പ്രത്യേക ബ്രാൻഡഡ് വസ്ത്രങ്ങളും മെഷീനിൽ ഇട്ടാൽ അതിന്റെ ക്വാളിറ്റി കേടാകുമെന്ന് പറഞ്ഞ് അവളെ കൈകൊണ്ട് കഴുകാൻ നിർബന്ധിച്ചതും ഇതേ മാധവൻ തന്നെയാണ്. ആ ഓർമ്മ വന്നപ്പോൾ അവളുടെ നെഞ്ച് തകർന്നു.
## അധ്യായം 3: ആത്മാഭിമാനത്തിന്റെ മുറിവുകൾ
മാധവന്റെ ഈ ക്രൂരമായ സ്വഭാവം വീടിന്റെ ഉള്ളിൽ മാത്രമായിരുന്നില്ല. ബന്ധുക്കളുടെയും സുഹൃത്തുക്കളുടെയും മുന്നിലും അഞ്ജലിയെ ചെറുതാക്കി കാണിക്കുന്നതിലും അവളുടെ ആത്മവിശ്വാസം തകർക്കുന്നതിലും അയാൾക്കൊരു പ്രത്യേക ആനന്ദമുണ്ടായിരുന്നു. അതിലൂടെ സ്വന്തം അഹംഭാവം വളർത്തുകയായിരുന്നു അയാൾ.
ഒരിക്കൽ മാധവന്റെ അനിയനായ ഹരിയുടെ കുടുംബവും കുറച്ചു ദൂരെയുള്ള ബന്ധുക്കളും അവരുടെ വീട്ടിൽ വിരുന്നിന് വന്നു. അഞ്ജലി തലേദിവസം മുതൽ ഉറക്കമിളച്ച് വിഭവസമൃദ്ധമായ ഭക്ഷണം ഒരുക്കി. മലബാർ ദം ബിരിയാണിയും, സ്പെഷ്യൽ ചിക്കൻ ഫ്രൈയും, മൂന്നിനം പായസവുമെല്ലാം അവൾ തനിയെയാണ് അടുക്കളയിലെ ചൂടിൽ വെന്തുരുകി ഉണ്ടാക്കിയത്. എല്ലാവരും ഡൈനിംഗ് ടേബിളിൽ ഇരുന്ന് ആർത്തിയോടെ ഭക്ഷണം കഴിക്കാൻ തുടങ്ങി.
“ചേച്ചി, ബിരിയാണി സൂപ്പർ ആയിട്ടുണ്ട് കേട്ടോ. നല്ല പാകം. ഹോട്ടലിൽ പോലും ഇത്രയും ടേസ്റ്റ് കിട്ടില്ല,” ഹരിയുടെ ഭാര്യ ശ്രുതി പുകഴ്ത്തി പറഞ്ഞു.
അത് കേട്ടയുടൻ മാധവൻ ഇടയ്ക്ക് കയറി സംസാരിച്ചു: “അതിലിപ്പോ എന്താ ഇത്ര വലിയ കാര്യം? ഒരു യൂട്യൂബ് ചാനൽ നോക്കിയാൽ വിവരം കെട്ട ഏത് പെണ്ണിനും ഇത് ഉണ്ടാക്കാം. ഇതിനൊക്കെ പുറകിൽ വലിയ തുക കാശ് ഇറക്കുന്നത് ഞാനല്ലേ. നല്ല ഒന്നാംതരം ബസ്മതി അരിയും വിലകൂടിയ മസാലകളും വാങ്ങി കൊടുത്താൽ ആർക്കും ഉണ്ടാക്കാം ഇത്. ചേരുവകളുടെ ഗുണമാണ്, അല്ലാതെ ഉണ്ടാക്കിയവളുടെ കഴിവല്ല.”
ശ്രുതി അഞ്ജലിയെ നോക്കി എന്ത് പറയണമെന്നറിയാതെ പരുങ്ങി. അഞ്ജലി ഒന്നും പറയാതെ അടുക്കളയിലേക്ക് വലിഞ്ഞു. അവൾക്ക് അന്നേ ദിവസം ഭക്ഷണം കഴിക്കാൻ പോലും തോന്നിയില്ല. തൊണ്ടക്കുഴിയിൽ ഒരു കരച്ചിൽ വന്ന് തടഞ്ഞു നിൽക്കുകയായിരുന്നു. എല്ലാവരും കഴിച്ചു കഴിഞ്ഞ് കൈകഴുകി എണീറ്റപ്പോൾ മാധവൻ അടുക്കളയിലേക്ക് വന്ന് ചുറ്റും നോക്കി പറഞ്ഞു: “എടീ, ആ ചിക്കൻ കറിയിൽ ഉപ്പ് ഇത്തിരി കുറവായിരുന്നു. എന്റെ ബന്ധുക്കൾ ആയതുകൊണ്ട് അവർ മര്യാദയ്ക്ക് പുറത്തു പറയാത്തതാ. അടുത്ത തവണയെങ്കിലും മനുഷ്യന് തിന്നാൻ കൊള്ളുന്ന രീതിയിൽ ഉണ്ടാക്കാൻ പഠിക്ക്. ജീവിക്കാൻ വലിയ തുക ചിലവാക്കുന്നുണ്ട് ഞാൻ.”
അഞ്ജലിയുടെ മനസ്സ് അപ്പോൾ ഒരു കനൽ പോലെ എരിയുകയായിരുന്നു. പന്ത്രണ്ട് വർഷമായി താൻ ഈ വീടിന് വേണ്ടി ചെയ്യുന്ന കഠിനമായ അധ്വാനത്തിന് ഒരു വാക്ക് നല്ലത് കേട്ടിട്ടില്ല എന്ന് മാത്രമല്ല, നിരന്തരമായ ഈ കുറ്റപ്പെടുത്തലുകൾ അവളെ മാനസികമായി പൂർണ്ണമായും തളർത്തിയിരുന്നു.
## അധ്യായം 4: കുരുന്നുകളിൽ പടരുന്ന വിഷം
മാധവന്റെ ഈ മോശം പെരുമാറ്റവും സ്ത്രീവിരുദ്ധ ചിന്തകളും അവരുടെ മകൻ കാർത്തികിനെയും സാവധാനം ബാധിക്കാൻ തുടങ്ങിയിരുന്നു. കുട്ടികൾ മുതിർന്നവരെ കണ്ടാണല്ലോ ജീവിത പാഠങ്ങൾ പഠിക്കുന്നത്.
ഒരു ഞായറാഴ്ച കാർത്തിക് ഹാളിൽ കളിച്ചുകൊണ്ടിരുന്നപ്പോൾ അവന്റെ വലിയ ലോഗോ ബ്ലോക്കുകളും കളിപ്പാട്ടങ്ങളും ഹാളിൽ മുഴുവൻ വലിച്ചിട്ടു. അഞ്ജലി അത് കണ്ടു സ്നേഹത്തോടെ പറഞ്ഞു: “കാർത്തുക്കുട്ടാ, ആ കളിപ്പാട്ടങ്ങളൊക്കെ എടുത്ത് ആ വലിയ ബോക്സിൽ വെക്ക് മോനേ. അമ്മയ്ക്ക് തറ തുടയ്ക്കാനുള്ള സമയമായി.”
കാർത്തിക് അമ്മയെ നോക്കി മുഖം തിരിച്ചു. “ഞാൻ വെക്കില്ല. അത് അമ്മ എടുത്തു വെച്ചാൽ മതി. പപ്പ എപ്പോഴും പറയാറുണ്ട്, അമ്മയുടെ ഒരേയൊരു പണി വീട് വൃത്തിയാക്കലും പാചകം ചെയ്യലുമാണെന്ന്. പപ്പയാണല്ലോ ഓഫീസിൽ പോയി ഒരുപാട് കാശുണ്ടാക്കുന്നത്, അമ്മ ഇവിടെ വെറുതെ ഇരിക്കുകയല്ലേ!”
പത്തു വയസ്സുകാരനായ സ്വന്തം മകന്റെ നാവിൽ നിന്ന് ആ വാക്കുകൾ കേട്ടപ്പോൾ അഞ്ജലി ആകെ ഞെട്ടിപ്പോയി. അവൾ തരിച്ചുനിന്നു. മാധവന്റെ വിഷലിപ്തമായ പുരുഷാധിപത്യ ചിന്തകൾ തന്റെ മകനിലേക്കും പൂർണ്ണമായി പകരുകയാണെന്ന് അവൾ ഭയത്തോടെ തിരിച്ചറിഞ്ഞു. ഇനിയും മിണ്ടാതിരുന്നാൽ തന്റെ മകനും ഒരു ഏകാധിപതിയായി വളരുമെന്ന് അവൾക്ക് മനസ്സിലായി.
അന്ന് രാത്രി മാധവൻ വന്നപ്പോൾ അഞ്ജലി വളരെ ഗൗരവത്തോടെ ഈ കാര്യം സംസാരിക്കാൻ ശ്രമിച്ചു.
“മാധവേട്ടാ, കാർത്തിക് ഇന്ന് എന്നോട് സംസാരിച്ച രീതി ഒട്ടും ശരിയായില്ല. കുട്ടികളുടെ മുന്നിൽ വെച്ചെങ്കിലും എന്നെ ഇങ്ങനെ വില കുറച്ചും പുച്ഛിച്ചും സംസാരിക്കരുത്. അവൻ എന്നെ ഒരു അമ്മയായി ബഹുമാനിക്കാൻ പഠിക്കില്ല.”
മാധവൻ അത് കേട്ട് ഉറക്കെ പരിഹസിച്ച് ചിരിച്ചു. “അവനെന്ത്‌ തെറ്റാ പറഞ്ഞത്? അവൻ പ്രായത്തിന്റേതായ സത്യമല്ലേ പറഞ്ഞത്. നീ ഇവിടെ എന്താണ് വലിയ കാര്യം ചെയ്യുന്നത്? ഞാൻ തരുന്ന ലക്ഷങ്ങൾ വിലമതിക്കുന്ന കാശുകൊണ്ട് തിന്നു സുഖിച്ചു ജീവിക്കുന്നു. നീയൊരു പെണ്ണാണ് അഞ്ജലി. പുരുഷന്റെ അധ്വാനത്തിലാണ് നിന്റെ നിലനിൽപ്പ് തന്നെ. അതുകൊണ്ട് കൂടുതൽ വലിയ പ്രസംഗം നടത്താതെ പോയി കിടക്കാൻ നോക്ക്. എനിക്ക് നാളെ വലിയ മീറ്റിംഗ് ഉള്ളതാണ്.”
അഞ്ജലി അന്ന് രാത്രി ഉറങ്ങിയില്ല. ജാലകത്തിലൂടെ പുറത്തെ കറുത്ത ഇരുട്ടിലേക്ക് നോക്കി അവൾ ആലോചിച്ചു. തനിക്ക് സ്വന്തമായി ഒരു വരുമാനമില്ലാത്തതാണോ ഈ അവസ്ഥയ്ക്ക് കാരണം? വിവാഹത്തിന് മുൻപ് അവൾ എം.കോം ഫസ്റ്റ് ക്ലാസ്സോടെയും മികച്ച മാർക്കോടെയും പാസായതായിരുന്നു. ബാങ്ക് കോച്ചിങ്ങിന് പൊയ്ക്കൊണ്ടിരുന്നപ്പോഴാണ് മാധവന്റെ വലിയ ആലോചന വരുന്നത്. വിവാഹം കഴിഞ്ഞാൽ ജോലിക്ക് വിടാം എന്ന് വാഗ്ദാനം തന്ന മാധവൻ, കല്യാണം കഴിഞ്ഞ ആദ്യത്തെ മാസം തന്നെ തന്റെ യഥാർത്ഥ മുഖം പുറത്തെടുത്തു: “എന്റെ ഭാര്യ കാശുണ്ടാക്കാൻ തെരുവിൽ നടക്കേണ്ട കാര്യമില്ല. എനിക്ക് നല്ല ശമ്പളമുണ്ട്. നീ വീട് നോക്കി ഒതുങ്ങി ജീവിച്ചാൽ മതി.”
അന്ന് സ്നേഹത്തോടെയാണ് അയാൾ പറയുന്നത് എന്ന് കരുതി അഞ്ജലി അത് വിശ്വസിച്ചു. എന്നാൽ അത് തന്നെ പിന്നീട് തന്റെ ജീവിതത്തെ തളച്ചിടുന്ന വലിയൊരു ചങ്ങലയായി മാറുമെന്ന് അവൾ സ്വപ്നത്തിൽ പോലും കരുതിയിരുന്നില്ല.
## അധ്യായം 5: അണക്കെട്ട് തകരുന്ന രാത്രി
ദിവസങ്ങൾ വേഗത്തിൽ കടന്നുപോയി. മാധവന്റെ അഹങ്കാരവും പുച്ഛവും നാൾക്കുനാൾ വർദ്ധിച്ചുകൊണ്ടേയിരുന്നു. ഒരു വെള്ളിയാഴ്ച രാത്രി മാധവൻ ഓഫീസിൽ നിന്ന് വന്നത് വലിയൊരു ദേഷ്യത്തിലായിരുന്നു. ഓഫീസിൽ പ്രൊജക്റ്റുമായി ബന്ധപ്പെട്ട് എന്തോ വലിയ പ്രശ്നമുണ്ടായിട്ടുണ്ടെന്ന് അവന്റെ കലുഷിതമായ മുഖം കണ്ടാലറിയാമായിരുന്നു.
ഹാളിലേക്ക് കയറിയ ഉടൻ മാധവൻ തന്റെ ലെതർ ബാഗ് സോഫയിലേക്ക് വലിചെറിഞ്ഞു.
“അഞ്ജലി… ചായ!” അയാൾ സിംഹത്തെപ്പോലെ ഗർജ്ജിച്ചു.
അഞ്ജലി അപ്പോൾ മുറിയിൽ ഇരുന്ന് കാർത്തികിന് അടുത്ത ദിവസത്തെ പരീക്ഷയ്ക്ക് പഠിപ്പിച്ചു കൊടുക്കുകയായിരുന്നു. അവൾ വേഗം എഴുന്നേറ്റ് വന്ന് അടുക്കളയിൽ കയറി ചായ ഉണ്ടാക്കാൻ തുടങ്ങി.
ചായയുമായി ഹാളിലേക്ക് വന്നപ്പോൾ മാധവൻ ഫോണിൽ ആരോടോ ദേഷ്യപ്പെട്ട് ഉച്ചത്തിൽ സംസാരിക്കുകയായിരുന്നു. ഫോൺ കട്ട് ചെയ്ത ശേഷം അയാൾ ചായക്കപ്പ് കയ്യിലെടുത്തു. ഒരു സിപ്പ് കുടിച്ച പാടെ അയാൾ ആ കപ്പ് മേശപ്പുറത്തേക്ക് ഒരൊറ്റ തട്ട് തട്ടി തെറിപ്പിച്ചു. ചായ മുഴുവൻ വിലകൂടിയ തറയിലും വെളുത്ത സോഫയിലും പടർന്നു തെറിച്ചു.
“ഇതാണോടീ ചായ? നിന്നോട് എത്ര വട്ടം പറയണം എനിക്ക് ഓഫീസിൽ നിന്ന് കടുത്ത മാനസിക സമ്മർദ്ദത്തോടെ വരുമ്പോൾ നല്ല സ്ട്രോങ്ങ്‌ ചായ വേണമെന്ന്? നിന്റെ തടിയൻ തലച്ചോറിൽ കളിമണ്ണാണോ നിറച്ചിരിക്കുന്നത്? ഒരു ചായ പോലും നേരെ ഉണ്ടാക്കാൻ അറിയാത്ത നീ എന്തിനാണ് ഈ ഭൂമിയിൽ ജീവിക്കുന്നത്?” മാധവൻ എഴുന്നേറ്റ് നിന്ന് ഉറക്കെ നിലവിളിച്ചു.
കാർത്തിക് പേടിച്ച് മുറിയിൽ നിന്ന് പുറത്തേക്ക് നോക്കി വിറയ്ക്കാൻ തുടങ്ങി.
മാധവൻ തന്റെ ആക്രോശം തുടർന്നു: “ഈ വീട്ടിലെ ഒരു സാധനവും നീയുണ്ടാക്കിയതല്ല. ഈ സോഫ, ഈ വലിയ ടിവി, നീ ഇട്ടിരിക്കുന്ന വിലകൂടിയ തുണി, നീ തിന്നുന്ന ഓരോ അരിമണിയും… എല്ലാം എന്റെ കാശാണ്! ഞാൻ വിചാരിച്ചാൽ നിന്നെ ഈ നിമിഷം ഈ പടിയിറക്കി വിടാം. എന്റെ കാരുണ്യം കൊണ്ടാണ് നീ ഇവിടെ രാജ്ഞിയെപ്പോലെ കഴിയുന്നത്. അതുകൊണ്ട് ഞാൻ പറയുന്നത് അനുസരിച്ച് ഇവിടെ അടിമയായി ജീവിക്കാൻ താല്പര്യമുണ്ടെങ്കിൽ മാത്രം നിന്നാൽ മതി. അല്ലാതെ എന്റെ മുന്നിൽ വന്ന് മുഖം കറുപ്പിക്കരുത്!”
പന്ത്രണ്ട് വർഷത്തെ കടുത്ത സഹനത്തിന്റെ അണക്കെട്ടാണ് ആ നിമിഷം അഞ്ജലിയ്ക്കുള്ളിൽ തകർന്നടിഞ്ഞത്. അവളുടെ കണ്ണുകളിൽ നിന്ന് കണ്ണീരല്ല, പകരം ഒരു വലിയ തീപ്പൊരിയാണ് പുറത്തു വന്നത്. എപ്പോഴും തലതാഴ്ത്തി നിൽക്കുന്ന അഞ്ജലി മാധവന്റെ കണ്ണുകളിലേക്ക് നേരെ നോക്കി. അവളുടെ ആ വന്യമായ നോട്ടം കണ്ട് മാധവൻ ഒരു നിമിഷം ഒന്ന് ഭയന്നുപോയി.
“എന്താടീ നോക്കുന്നത്? കണ്ണുരുട്ടി പേടിപ്പിക്കേണ്ട!” മാധവൻ ശബ്ദം അല്പം കൂട്ടി ചോദിച്ചു.
“മതി…” അഞ്ജലി ശാന്തമായി, എന്നാൽ വളരെ ദൃഢമായി പറഞ്ഞു.
“എന്ത് മതി എന്ന്?”
“നിങ്ങളുടെ ഈ അഹങ്കാരവും പുരുഷമേധാവിത്വവും കേൾക്കുന്നത് ഇതോടെ ഞാൻ അവസാനിപ്പിച്ചു മാധവേട്ടാ! ഇനി ഒരു വാക്ക് ഞാൻ കേൾക്കില്ല.” അഞ്ജലിയുടെ ശബ്ദം ആ വലിയ ഹാളിൽ മുഴങ്ങി കേട്ടു.
“എന്താടീ പറഞ്ഞത്? നിനക്ക് അത്രയ്ക്ക് ധൈര്യമായോ എന്റെ മുന്നിൽ സംസാരിക്കാൻ?” മാധവൻ അവളുടെ അടുത്തേക്ക് കൈ ഓങ്ങി അടിക്കാനായി വന്നു.
“തൊട്ട് പോകരുത് എന്നെ! ആ കൈ അവിടെ വെച്ചോ!” അഞ്ജലി ഉറക്കെ പറഞ്ഞു. അവളുടെ ആജ്ഞാശക്തിക്ക് മുന്നിൽ മാധവന്റെ കൈ വായുവിൽ നിശ്ചലമായി.
“നിങ്ങൾ എന്താണ് വിചാരിച്ചത്? നിങ്ങൾ തരുന്ന കാശുകൊണ്ട് ഞാൻ ഇവിടെ സുഖിക്കുകയാണെന്നോ? നിങ്ങൾ ഓഫീസിൽ പോയി എട്ടു മണിക്കൂർ ജോലി ചെയ്ത് മാസം വലിയ ശമ്പളം വാങ്ങുന്നു. ഞാൻ ഇവിടെ ഇരുപത്തിനാല് മണിക്കൂറും ശമ്പളമില്ലാത്ത, അവധിയില്ലാത്ത ജോലിക്കാരിയായി നിൽക്കുന്നു! ഒരു ദിവസം പോലും ലീവില്ലാതെ ഞാൻ ചെയ്ത അധ്വാനത്തിന് നിങ്ങൾ തരുന്ന വില ഇതാണോ?”
“നീ വലിയ പ്രസംഗം നടത്തി ജയിക്കാൻ നോക്കേണ്ട. വീട്ടുപണി ചെയ്യാൻ വലിയ ബുദ്ധിയോ വിദ്യാഭ്യാസമോ ഒന്നും വേണ്ട. അതിനൊക്കെ പുറത്ത് ഒരുപാട് ആളുകളെ കുറഞ്ഞ പൈസയ്ക്ക് കിട്ടും,” മാധവൻ വീണ്ടും പുച്ഛിച്ചു.
“കിട്ടും… പക്ഷേ അവർക്ക് മാസം കൃത്യമായി ശമ്പളം കൊടുക്കണം, ആഴ്ചയിൽ ലീവ് കൊടുക്കണം. അവരുടെ ആത്മാഭിമാനത്തെ ചോദ്യം ചെയ്താൽ അവർ അടുത്ത ദിവസം പണിക്ക് വരില്ല, മുഖത്ത് നോക്കി തുപ്പും! ഞാൻ നിങ്ങളുടെ ഭാര്യയാണ്, അല്ലാതെ നിങ്ങളുടെ കാശുകൊണ്ട് നിങ്ങൾ ചന്തയിൽ നിന്ന് വാങ്ങിയ അടിമയല്ല!” അഞ്ജലി തുറന്നടിച്ചു.
“എങ്കിൽ നീ ഇറങ്ങിപ്പോടീ എന്റെ വീട്ടിൽ നിന്ന്! എന്റെ കാശില്ലാതെ നീയും നിന്റെ മകനും എങ്ങനെ തെരുവിൽ ജീവിക്കുമെന്ന് എനിക്കും കാണണമല്ലോ,” മാധവൻ വെല്ലുവിളിച്ചു.
“ഞാൻ പൊയ്ക്കോളാം. എന്റെ മകനെയും കൂട്ടി ഞാൻ ഈ നിമിഷം ഈ വീട് വിടുകയാണ്. നിങ്ങളുടെ ഈ നരകത്തിൽ എനിക്ക് ഇനി ഒരു നിമിഷം പോലും ശ്വാസം മുട്ടി ജീവിക്കേണ്ട. നിങ്ങളുടെ കാശും അഹങ്കാരവും നിങ്ങളുടെ കയ്യിൽ തന്നെ ഇരിക്കട്ടെ,” അഞ്ജലി കാർത്തികിന്റെ മുറിയിലേക്ക് വേഗത്തിൽ നടന്നു.
“അമ്മേ…” കാർത്തിക് കരഞ്ഞുകൊണ്ട് അഞ്ജലിയുടെ അരികിലേക്ക് ഓടിവന്നു.
അഞ്ജലി കാർത്തികിന്റെ കൈ ചേർത്തുപിടിച്ചു. അവൾ തന്റെ വസ്ത്രങ്ങളൊന്നും അധികം എടുത്തില്ല. തന്റെ പഴയ സർട്ടിഫിക്കറ്റുകൾ അടങ്ങിയ ഫയലും കാർത്തികിന്റെ സ്കൂൾ പുസ്തകങ്ങളും ഐഡന്റിറ്റി കാർഡും മാത്രം ഒരു ചെറിയ ബാഗിലാക്കി. അവൾ പടിയിറങ്ങാൻ തുടങ്ങുമ്പോൾ മാധവൻ വാതിലിനടുത്ത് വന്ന് തടഞ്ഞു നിന്നു.
“നീ ശരിക്കും പോവുകയാണോ? പോയാൽ പിന്നെ ഈ പടി ചവിട്ടാൻ ഞാൻ സമ്മതിക്കില്ല. എന്റെ കാശില്ലാതെ നീ തെരുവിൽ ഭിക്ഷ യാചിക്കേണ്ടി വരും, അപ്പോൾ മനസ്സിലാകും മാധവന്റെ വില,” മാധവൻ അവസാനമായി ഭീഷണിപ്പെടുത്തി.
അഞ്ജലി മാധവനെ നോക്കി പുഞ്ചിരിച്ചു. അതൊരു പുച്ഛഭാവമുള്ള പുഞ്ചിരിയായിരുന്നു. “എന്റെ കയ്യിൽ എം.കോം ബിരുദമുണ്ട് മാധവേട്ടാ. കഠിനാധ്വാനം ചെയ്യാൻ മനസ്സുള്ള ഒരു പെണ്ണിന് ഈ ലോകത്ത് എവിടെയും അന്തസ്സോടെ ജീവിക്കാം. ഒരു പുരുഷന്റെയും കാൽക്കീഴിൽ വീഴാതെ ജീവിക്കാൻ എനിക്കറിയാം. നിങ്ങളുടെ കാശ് എന്നെക്കാൾ വലുതാണെന്ന് നിങ്ങൾ കരുതിയില്ലേ, ആ കാശും കെട്ടിപ്പിടിച്ച് നിങ്ങൾ ഈ വലിയ വീട്ടിൽ തനിയെ ജീവിക്ക്.”
അഞ്ജലി കാർത്തികിന്റെ കൈയും പിടിച്ച് ആ വീടിന്റെ പടിയിറങ്ങി. പുറത്ത് വലിയ മഴ പെയ്യുന്നുണ്ടായിരുന്നു, കാറ്റും ഉണ്ടായിരുന്നു. പക്ഷേ അവളുടെ മനസ്സിൽ ഭയമില്ലായിരുന്നു. പന്ത്രണ്ട് വർഷത്തിന് ശേഷം അവൾക്ക് വല്ലാത്തൊരു സ്വാതന്ത്ര്യവും ശുദ്ധവായുവും അനുഭവപ്പെട്ടു.
## അധ്യായം 6: പുതിയ വസന്തം
വീടുവിട്ടിറങ്ങിയ അഞ്ജലി തന്റെ പഴയൊരു സുഹൃത്തിന്റെ സഹായത്തോടെ നഗരത്തിൽ ഒരു ചെറിയ വാടകമുറി എടുത്തു. അവളുടെ അറിവും വിദ്യാഭ്യാസ യോഗ്യതയും കണ്ട് ഒരു പ്രമുഖ ഫിനാൻഷ്യൽ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂഷനിൽ അക്കൗണ്ടന്റ് ആയി അവൾക്ക് ജോലി ലഭിച്ചു. തുടക്കത്തിൽ ശമ്പളം കുറവായിരുന്നെങ്കിലും അത് സ്വന്തം അധ്വാനത്തിന്റെ ഫലമായിരുന്നു. അതിന് ആത്മാഭിമാനത്തിന്റെ സുഗന്ധമുണ്ടായിരുന്നു.
കാർത്തിക് ഇപ്പോൾ അമ്മയുടെ ബുദ്ധിമുട്ടുകൾ കണ്ട് വളരുകയണ്. അവൻ അമ്മയെ ബഹുമാനിക്കാൻ പഠിച്ചു. അവൻ അമ്മയെ ചെറിയ വീട്ടുപണികളിൽ സന്തോഷത്തോടെ സഹായിക്കും. “അമ്മേ, അമ്മ സൂപ്പറാ… എനിക്ക് അമ്മയെ വലിയ ഇഷ്ടമാണ്” എന്ന് അവൻ പറയുമ്പോൾ അഞ്ജലിയുടെ മനസ്സിലെ എല്ലാ പഴയ സങ്കടങ്ങളും മാഞ്ഞുപോകുമായിരുന്നു.
അതേസമയം, നഗരത്തിലെ ആ വലിയ ആഡംബര വീട്ടിൽ മാധവൻ തികച്ചും തനിച്ചായിരുന്നു. അഞ്ജലി പോയ ആദ്യത്തെ കുറച്ചു ദിവസങ്ങളിൽ അയാൾക്ക് വലിയ അഹങ്കാരമായിരുന്നു. “അവൾ രണ്ടു ദിവസം കഴിഞ്ഞ് പട്ടിണി കിടക്കുമ്പോൾ കാലുപിടിച്ച് തിരിച്ചുവരും” എന്നാണ് അയാൾ കരുതിയത്.
പക്ഷേ ദിവസങ്ങൾ ആഴ്ചകളായും ആഴ്ചകൾ മാസങ്ങളായും മാറി. അഞ്ജലി തിരിച്ചുവന്നില്ല. അവൾ തന്റെ പുതിയ ജീവിതത്തിൽ വിജയിക്കുകയായിരുന്നു.
അതേസമയം മാധവന്റെ വീടിന്റെ അവസ്ഥ ദയനീയമായി മാറി. രാവിലെ എഴുന്നേറ്റാൽ ഒരു കപ്പ് ചായ ഉണ്ടാക്കാൻ പോലും ആരുമില്ല. ഹോട്ടലിൽ നിന്ന് ദിവസവും വാങ്ങുന്ന എണ്ണമയമുള്ള ഭക്ഷണം കഴിച്ച് മാധവന്റെ ആരോഗ്യം മോശമായി, വയറ് കേടായി. തുണികൾ അലക്കാതെ വലിയ കുന്നുകൂടി കിടന്നു. വീട് മുഴുവൻ പൊടിയും മാറാലയും പിടിച്ചു. ഒരു പണിക്കാരത്തിയെ വലിയ ശമ്പളത്തിൽ വെച്ചെങ്കിലും അവർ കൃത്യസമയത്ത് വരില്ലായിരുന്നു, ചെറിയൊരു കാര്യത്തിന് ചോദ്യം ചെയ്തപ്പോൾ അവർ പണി ഉപേക്ഷിച്ചു പോവുകയും ചെയ്തു.
ഓഫീസിൽ നിന്ന് കടുത്ത ക്ഷീണത്തോടെ വരുമ്പോൾ ഒരിറ്റു തണുത്ത വെള്ളം തരാൻ പോലും ആരുമില്ലാത്ത ആ വലിയ വീട് മാധവനെ വിഴുങ്ങാൻ വരുന്നത് പോലെ തോന്നി. അഞ്ജലി ആ വീട്ടിൽ നിശബ്ദയായി ചെയ്തുകൊണ്ടിരുന്ന ജോലികളുടെ യഥാർത്ഥ വില അയാൾക്ക് മനസ്സിലാകാൻ തുടങ്ങി. അവൾ ഒരു ദിവസം പോലും പരാതി പറയാതെ ചെയ്ത കാര്യങ്ങൾ ചെയ്യാൻ തനിക്ക് എത്രമാത്രം ബുദ്ധിമുട്ടേണ്ടി വരുന്നു എന്ന് അയാൾ തിരിച്ചറിഞ്ഞു. ലക്ഷങ്ങൾ ബാങ്കിലുണ്ടായിട്ടും തനിക്ക് ഒരു നല്ല ചായ പോലും കുടിക്കാൻ പറ്റുന്നില്ലല്ലോ എന്ന് അയാൾ ചിന്തിച്ച് വിഷമിച്ചു.
മാത്രമല്ല, നാട്ടിലും ഓഫീസിലും എല്ലാവരും ചോദിക്കാൻ തുടങ്ങി, “ഭാര്യയും കുട്ടിയും എവിടെ? എന്താണ് അവരെ കാണാത്തത്?” എന്ന്. മാധവൻ പല നുണകളും പറഞ്ഞു നോക്കി, പക്ഷേ സത്യം അധികനാൾ ഒളിച്ചുവെക്കാൻ കഴിഞ്ഞില്ല. സ്വന്തം അഹങ്കാരവും ക്രൂരതയും കൊണ്ടാണ് ഭാര്യ മകനെയും കൂട്ടി ഇട്ടുപോയതെന്ന് അറിഞ്ഞപ്പോൾ അടുത്ത സുഹൃത്തുക്കൾ പോലും അയാളെ അകറ്റിനിർത്തി.
അവസാനം, ഒറ്റപ്പെടലിന്റെ വേദന സഹികെട്ട് മാധവൻ അഞ്ജലിയെ അന്വേഷിച്ച് പുറപ്പെട്ടു.
## അധ്യായം 7: തിരിച്ചറിവും പുതിയ തുടക്കവും
ഒരു ശനിയാഴ്ച വൈകുന്നേരം അഞ്ജലി തന്റെ ചെറിയ വാടകവീട്ടിൽ ഇരുന്ന് കാർത്തികിന് ചായ ഉണ്ടാക്കിക്കൊടുക്കുകയായിരുന്നു. അപ്പോഴാണ് ഡോർബെൽ മുഴങ്ങിയത്. അഞ്ജലി ചെന്ന് വാതിൽ തുറന്നു. മുന്നിൽ നിൽക്കുന്ന മനുഷ്യനെ കണ്ട് അവൾ ഒരു നിമിഷം അത്ഭുതപ്പെട്ടു. അത് മാധവനായിരുന്നു.
പക്ഷേ പഴയ ആ അഹങ്കാരിയായ, കോട്ടും സൂട്ടുമിട്ട മാധവനായിരുന്നില്ല അത്. വസ്ത്രങ്ങളൊക്കെ അലക്ഷ്യമായി കിടക്കുന്നു, താടി വളർന്നിരിക്കുന്നു, മുഖം വല്ലാതെ മെലിഞ്ഞിരിക്കുന്നു. അദ്ദേഹത്തിന്റെ കണ്ണുകളിൽ പണ്ടത്തെ അഹങ്കാരത്തിന് പകരം ഒരു വലിയ ഭയവും സങ്കടവും ഉണ്ടായിരുന്നു.
“അഞ്ജലി…” മാധവൻ വളരെ പതുക്കെ, വിറയ്ക്കുന്ന ശബ്ദത്തിൽ വിളിച്ചു.
“മാധവേട്ടനോ? എന്താ ഈ വഴിക്ക്?” അഞ്ജലി ശാന്തമായി ചോദിച്ചു. അവളുടെ ശബ്ദത്തിൽ ഭയമില്ലായിരുന്നു.
“അഞ്ജലി, എനിക്ക് വലിയ തെറ്റ് പറ്റി. നീയില്ലാതെ എനിക്ക് ആ വലിയ വീട്ടിൽ ഒരു നിമിഷം പോലും ജീവിക്കാൻ പറ്റുന്നില്ല. വീട് മുഴുവൻ ഒരു നരകമായി മാറി. നീ ചെയ്യുന്ന പണിയുടെയും സ്നേഹത്തിന്റെയും വില ഞാൻ ഇപ്പോഴാണ് പൂർണ്ണമായി അറിഞ്ഞത്. കാശല്ല, നീയായിരുന്നു ആ വീടിന്റെ യഥാർത്ഥ ഐശ്വര്യം. ദയവായി എന്നോട് ക്ഷമിച്ച് കൂടെ വരണം. ഞാൻ ഒറ്റയ്ക്കായിപ്പോയി,” മാധവൻ ആദ്യമായി അഞ്ജലിയുടെ മുന്നിൽ കണ്ണീരോടെ കൈകൂപ്പി.
അഞ്ജലി അകത്തേക്ക് മാറി നിൽക്കാൻ ആംഗ്യം കാണിച്ചു. അവൾ മാധവന് ഒരു കപ്പ് ചായ കൊടുത്തു. മാധവൻ ആ ചായ കുടിച്ചു. നല്ല സ്ട്രോങ്ങ്‌ ചായ. അയാൾക്ക് നഷ്ടപ്പെട്ട ജീവൻ തിരികെ കിട്ടിയത് പോലെ തോന്നി.
“മാധവേട്ടാ,” അഞ്ജലി സംസാരിക്കാൻ തുടങ്ങി. “നിങ്ങൾക്ക് എന്നെ വേണമായിരുന്നത് ഒരു ഭാര്യയായിട്ടല്ല, മറിച്ച് ശമ്പളമില്ലാത്ത ഒരു വേലക്കാരിയായിട്ടാണ്. നിങ്ങളുടെ കാശിന്റെ അഹങ്കാരത്തിൽ നിങ്ങൾ ചവിട്ടിമെതിച്ചത് എന്റെ ആത്മാഭിമാനത്തെയാണ്. ആ വീട്ടിൽ കഴിഞ്ഞ പന്ത്രണ്ട് വർഷം ഞാൻ അനുഭവിച്ച മാനസിക വിഷമം എനിക്ക് മാത്രമേ അറിയൂ. ഒരു മനുഷ്യനായി പോലും നിങ്ങൾ എന്നെ കണ്ടില്ല.”
“ഞാൻ മാറാം അഞ്ജലി… ഉറപ്പായും മാറാം. ഇനി ഞാൻ നിന്നെ ഒരിക്കലും കുറ്റപ്പെടുത്തില്ല, പരിഹസിക്കില്ല. നീ പറയുന്നതുപോലെ ഞാൻ കേൾക്കാം,” മാധവൻ യാചിക്കുന്ന സ്വരത്തിൽ പറഞ്ഞു.
അഞ്ജലി കുറച്ചുനേരം ആലോചിച്ചു. അവൾക്ക് മാധവനോട് ഇപ്പോൾ പ്രതികാരചിന്തയൊന്നുമില്ലായിരുന്നു. പക്ഷേ വീണ്ടും ആ പഴയ അടിമത്തത്തിലേക്ക് പോകാൻ അവളുടെ മനസ്സ് അനുവദിച്ചതുമില്ല.
“മാധവേട്ടാ, ഞാൻ നിങ്ങളുടെ കൂടെ വരാം. പക്ഷേ ഒരു നിബന്ധനയുണ്ട്,” അഞ്ജലി പറഞ്ഞു.
“എന്ത് നിബന്ധനയായാലും ഞാൻ സമ്മതിക്കാം. നീ പറഞ്ഞോ,” മാധവൻ വേഗം പറഞ്ഞു.
“ഞാൻ എന്റെ ഈ അക്കൗണ്ടന്റ് ജോലി രാജിവെക്കില്ല. ഈ കമ്പനിയിൽ ഞാൻ തുടർന്നും ജോലി ചെയ്യും. എന്റെ ശമ്പളം എത്ര ചെറുതാണെങ്കിലും അത് എന്റെ സ്വത്വമാണ്, എന്റെ നിലനിൽപ്പാണ്. ഇനി ഈ ജീവിതത്തിൽ ഞാൻ മറ്റൊരാളുടെ മുന്നിലും കാശിനായി കൈ നീട്ടില്ല. അതുപോലെ, വീട്ടിലെ ജോലികൾ നമ്മൾ രണ്ടുപേരും ഒരുമിച്ച് പങ്കിട്ട് ചെയ്യണം. വീട്ടുപണി പെണ്ണിന്റെ മാത്രം ചുമതലയല്ല. ഈ വ്യവസ്ഥകൾക്ക് പൂർണ്ണ സമ്മതമാണെങ്കിൽ മാത്രം ഞാൻ വരാം.”
മാധവൻ അഞ്ജലിയെ നോക്കി. അവളുടെ കണ്ണുകളിൽ പഴയ ആ പേടിയുണ്ടായിരുന്നില്ല, പകരം ഒരു പുതിയ വെളിച്ചമുണ്ടായിരുന്നു. ഒരു സ്വതന്ത്രയായ, ആത്മാഭിമാനമുള്ള സ്ത്രീയുടെ വെളിച്ചം.
മാധവൻ അഞ്ജലിയുടെ കൈകൾ ചേർത്തുപിടിച്ചു. “സമ്മതം അഞ്ജലി… നീയില്ലാതെ എനിക്ക് മറ്റൊരു ജീവിതമില്ല. ഇനി നമ്മൾ തുല്യ പങ്കാളികളായിട്ടായിരിക്കും ഈ കുടുംബം മുന്നോട്ട് കൊണ്ടുപോകുന്നത്.”
കാർത്തിക് അമ്മയെയും പപ്പയെയും നോക്കി സന്തോഷത്തോടെ ചിരിച്ചു. അവനും ആ മാറ്റം ഇഷ്ടപ്പെട്ടു. അഞ്ജലി ജനാലയിലൂടെ പുറത്തേക്ക് നോക്കി. മഴ പൂർണ്ണമായി മാറി ആകാശത്ത് തെളിഞ്ഞ വാനിൽ ഒരു മനോഹരമായ മഴവില്ല് വിരിഞ്ഞിട്ടുണ്ടായിരുന്നു. അവളുടെ ജീവിതത്തിലും പുതിയൊരു വസന്തം വിരിയുകയായിരുന്നു. തീയോട് പൊരുതി സ്വന്തം വ്യക്തിത്വം ജയിച്ചെടുത്ത ഒരു പെണ്ണിന്റെ വസന്തം.

## അധ്യായം 1: പ്രഖ്യാപനങ്ങളും നിശബ്ദതകളും
“പെണ്ണായാൽ ഒരു അടക്കവും ഒതുക്കവും വേണം അഞ്ജലി… ഈ വീടിന്റെ പടിവാതിൽ കടന്ന് അകത്തേക്ക് വരുന്നത് ഞാൻ ചോരനീരാക്കി ഉണ്ടാക്കുന്ന പണമാണ്. അതുകൊണ്ട് ഞാൻ പറയുന്നതാണ് ഈ നാലു ചുവരുകൾക്കുള്ളിലെ നിയമം! അതിൽ മാറ്റം വരുത്താൻ ഇവിടെ ആരും വളർന്നിട്ടില്ല.”
തന്റെ മുന്നിലിരുന്ന ചായക്കപ്പ് മേശപ്പുറത്തേക്ക് ദേഷ്യത്തോടെ വെച്ചുകൊണ്ട് മാധവൻ ഉറക്കെ പ്രഖ്യാപിച്ചു. ആ ആഘാതത്തിൽ കപ്പിലെ ചൂടുചായയുടെ ഏതാനും തുള്ളികൾ പുറത്തേക്ക് തെറിച്ചു വീണു. അത് മേശപ്പുറത്താകെ പടരുന്നത് കണ്ടപ്പോൾ, പതിവുപോലെ ഒരു കോട്ടൺ തുണിയുമായി അഞ്ജലി വേഗത്തിൽ അയാളുടെ അടുത്തേക്ക് നടന്നു വന്നു.
മാധവന്റെ മുഖത്ത് ആ സമയത്തുണ്ടായിരുന്ന ഭാവം ഒരു ചക്രവർത്തിയുടേതായിരുന്നു. സ്വന്തം സാമ്രാജ്യത്തിൽ ആരും ചോദ്യം ചെയ്യാൻ പാടില്ലാത്ത ഏകാധിപതി. അഞ്ജലി ഒന്നും മിണ്ടിയില്ല. അവളുടെ ചുണ്ടുകൾ അമർന്നുപോയിരുന്നു. അവൾ നിശബ്ദയായി ആ ചായത്തുള്ളികൾ തുടച്ചുമാറ്റി, പാത്രങ്ങൾ കഴുകാനായി അടുക്കളയുടെ ഇരുണ്ട കോണിലേക്ക് നടന്നു. വർഷങ്ങളായി, ഓരോ ദിവസവും അവൾ കേൾക്കുന്നതും സഹിക്കുന്നതുമായ വാക്കുകളാണിത്. ഇതിലൊന്നും പുതുമ തോന്നിയിട്ടേയില്ല അവൾക്ക്.
മാധവൻ ഒരു പ്രമുഖ കൺസ്ട്രക്ഷൻ കമ്പനിയിലെ ചീഫ് പ്രോജക്ട് മാനേജരാണ്. അത്യാവശ്യം നല്ല ശമ്പളവും ആഡംബര ജീവിതവുമുണ്ട്. നാട്ടിലും ബന്ധുക്കൾക്കിടയിലും എല്ലാവരും എപ്പോഴും പറയും:
> “അഞ്ജലി വലിയ പുണ്യം ചെയ്തവളാണ്. മാധവനെപ്പോലെ ഉത്തരവാദിത്തമുള്ള, പണമുണ്ടാക്കുന്ന, ഒരു ദുശ്ശീലവുമില്ലാത്ത ഒരു ഭർത്താവിനെ കിട്ടിയല്ലോ. ഭാഗ്യവതി!”
>
എന്നാൽ ആ വീടിന്റെ വലിയ ചുവരുകൾക്കുള്ളിൽ അഞ്ജലി അനുഭവിക്കുന്ന കടുത്ത മാനസിക പീഡനങ്ങൾ ആരും കണ്ടിരുന്നില്ല, കാണാൻ ശ്രമിച്ചതുമില്ല. മാധവന് സ്ത്രീ എന്നാൽ പുരുഷന്റെ കാൽക്കീഴിൽ, അവന്റെ ആജ്ഞകൾ അനുസരിച്ച് കഴിയേണ്ട ഒരു ജീവി മാത്രമാണ്. അവൾക്ക് സ്വന്തമായി ചിന്തകളോ വികാരങ്ങളോ ഉണ്ടെന്ന് അംഗീകരിക്കാൻ അയാൾക്ക് ഒരിക്കലും കഴിഞ്ഞിരുന്നില്ല.
## അധ്യായം 2: ശമ്പളമില്ലാത്ത അടിമത്തം
അവരുടെ വിവാഹം കഴിഞ്ഞിട്ട് ഇപ്പോൾ നീണ്ട പന്ത്രണ്ട് വർഷമാകുന്നു. കാർത്തിക് എന്ന് പേരുള്ള പത്തു വയസ്സുകാരനായ ഒരു മകനുണ്ട് അവർക്ക്. ഈ പന്ത്രണ്ട് വർഷത്തെ ദാമ്പത്യത്തിനിടയിൽ ഒരു ദിവസം പോലും മാധവൻ അഞ്ജലിയെ ഒരു വ്യക്തിയായി അംഗീകരിച്ചിട്ടില്ല. ഒരു കളിപ്പാവയെപ്പോലെയായിരുന്നു അയാൾ അവളെ കണ്ടിരുന്നത്.
അഞ്ജലിയുടെ ഒരു ദിവസം തുടങ്ങുന്നത് പുലർച്ചെ നാലരയ്ക്കാണ്. എല്ലാവരും പുതച്ചുറങ്ങുമ്പോൾ അവൾ ഉണരും. വീട് തൂത്തുവാരി, അലക്കി വെടിപ്പാക്കി, മാധവനും കാർത്തികിനും വേണ്ടിയുള്ള പലഹാരങ്ങളും ഉച്ചഭക്ഷണവും വിഭവസമൃദ്ധമായി തയ്യാറാക്കണം. കാർത്തികിനെ സ്കൂൾ ബസ്സിൽ കയറ്റി വിടാനും, മാധവനെ ഓഫീസിലേക്ക് കൃത്യസമയത്ത് യാത്രയാക്കാനും അവൾക്ക് ഒരൊറ്റ മിനിറ്റ് പോലും വിശ്രമമില്ലാതെ വീടിനുള്ളിൽ ഓടേണ്ടി വരും. ശരീരമാകെ തളരുമ്പോഴും അവൾ മുഖത്ത് ഭാവഭേദങ്ങൾ വരുത്തിയില്ല.
എന്നാൽ വൈകുന്നേരം ഓഫീസ് കഴിഞ്ഞ് വീട്ടിലെത്തുന്ന മാധവന്റെ ആദ്യത്തെ ചോദ്യം എപ്പോഴും ഇതാണ്:
“നീ ഈ പകൽ മുഴുവൻ ഇവിടെ ഈ എയർകണ്ടീഷണർ മുറിയിൽ ഇരുന്ന് എന്ത് തേങ്ങയാ മറിച്ച് കളയുന്നത്? നല്ല സുഖ ജീവിതം. സമയത്തിന് തിന്നുക, ഉറങ്ങുക… അത്ര തന്നെയല്ലേ നിന്റെ പണി? നിനക്കൊക്കെ എന്തിന്റെ കേടാണ്!”
ഒരു ദിവസം ഉച്ചയ്ക്ക് മാധവൻ പെട്ടെന്ന് ഓഫീസിൽ നിന്ന് കുറച്ചു പ്രധാനപ്പെട്ട ഫയലുകൾ സൈറ്റിലേക്ക് കൊണ്ടുപോകാൻ വേണ്ടി വീട്ടിലെത്തി. അഞ്ജലി അപ്പോൾ കാർത്തികിന്റെ കട്ടിയുള്ള സ്കൂൾ യൂണീഫോമുകളും ബെഡ്ഷീറ്റുകളും കൈകൊണ്ട് കഴുകി അലക്കുകയായിരുന്നു. വിയർത്തു കുളിച്ച്, ശ്വാസം മുട്ടിയാണ് അവൾ നിൽക്കുന്നത്.
“എടീ, എനിക്ക് കുടിക്കാൻ നല്ല തണുത്ത നാരങ്ങാവെള്ളം അടിച്ച് കൊണ്ട് വാ,” ഹാളിലേക്ക് കയറി സോഫയിലേക്ക് ഇരുന്നുകൊണ്ട് മാധവൻ അധികാരത്തോടെ ആജ്ഞാപിച്ചു.
അഞ്ജലി വേഗം കൈ കഴുകി അടുക്കളയിൽ ചെന്ന് നല്ല തണുത്ത നാരങ്ങാവെള്ളം ഉണ്ടാക്കി ഗ്ലാസ്സിലാക്കി കൊണ്ടുവന്നു. മാധവൻ അത് വാങ്ങി ഒരു സിപ്പ് കുടിച്ചയുടൻ മുഖം വല്ലാതെ ചുളിച്ചു.
“ഛെ! ഇതെന്തൊരു വൃത്തികെട്ട സാധനമാണ്? ഇതിൽ മധുരവുമില്ല, പുളിയുമില്ല. നിനക്ക് ഒരു നാരങ്ങാവെള്ളം പോലും കൃത്യമായ അളവിൽ ഉണ്ടാക്കാൻ അറിയില്ലേ അഞ്ജലി? നീയൊക്കെ എന്ത് വിവരത്തിന്റെ വെളിച്ചത്തിലാണ് ഈ വീട്ടിൽ ജീവിക്കുന്നത്? ഒരു പണിക്കും കൊള്ളാത്തവൾ!”
അഞ്ജലിയുടെ കണ്ണുകൾ നിറഞ്ഞു തുളുമ്പി. അവൾ ശബ്ദമിടറി പറഞ്ഞു: “ഞാൻ വസ്ത്രങ്ങൾ അലക്കുന്നതിന്റെ ഇടയ്ക്കാണ്… നിങ്ങൾ പെട്ടെന്ന് വന്നപ്പോൾ വേഗം…”
“ഓഹ്! വലിയ അലക്കുകാരത്തി വന്നിരിക്കുന്നു,” മാധവൻ അവളെ ക്രൂരമായി പരിഹസിച്ചു. “ലക്ഷങ്ങൾ കൊടുത്ത് വലിയ വാഷിംഗ് മെഷീൻ വാങ്ങി തന്നിട്ടും നിനക്ക് കൈകൊണ്ട് തന്നെ അലക്കണം. എന്നിട്ട് ഇവിടെ വലിയ ത്യാഗം ചെയ്യുകയാണെന്ന് മറ്റുള്ളവരുടെ മുന്നിൽ കാണിച്ച് സഹതാപം പിടിച്ചുപറ്റണം. ഒന്നിനും ഒരു വിവരവുമില്ല. മറ്റുള്ള പെണ്ണുങ്ങളെയൊക്കെ നോക്ക്, അവരൊക്കെ ഓഫീസിലും പോകുന്നുണ്ട്, വീടും കുട്ടികളെയും നോക്കുന്നുണ്ട്. നിനക്ക് ഈ വീട്ടിലെ പണി പോലും നേരെ ചൊവ്വേ ചെയ്യാൻ അറിയില്ല. വെറും വേസ്റ്റ്!”
മാധവൻ ഫയലുകളുമെടുത്ത് കാറിന്റെ ഡോർ ശക്തിയായി അടച്ചു പുറത്തേക്ക് പോയി. ആ ശബ്ദം അവളുടെ കാതുകളിൽ മുഴങ്ങി. അഞ്ജലി ആ ഹാളിലെ തറയിൽ ശക്തിയില്ലാതെ അങ്ങനെ തന്നെ ഇരുന്നുപോയി. വാഷിംഗ് മെഷീൻ ഉണ്ടെന്നത് ശരിയാണ്, പക്ഷേ മാധവന്റെ വിലകൂടിയ കോട്ടൺ ഷർട്ടുകളും ചില പ്രത്യേക ബ്രാൻഡഡ് വസ്ത്രങ്ങളും മെഷീനിൽ ഇട്ടാൽ അതിന്റെ ക്വാളിറ്റി കേടാകുമെന്ന് പറഞ്ഞ് അവളെ കൈകൊണ്ട് കഴുകാൻ നിർബന്ധിച്ചതും ഇതേ മാധവൻ തന്നെയാണ്. ആ ഓർമ്മ വന്നപ്പോൾ അവളുടെ നെഞ്ച് തകർന്നു.
## അധ്യായം 3: ആത്മാഭിമാനത്തിന്റെ മുറിവുകൾ
മാധവന്റെ ഈ ക്രൂരമായ സ്വഭാവം വീടിന്റെ ഉള്ളിൽ മാത്രമായിരുന്നില്ല. ബന്ധുക്കളുടെയും സുഹൃത്തുക്കളുടെയും മുന്നിലും അഞ്ജലിയെ ചെറുതാക്കി കാണിക്കുന്നതിലും അവളുടെ ആത്മവിശ്വാസം തകർക്കുന്നതിലും അയാൾക്കൊരു പ്രത്യേക ആനന്ദമുണ്ടായിരുന്നു. അതിലൂടെ സ്വന്തം അഹംഭാവം വളർത്തുകയായിരുന്നു അയാൾ.
ഒരിക്കൽ മാധവന്റെ അനിയനായ ഹരിയുടെ കുടുംബവും കുറച്ചു ദൂരെയുള്ള ബന്ധുക്കളും അവരുടെ വീട്ടിൽ വിരുന്നിന് വന്നു. അഞ്ജലി തലേദിവസം മുതൽ ഉറക്കമിളച്ച് വിഭവസമൃദ്ധമായ ഭക്ഷണം ഒരുക്കി. മലബാർ ദം ബിരിയാണിയും, സ്പെഷ്യൽ ചിക്കൻ ഫ്രൈയും, മൂന്നിനം പായസവുമെല്ലാം അവൾ തനിയെയാണ് അടുക്കളയിലെ ചൂടിൽ വെന്തുരുകി ഉണ്ടാക്കിയത്. എല്ലാവരും ഡൈനിംഗ് ടേബിളിൽ ഇരുന്ന് ആർത്തിയോടെ ഭക്ഷണം കഴിക്കാൻ തുടങ്ങി.
“ചേച്ചി, ബിരിയാണി സൂപ്പർ ആയിട്ടുണ്ട് കേട്ടോ. നല്ല പാകം. ഹോട്ടലിൽ പോലും ഇത്രയും ടേസ്റ്റ് കിട്ടില്ല,” ഹരിയുടെ ഭാര്യ ശ്രുതി പുകഴ്ത്തി പറഞ്ഞു.
അത് കേട്ടയുടൻ മാധവൻ ഇടയ്ക്ക് കയറി സംസാരിച്ചു: “അതിലിപ്പോ എന്താ ഇത്ര വലിയ കാര്യം? ഒരു യൂട്യൂബ് ചാനൽ നോക്കിയാൽ വിവരം കെട്ട ഏത് പെണ്ണിനും ഇത് ഉണ്ടാക്കാം. ഇതിനൊക്കെ പുറകിൽ വലിയ തുക കാശ് ഇറക്കുന്നത് ഞാനല്ലേ. നല്ല ഒന്നാംതരം ബസ്മതി അരിയും വിലകൂടിയ മസാലകളും വാങ്ങി കൊടുത്താൽ ആർക്കും ഉണ്ടാക്കാം ഇത്. ചേരുവകളുടെ ഗുണമാണ്, അല്ലാതെ ഉണ്ടാക്കിയവളുടെ കഴിവല്ല.”
ശ്രുതി അഞ്ജലിയെ നോക്കി എന്ത് പറയണമെന്നറിയാതെ പരുങ്ങി. അഞ്ജലി ഒന്നും പറയാതെ അടുക്കളയിലേക്ക് വലിഞ്ഞു. അവൾക്ക് അന്നേ ദിവസം ഭക്ഷണം കഴിക്കാൻ പോലും തോന്നിയില്ല. തൊണ്ടക്കുഴിയിൽ ഒരു കരച്ചിൽ വന്ന് തടഞ്ഞു നിൽക്കുകയായിരുന്നു. എല്ലാവരും കഴിച്ചു കഴിഞ്ഞ് കൈകഴുകി എണീറ്റപ്പോൾ മാധവൻ അടുക്കളയിലേക്ക് വന്ന് ചുറ്റും നോക്കി പറഞ്ഞു: “എടീ, ആ ചിക്കൻ കറിയിൽ ഉപ്പ് ഇത്തിരി കുറവായിരുന്നു. എന്റെ ബന്ധുക്കൾ ആയതുകൊണ്ട് അവർ മര്യാദയ്ക്ക് പുറത്തു പറയാത്തതാ. അടുത്ത തവണയെങ്കിലും മനുഷ്യന് തിന്നാൻ കൊള്ളുന്ന രീതിയിൽ ഉണ്ടാക്കാൻ പഠിക്ക്. ജീവിക്കാൻ വലിയ തുക ചിലവാക്കുന്നുണ്ട് ഞാൻ.”
അഞ്ജലിയുടെ മനസ്സ് അപ്പോൾ ഒരു കനൽ പോലെ എരിയുകയായിരുന്നു. പന്ത്രണ്ട് വർഷമായി താൻ ഈ വീടിന് വേണ്ടി ചെയ്യുന്ന കഠിനമായ അധ്വാനത്തിന് ഒരു വാക്ക് നല്ലത് കേട്ടിട്ടില്ല എന്ന് മാത്രമല്ല, നിരന്തരമായ ഈ കുറ്റപ്പെടുത്തലുകൾ അവളെ മാനസികമായി പൂർണ്ണമായും തളർത്തിയിരുന്നു.
## അധ്യായം 4: കുരുന്നുകളിൽ പടരുന്ന വിഷം
മാധവന്റെ ഈ മോശം പെരുമാറ്റവും സ്ത്രീവിരുദ്ധ ചിന്തകളും അവരുടെ മകൻ കാർത്തികിനെയും സാവധാനം ബാധിക്കാൻ തുടങ്ങിയിരുന്നു. കുട്ടികൾ മുതിർന്നവരെ കണ്ടാണല്ലോ ജീവിത പാഠങ്ങൾ പഠിക്കുന്നത്.
ഒരു ഞായറാഴ്ച കാർത്തിക് ഹാളിൽ കളിച്ചുകൊണ്ടിരുന്നപ്പോൾ അവന്റെ വലിയ ലോഗോ ബ്ലോക്കുകളും കളിപ്പാട്ടങ്ങളും ഹാളിൽ മുഴുവൻ വലിച്ചിട്ടു. അഞ്ജലി അത് കണ്ടു സ്നേഹത്തോടെ പറഞ്ഞു: “കാർത്തുക്കുട്ടാ, ആ കളിപ്പാട്ടങ്ങളൊക്കെ എടുത്ത് ആ വലിയ ബോക്സിൽ വെക്ക് മോനേ. അമ്മയ്ക്ക് തറ തുടയ്ക്കാനുള്ള സമയമായി.”
കാർത്തിക് അമ്മയെ നോക്കി മുഖം തിരിച്ചു. “ഞാൻ വെക്കില്ല. അത് അമ്മ എടുത്തു വെച്ചാൽ മതി. പപ്പ എപ്പോഴും പറയാറുണ്ട്, അമ്മയുടെ ഒരേയൊരു പണി വീട് വൃത്തിയാക്കലും പാചകം ചെയ്യലുമാണെന്ന്. പപ്പയാണല്ലോ ഓഫീസിൽ പോയി ഒരുപാട് കാശുണ്ടാക്കുന്നത്, അമ്മ ഇവിടെ വെറുതെ ഇരിക്കുകയല്ലേ!”
പത്തു വയസ്സുകാരനായ സ്വന്തം മകന്റെ നാവിൽ നിന്ന് ആ വാക്കുകൾ കേട്ടപ്പോൾ അഞ്ജലി ആകെ ഞെട്ടിപ്പോയി. അവൾ തരിച്ചുനിന്നു. മാധവന്റെ വിഷലിപ്തമായ പുരുഷാധിപത്യ ചിന്തകൾ തന്റെ മകനിലേക്കും പൂർണ്ണമായി പകരുകയാണെന്ന് അവൾ ഭയത്തോടെ തിരിച്ചറിഞ്ഞു. ഇനിയും മിണ്ടാതിരുന്നാൽ തന്റെ മകനും ഒരു ഏകാധിപതിയായി വളരുമെന്ന് അവൾക്ക് മനസ്സിലായി.
അന്ന് രാത്രി മാധവൻ വന്നപ്പോൾ അഞ്ജലി വളരെ ഗൗരവത്തോടെ ഈ കാര്യം സംസാരിക്കാൻ ശ്രമിച്ചു.
“മാധവേട്ടാ, കാർത്തിക് ഇന്ന് എന്നോട് സംസാരിച്ച രീതി ഒട്ടും ശരിയായില്ല. കുട്ടികളുടെ മുന്നിൽ വെച്ചെങ്കിലും എന്നെ ഇങ്ങനെ വില കുറച്ചും പുച്ഛിച്ചും സംസാരിക്കരുത്. അവൻ എന്നെ ഒരു അമ്മയായി ബഹുമാനിക്കാൻ പഠിക്കില്ല.”
മാധവൻ അത് കേട്ട് ഉറക്കെ പരിഹസിച്ച് ചിരിച്ചു. “അവനെന്ത്‌ തെറ്റാ പറഞ്ഞത്? അവൻ പ്രായത്തിന്റേതായ സത്യമല്ലേ പറഞ്ഞത്. നീ ഇവിടെ എന്താണ് വലിയ കാര്യം ചെയ്യുന്നത്? ഞാൻ തരുന്ന ലക്ഷങ്ങൾ വിലമതിക്കുന്ന കാശുകൊണ്ട് തിന്നു സുഖിച്ചു ജീവിക്കുന്നു. നീയൊരു പെണ്ണാണ് അഞ്ജലി. പുരുഷന്റെ അധ്വാനത്തിലാണ് നിന്റെ നിലനിൽപ്പ് തന്നെ. അതുകൊണ്ട് കൂടുതൽ വലിയ പ്രസംഗം നടത്താതെ പോയി കിടക്കാൻ നോക്ക്. എനിക്ക് നാളെ വലിയ മീറ്റിംഗ് ഉള്ളതാണ്.”
അഞ്ജലി അന്ന് രാത്രി ഉറങ്ങിയില്ല. ജാലകത്തിലൂടെ പുറത്തെ കറുത്ത ഇരുട്ടിലേക്ക് നോക്കി അവൾ ആലോചിച്ചു. തനിക്ക് സ്വന്തമായി ഒരു വരുമാനമില്ലാത്തതാണോ ഈ അവസ്ഥയ്ക്ക് കാരണം? വിവാഹത്തിന് മുൻപ് അവൾ എം.കോം ഫസ്റ്റ് ക്ലാസ്സോടെയും മികച്ച മാർക്കോടെയും പാസായതായിരുന്നു. ബാങ്ക് കോച്ചിങ്ങിന് പൊയ്ക്കൊണ്ടിരുന്നപ്പോഴാണ് മാധവന്റെ വലിയ ആലോചന വരുന്നത്. വിവാഹം കഴിഞ്ഞാൽ ജോലിക്ക് വിടാം എന്ന് വാഗ്ദാനം തന്ന മാധവൻ, കല്യാണം കഴിഞ്ഞ ആദ്യത്തെ മാസം തന്നെ തന്റെ യഥാർത്ഥ മുഖം പുറത്തെടുത്തു: “എന്റെ ഭാര്യ കാശുണ്ടാക്കാൻ തെരുവിൽ നടക്കേണ്ട കാര്യമില്ല. എനിക്ക് നല്ല ശമ്പളമുണ്ട്. നീ വീട് നോക്കി ഒതുങ്ങി ജീവിച്ചാൽ മതി.”
അന്ന് സ്നേഹത്തോടെയാണ് അയാൾ പറയുന്നത് എന്ന് കരുതി അഞ്ജലി അത് വിശ്വസിച്ചു. എന്നാൽ അത് തന്നെ പിന്നീട് തന്റെ ജീവിതത്തെ തളച്ചിടുന്ന വലിയൊരു ചങ്ങലയായി മാറുമെന്ന് അവൾ സ്വപ്നത്തിൽ പോലും കരുതിയിരുന്നില്ല.
## അധ്യായം 5: അണക്കെട്ട് തകരുന്ന രാത്രി
ദിവസങ്ങൾ വേഗത്തിൽ കടന്നുപോയി. മാധവന്റെ അഹങ്കാരവും പുച്ഛവും നാൾക്കുനാൾ വർദ്ധിച്ചുകൊണ്ടേയിരുന്നു. ഒരു വെള്ളിയാഴ്ച രാത്രി മാധവൻ ഓഫീസിൽ നിന്ന് വന്നത് വലിയൊരു ദേഷ്യത്തിലായിരുന്നു. ഓഫീസിൽ പ്രൊജക്റ്റുമായി ബന്ധപ്പെട്ട് എന്തോ വലിയ പ്രശ്നമുണ്ടായിട്ടുണ്ടെന്ന് അവന്റെ കലുഷിതമായ മുഖം കണ്ടാലറിയാമായിരുന്നു.
ഹാളിലേക്ക് കയറിയ ഉടൻ മാധവൻ തന്റെ ലെതർ ബാഗ് സോഫയിലേക്ക് വലിചെറിഞ്ഞു.
“അഞ്ജലി… ചായ!” അയാൾ സിംഹത്തെപ്പോലെ ഗർജ്ജിച്ചു.
അഞ്ജലി അപ്പോൾ മുറിയിൽ ഇരുന്ന് കാർത്തികിന് അടുത്ത ദിവസത്തെ പരീക്ഷയ്ക്ക് പഠിപ്പിച്ചു കൊടുക്കുകയായിരുന്നു. അവൾ വേഗം എഴുന്നേറ്റ് വന്ന് അടുക്കളയിൽ കയറി ചായ ഉണ്ടാക്കാൻ തുടങ്ങി.
ചായയുമായി ഹാളിലേക്ക് വന്നപ്പോൾ മാധവൻ ഫോണിൽ ആരോടോ ദേഷ്യപ്പെട്ട് ഉച്ചത്തിൽ സംസാരിക്കുകയായിരുന്നു. ഫോൺ കട്ട് ചെയ്ത ശേഷം അയാൾ ചായക്കപ്പ് കയ്യിലെടുത്തു. ഒരു സിപ്പ് കുടിച്ച പാടെ അയാൾ ആ കപ്പ് മേശപ്പുറത്തേക്ക് ഒരൊറ്റ തട്ട് തട്ടി തെറിപ്പിച്ചു. ചായ മുഴുവൻ വിലകൂടിയ തറയിലും വെളുത്ത സോഫയിലും പടർന്നു തെറിച്ചു.
“ഇതാണോടീ ചായ? നിന്നോട് എത്ര വട്ടം പറയണം എനിക്ക് ഓഫീസിൽ നിന്ന് കടുത്ത മാനസിക സമ്മർദ്ദത്തോടെ വരുമ്പോൾ നല്ല സ്ട്രോങ്ങ്‌ ചായ വേണമെന്ന്? നിന്റെ തടിയൻ തലച്ചോറിൽ കളിമണ്ണാണോ നിറച്ചിരിക്കുന്നത്? ഒരു ചായ പോലും നേരെ ഉണ്ടാക്കാൻ അറിയാത്ത നീ എന്തിനാണ് ഈ ഭൂമിയിൽ ജീവിക്കുന്നത്?” മാധവൻ എഴുന്നേറ്റ് നിന്ന് ഉറക്കെ നിലവിളിച്ചു.
കാർത്തിക് പേടിച്ച് മുറിയിൽ നിന്ന് പുറത്തേക്ക് നോക്കി വിറയ്ക്കാൻ തുടങ്ങി.
മാധവൻ തന്റെ ആക്രോശം തുടർന്നു: “ഈ വീട്ടിലെ ഒരു സാധനവും നീയുണ്ടാക്കിയതല്ല. ഈ സോഫ, ഈ വലിയ ടിവി, നീ ഇട്ടിരിക്കുന്ന വിലകൂടിയ തുണി, നീ തിന്നുന്ന ഓരോ അരിമണിയും… എല്ലാം എന്റെ കാശാണ്! ഞാൻ വിചാരിച്ചാൽ നിന്നെ ഈ നിമിഷം ഈ പടിയിറക്കി വിടാം. എന്റെ കാരുണ്യം കൊണ്ടാണ് നീ ഇവിടെ രാജ്ഞിയെപ്പോലെ കഴിയുന്നത്. അതുകൊണ്ട് ഞാൻ പറയുന്നത് അനുസരിച്ച് ഇവിടെ അടിമയായി ജീവിക്കാൻ താല്പര്യമുണ്ടെങ്കിൽ മാത്രം നിന്നാൽ മതി. അല്ലാതെ എന്റെ മുന്നിൽ വന്ന് മുഖം കറുപ്പിക്കരുത്!”
പന്ത്രണ്ട് വർഷത്തെ കടുത്ത സഹനത്തിന്റെ അണക്കെട്ടാണ് ആ നിമിഷം അഞ്ജലിയ്ക്കുള്ളിൽ തകർന്നടിഞ്ഞത്. അവളുടെ കണ്ണുകളിൽ നിന്ന് കണ്ണീരല്ല, പകരം ഒരു വലിയ തീപ്പൊരിയാണ് പുറത്തു വന്നത്. എപ്പോഴും തലതാഴ്ത്തി നിൽക്കുന്ന അഞ്ജലി മാധവന്റെ കണ്ണുകളിലേക്ക് നേരെ നോക്കി. അവളുടെ ആ വന്യമായ നോട്ടം കണ്ട് മാധവൻ ഒരു നിമിഷം ഒന്ന് ഭയന്നുപോയി.
“എന്താടീ നോക്കുന്നത്? കണ്ണുരുട്ടി പേടിപ്പിക്കേണ്ട!” മാധവൻ ശബ്ദം അല്പം കൂട്ടി ചോദിച്ചു.
“മതി…” അഞ്ജലി ശാന്തമായി, എന്നാൽ വളരെ ദൃഢമായി പറഞ്ഞു.
“എന്ത് മതി എന്ന്?”
“നിങ്ങളുടെ ഈ അഹങ്കാരവും പുരുഷമേധാവിത്വവും കേൾക്കുന്നത് ഇതോടെ ഞാൻ അവസാനിപ്പിച്ചു മാധവേട്ടാ! ഇനി ഒരു വാക്ക് ഞാൻ കേൾക്കില്ല.” അഞ്ജലിയുടെ ശബ്ദം ആ വലിയ ഹാളിൽ മുഴങ്ങി കേട്ടു.
“എന്താടീ പറഞ്ഞത്? നിനക്ക് അത്രയ്ക്ക് ധൈര്യമായോ എന്റെ മുന്നിൽ സംസാരിക്കാൻ?” മാധവൻ അവളുടെ അടുത്തേക്ക് കൈ ഓങ്ങി അടിക്കാനായി വന്നു.
“തൊട്ട് പോകരുത് എന്നെ! ആ കൈ അവിടെ വെച്ചോ!” അഞ്ജലി ഉറക്കെ പറഞ്ഞു. അവളുടെ ആജ്ഞാശക്തിക്ക് മുന്നിൽ മാധവന്റെ കൈ വായുവിൽ നിശ്ചലമായി.
“നിങ്ങൾ എന്താണ് വിചാരിച്ചത്? നിങ്ങൾ തരുന്ന കാശുകൊണ്ട് ഞാൻ ഇവിടെ സുഖിക്കുകയാണെന്നോ? നിങ്ങൾ ഓഫീസിൽ പോയി എട്ടു മണിക്കൂർ ജോലി ചെയ്ത് മാസം വലിയ ശമ്പളം വാങ്ങുന്നു. ഞാൻ ഇവിടെ ഇരുപത്തിനാല് മണിക്കൂറും ശമ്പളമില്ലാത്ത, അവധിയില്ലാത്ത ജോലിക്കാരിയായി നിൽക്കുന്നു! ഒരു ദിവസം പോലും ലീവില്ലാതെ ഞാൻ ചെയ്ത അധ്വാനത്തിന് നിങ്ങൾ തരുന്ന വില ഇതാണോ?”
“നീ വലിയ പ്രസംഗം നടത്തി ജയിക്കാൻ നോക്കേണ്ട. വീട്ടുപണി ചെയ്യാൻ വലിയ ബുദ്ധിയോ വിദ്യാഭ്യാസമോ ഒന്നും വേണ്ട. അതിനൊക്കെ പുറത്ത് ഒരുപാട് ആളുകളെ കുറഞ്ഞ പൈസയ്ക്ക് കിട്ടും,” മാധവൻ വീണ്ടും പുച്ഛിച്ചു.
“കിട്ടും… പക്ഷേ അവർക്ക് മാസം കൃത്യമായി ശമ്പളം കൊടുക്കണം, ആഴ്ചയിൽ ലീവ് കൊടുക്കണം. അവരുടെ ആത്മാഭിമാനത്തെ ചോദ്യം ചെയ്താൽ അവർ അടുത്ത ദിവസം പണിക്ക് വരില്ല, മുഖത്ത് നോക്കി തുപ്പും! ഞാൻ നിങ്ങളുടെ ഭാര്യയാണ്, അല്ലാതെ നിങ്ങളുടെ കാശുകൊണ്ട് നിങ്ങൾ ചന്തയിൽ നിന്ന് വാങ്ങിയ അടിമയല്ല!” അഞ്ജലി തുറന്നടിച്ചു.
“എങ്കിൽ നീ ഇറങ്ങിപ്പോടീ എന്റെ വീട്ടിൽ നിന്ന്! എന്റെ കാശില്ലാതെ നീയും നിന്റെ മകനും എങ്ങനെ തെരുവിൽ ജീവിക്കുമെന്ന് എനിക്കും കാണണമല്ലോ,” മാധവൻ വെല്ലുവിളിച്ചു.
“ഞാൻ പൊയ്ക്കോളാം. എന്റെ മകനെയും കൂട്ടി ഞാൻ ഈ നിമിഷം ഈ വീട് വിടുകയാണ്. നിങ്ങളുടെ ഈ നരകത്തിൽ എനിക്ക് ഇനി ഒരു നിമിഷം പോലും ശ്വാസം മുട്ടി ജീവിക്കേണ്ട. നിങ്ങളുടെ കാശും അഹങ്കാരവും നിങ്ങളുടെ കയ്യിൽ തന്നെ ഇരിക്കട്ടെ,” അഞ്ജലി കാർത്തികിന്റെ മുറിയിലേക്ക് വേഗത്തിൽ നടന്നു.
“അമ്മേ…” കാർത്തിക് കരഞ്ഞുകൊണ്ട് അഞ്ജലിയുടെ അരികിലേക്ക് ഓടിവന്നു.
അഞ്ജലി കാർത്തികിന്റെ കൈ ചേർത്തുപിടിച്ചു. അവൾ തന്റെ വസ്ത്രങ്ങളൊന്നും അധികം എടുത്തില്ല. തന്റെ പഴയ സർട്ടിഫിക്കറ്റുകൾ അടങ്ങിയ ഫയലും കാർത്തികിന്റെ സ്കൂൾ പുസ്തകങ്ങളും ഐഡന്റിറ്റി കാർഡും മാത്രം ഒരു ചെറിയ ബാഗിലാക്കി. അവൾ പടിയിറങ്ങാൻ തുടങ്ങുമ്പോൾ മാധവൻ വാതിലിനടുത്ത് വന്ന് തടഞ്ഞു നിന്നു.
“നീ ശരിക്കും പോവുകയാണോ? പോയാൽ പിന്നെ ഈ പടി ചവിട്ടാൻ ഞാൻ സമ്മതിക്കില്ല. എന്റെ കാശില്ലാതെ നീ തെരുവിൽ ഭിക്ഷ യാചിക്കേണ്ടി വരും, അപ്പോൾ മനസ്സിലാകും മാധവന്റെ വില,” മാധവൻ അവസാനമായി ഭീഷണിപ്പെടുത്തി.
അഞ്ജലി മാധവനെ നോക്കി പുഞ്ചിരിച്ചു. അതൊരു പുച്ഛഭാവമുള്ള പുഞ്ചിരിയായിരുന്നു. “എന്റെ കയ്യിൽ എം.കോം ബിരുദമുണ്ട് മാധവേട്ടാ. കഠിനാധ്വാനം ചെയ്യാൻ മനസ്സുള്ള ഒരു പെണ്ണിന് ഈ ലോകത്ത് എവിടെയും അന്തസ്സോടെ ജീവിക്കാം. ഒരു പുരുഷന്റെയും കാൽക്കീഴിൽ വീഴാതെ ജീവിക്കാൻ എനിക്കറിയാം. നിങ്ങളുടെ കാശ് എന്നെക്കാൾ വലുതാണെന്ന് നിങ്ങൾ കരുതിയില്ലേ, ആ കാശും കെട്ടിപ്പിടിച്ച് നിങ്ങൾ ഈ വലിയ വീട്ടിൽ തനിയെ ജീവിക്ക്.”
അഞ്ജലി കാർത്തികിന്റെ കൈയും പിടിച്ച് ആ വീടിന്റെ പടിയിറങ്ങി. പുറത്ത് വലിയ മഴ പെയ്യുന്നുണ്ടായിരുന്നു, കാറ്റും ഉണ്ടായിരുന്നു. പക്ഷേ അവളുടെ മനസ്സിൽ ഭയമില്ലായിരുന്നു. പന്ത്രണ്ട് വർഷത്തിന് ശേഷം അവൾക്ക് വല്ലാത്തൊരു സ്വാതന്ത്ര്യവും ശുദ്ധവായുവും അനുഭവപ്പെട്ടു.
## അധ്യായം 6: പുതിയ വസന്തം
വീടുവിട്ടിറങ്ങിയ അഞ്ജലി തന്റെ പഴയൊരു സുഹൃത്തിന്റെ സഹായത്തോടെ നഗരത്തിൽ ഒരു ചെറിയ വാടകമുറി എടുത്തു. അവളുടെ അറിവും വിദ്യാഭ്യാസ യോഗ്യതയും കണ്ട് ഒരു പ്രമുഖ ഫിനാൻഷ്യൽ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂഷനിൽ അക്കൗണ്ടന്റ് ആയി അവൾക്ക് ജോലി ലഭിച്ചു. തുടക്കത്തിൽ ശമ്പളം കുറവായിരുന്നെങ്കിലും അത് സ്വന്തം അധ്വാനത്തിന്റെ ഫലമായിരുന്നു. അതിന് ആത്മാഭിമാനത്തിന്റെ സുഗന്ധമുണ്ടായിരുന്നു.
കാർത്തിക് ഇപ്പോൾ അമ്മയുടെ ബുദ്ധിമുട്ടുകൾ കണ്ട് വളരുകയണ്. അവൻ അമ്മയെ ബഹുമാനിക്കാൻ പഠിച്ചു. അവൻ അമ്മയെ ചെറിയ വീട്ടുപണികളിൽ സന്തോഷത്തോടെ സഹായിക്കും. “അമ്മേ, അമ്മ സൂപ്പറാ… എനിക്ക് അമ്മയെ വലിയ ഇഷ്ടമാണ്” എന്ന് അവൻ പറയുമ്പോൾ അഞ്ജലിയുടെ മനസ്സിലെ എല്ലാ പഴയ സങ്കടങ്ങളും മാഞ്ഞുപോകുമായിരുന്നു.
അതേസമയം, നഗരത്തിലെ ആ വലിയ ആഡംബര വീട്ടിൽ മാധവൻ തികച്ചും തനിച്ചായിരുന്നു. അഞ്ജലി പോയ ആദ്യത്തെ കുറച്ചു ദിവസങ്ങളിൽ അയാൾക്ക് വലിയ അഹങ്കാരമായിരുന്നു. “അവൾ രണ്ടു ദിവസം കഴിഞ്ഞ് പട്ടിണി കിടക്കുമ്പോൾ കാലുപിടിച്ച് തിരിച്ചുവരും” എന്നാണ് അയാൾ കരുതിയത്.
പക്ഷേ ദിവസങ്ങൾ ആഴ്ചകളായും ആഴ്ചകൾ മാസങ്ങളായും മാറി. അഞ്ജലി തിരിച്ചുവന്നില്ല. അവൾ തന്റെ പുതിയ ജീവിതത്തിൽ വിജയിക്കുകയായിരുന്നു.
അതേസമയം മാധവന്റെ വീടിന്റെ അവസ്ഥ ദയനീയമായി മാറി. രാവിലെ എഴുന്നേറ്റാൽ ഒരു കപ്പ് ചായ ഉണ്ടാക്കാൻ പോലും ആരുമില്ല. ഹോട്ടലിൽ നിന്ന് ദിവസവും വാങ്ങുന്ന എണ്ണമയമുള്ള ഭക്ഷണം കഴിച്ച് മാധവന്റെ ആരോഗ്യം മോശമായി, വയറ് കേടായി. തുണികൾ അലക്കാതെ വലിയ കുന്നുകൂടി കിടന്നു. വീട് മുഴുവൻ പൊടിയും മാറാലയും പിടിച്ചു. ഒരു പണിക്കാരത്തിയെ വലിയ ശമ്പളത്തിൽ വെച്ചെങ്കിലും അവർ കൃത്യസമയത്ത് വരില്ലായിരുന്നു, ചെറിയൊരു കാര്യത്തിന് ചോദ്യം ചെയ്തപ്പോൾ അവർ പണി ഉപേക്ഷിച്ചു പോവുകയും ചെയ്തു.
ഓഫീസിൽ നിന്ന് കടുത്ത ക്ഷീണത്തോടെ വരുമ്പോൾ ഒരിറ്റു തണുത്ത വെള്ളം തരാൻ പോലും ആരുമില്ലാത്ത ആ വലിയ വീട് മാധവനെ വിഴുങ്ങാൻ വരുന്നത് പോലെ തോന്നി. അഞ്ജലി ആ വീട്ടിൽ നിശബ്ദയായി ചെയ്തുകൊണ്ടിരുന്ന ജോലികളുടെ യഥാർത്ഥ വില അയാൾക്ക് മനസ്സിലാകാൻ തുടങ്ങി. അവൾ ഒരു ദിവസം പോലും പരാതി പറയാതെ ചെയ്ത കാര്യങ്ങൾ ചെയ്യാൻ തനിക്ക് എത്രമാത്രം ബുദ്ധിമുട്ടേണ്ടി വരുന്നു എന്ന് അയാൾ തിരിച്ചറിഞ്ഞു. ലക്ഷങ്ങൾ ബാങ്കിലുണ്ടായിട്ടും തനിക്ക് ഒരു നല്ല ചായ പോലും കുടിക്കാൻ പറ്റുന്നില്ലല്ലോ എന്ന് അയാൾ ചിന്തിച്ച് വിഷമിച്ചു.
മാത്രമല്ല, നാട്ടിലും ഓഫീസിലും എല്ലാവരും ചോദിക്കാൻ തുടങ്ങി, “ഭാര്യയും കുട്ടിയും എവിടെ? എന്താണ് അവരെ കാണാത്തത്?” എന്ന്. മാധവൻ പല നുണകളും പറഞ്ഞു നോക്കി, പക്ഷേ സത്യം അധികനാൾ ഒളിച്ചുവെക്കാൻ കഴിഞ്ഞില്ല. സ്വന്തം അഹങ്കാരവും ക്രൂരതയും കൊണ്ടാണ് ഭാര്യ മകനെയും കൂട്ടി ഇട്ടുപോയതെന്ന് അറിഞ്ഞപ്പോൾ അടുത്ത സുഹൃത്തുക്കൾ പോലും അയാളെ അകറ്റിനിർത്തി.
അവസാനം, ഒറ്റപ്പെടലിന്റെ വേദന സഹികെട്ട് മാധവൻ അഞ്ജലിയെ അന്വേഷിച്ച് പുറപ്പെട്ടു.
## അധ്യായം 7: തിരിച്ചറിവും പുതിയ തുടക്കവും
ഒരു ശനിയാഴ്ച വൈകുന്നേരം അഞ്ജലി തന്റെ ചെറിയ വാടകവീട്ടിൽ ഇരുന്ന് കാർത്തികിന് ചായ ഉണ്ടാക്കിക്കൊടുക്കുകയായിരുന്നു. അപ്പോഴാണ് ഡോർബെൽ മുഴങ്ങിയത്. അഞ്ജലി ചെന്ന് വാതിൽ തുറന്നു. മുന്നിൽ നിൽക്കുന്ന മനുഷ്യനെ കണ്ട് അവൾ ഒരു നിമിഷം അത്ഭുതപ്പെട്ടു. അത് മാധവനായിരുന്നു.
പക്ഷേ പഴയ ആ അഹങ്കാരിയായ, കോട്ടും സൂട്ടുമിട്ട മാധവനായിരുന്നില്ല അത്. വസ്ത്രങ്ങളൊക്കെ അലക്ഷ്യമായി കിടക്കുന്നു, താടി വളർന്നിരിക്കുന്നു, മുഖം വല്ലാതെ മെലിഞ്ഞിരിക്കുന്നു. അദ്ദേഹത്തിന്റെ കണ്ണുകളിൽ പണ്ടത്തെ അഹങ്കാരത്തിന് പകരം ഒരു വലിയ ഭയവും സങ്കടവും ഉണ്ടായിരുന്നു.
“അഞ്ജലി…” മാധവൻ വളരെ പതുക്കെ, വിറയ്ക്കുന്ന ശബ്ദത്തിൽ വിളിച്ചു.
“മാധവേട്ടനോ? എന്താ ഈ വഴിക്ക്?” അഞ്ജലി ശാന്തമായി ചോദിച്ചു. അവളുടെ ശബ്ദത്തിൽ ഭയമില്ലായിരുന്നു.
“അഞ്ജലി, എനിക്ക് വലിയ തെറ്റ് പറ്റി. നീയില്ലാതെ എനിക്ക് ആ വലിയ വീട്ടിൽ ഒരു നിമിഷം പോലും ജീവിക്കാൻ പറ്റുന്നില്ല. വീട് മുഴുവൻ ഒരു നരകമായി മാറി. നീ ചെയ്യുന്ന പണിയുടെയും സ്നേഹത്തിന്റെയും വില ഞാൻ ഇപ്പോഴാണ് പൂർണ്ണമായി അറിഞ്ഞത്. കാശല്ല, നീയായിരുന്നു ആ വീടിന്റെ യഥാർത്ഥ ഐശ്വര്യം. ദയവായി എന്നോട് ക്ഷമിച്ച് കൂടെ വരണം. ഞാൻ ഒറ്റയ്ക്കായിപ്പോയി,” മാധവൻ ആദ്യമായി അഞ്ജലിയുടെ മുന്നിൽ കണ്ണീരോടെ കൈകൂപ്പി.
അഞ്ജലി അകത്തേക്ക് മാറി നിൽക്കാൻ ആംഗ്യം കാണിച്ചു. അവൾ മാധവന് ഒരു കപ്പ് ചായ കൊടുത്തു. മാധവൻ ആ ചായ കുടിച്ചു. നല്ല സ്ട്രോങ്ങ്‌ ചായ. അയാൾക്ക് നഷ്ടപ്പെട്ട ജീവൻ തിരികെ കിട്ടിയത് പോലെ തോന്നി.
“മാധവേട്ടാ,” അഞ്ജലി സംസാരിക്കാൻ തുടങ്ങി. “നിങ്ങൾക്ക് എന്നെ വേണമായിരുന്നത് ഒരു ഭാര്യയായിട്ടല്ല, മറിച്ച് ശമ്പളമില്ലാത്ത ഒരു വേലക്കാരിയായിട്ടാണ്. നിങ്ങളുടെ കാശിന്റെ അഹങ്കാരത്തിൽ നിങ്ങൾ ചവിട്ടിമെതിച്ചത് എന്റെ ആത്മാഭിമാനത്തെയാണ്. ആ വീട്ടിൽ കഴിഞ്ഞ പന്ത്രണ്ട് വർഷം ഞാൻ അനുഭവിച്ച മാനസിക വിഷമം എനിക്ക് മാത്രമേ അറിയൂ. ഒരു മനുഷ്യനായി പോലും നിങ്ങൾ എന്നെ കണ്ടില്ല.”
“ഞാൻ മാറാം അഞ്ജലി… ഉറപ്പായും മാറാം. ഇനി ഞാൻ നിന്നെ ഒരിക്കലും കുറ്റപ്പെടുത്തില്ല, പരിഹസിക്കില്ല. നീ പറയുന്നതുപോലെ ഞാൻ കേൾക്കാം,” മാധവൻ യാചിക്കുന്ന സ്വരത്തിൽ പറഞ്ഞു.
അഞ്ജലി കുറച്ചുനേരം ആലോചിച്ചു. അവൾക്ക് മാധവനോട് ഇപ്പോൾ പ്രതികാരചിന്തയൊന്നുമില്ലായിരുന്നു. പക്ഷേ വീണ്ടും ആ പഴയ അടിമത്തത്തിലേക്ക് പോകാൻ അവളുടെ മനസ്സ് അനുവദിച്ചതുമില്ല.
“മാധവേട്ടാ, ഞാൻ നിങ്ങളുടെ കൂടെ വരാം. പക്ഷേ ഒരു നിബന്ധനയുണ്ട്,” അഞ്ജലി പറഞ്ഞു.
“എന്ത് നിബന്ധനയായാലും ഞാൻ സമ്മതിക്കാം. നീ പറഞ്ഞോ,” മാധവൻ വേഗം പറഞ്ഞു.
“ഞാൻ എന്റെ ഈ അക്കൗണ്ടന്റ് ജോലി രാജിവെക്കില്ല. ഈ കമ്പനിയിൽ ഞാൻ തുടർന്നും ജോലി ചെയ്യും. എന്റെ ശമ്പളം എത്ര ചെറുതാണെങ്കിലും അത് എന്റെ സ്വത്വമാണ്, എന്റെ നിലനിൽപ്പാണ്. ഇനി ഈ ജീവിതത്തിൽ ഞാൻ മറ്റൊരാളുടെ മുന്നിലും കാശിനായി കൈ നീട്ടില്ല. അതുപോലെ, വീട്ടിലെ ജോലികൾ നമ്മൾ രണ്ടുപേരും ഒരുമിച്ച് പങ്കിട്ട് ചെയ്യണം. വീട്ടുപണി പെണ്ണിന്റെ മാത്രം ചുമതലയല്ല. ഈ വ്യവസ്ഥകൾക്ക് പൂർണ്ണ സമ്മതമാണെങ്കിൽ മാത്രം ഞാൻ വരാം.”
മാധവൻ അഞ്ജലിയെ നോക്കി. അവളുടെ കണ്ണുകളിൽ പഴയ ആ പേടിയുണ്ടായിരുന്നില്ല, പകരം ഒരു പുതിയ വെളിച്ചമുണ്ടായിരുന്നു. ഒരു സ്വതന്ത്രയായ, ആത്മാഭിമാനമുള്ള സ്ത്രീയുടെ വെളിച്ചം.
മാധവൻ അഞ്ജലിയുടെ കൈകൾ ചേർത്തുപിടിച്ചു. “സമ്മതം അഞ്ജലി… നീയില്ലാതെ എനിക്ക് മറ്റൊരു ജീവിതമില്ല. ഇനി നമ്മൾ തുല്യ പങ്കാളികളായിട്ടായിരിക്കും ഈ കുടുംബം മുന്നോട്ട് കൊണ്ടുപോകുന്നത്.”
കാർത്തിക് അമ്മയെയും പപ്പയെയും നോക്കി സന്തോഷത്തോടെ ചിരിച്ചു. അവനും ആ മാറ്റം ഇഷ്ടപ്പെട്ടു. അഞ്ജലി ജനാലയിലൂടെ പുറത്തേക്ക് നോക്കി. മഴ പൂർണ്ണമായി മാറി ആകാശത്ത് തെളിഞ്ഞ വാനിൽ ഒരു മനോഹരമായ മഴവില്ല് വിരിഞ്ഞിട്ടുണ്ടായിരുന്നു. അവളുടെ ജീവിതത്തിലും പുതിയൊരു വസന്തം വിരിയുകയായിരുന്നു. തീയോട് പൊരുതി സ്വന്തം വ്യക്തിത്വം ജയിച്ചെടുത്ത ഒരു പെണ്ണിന്റെ വസന്തം.