തണൽമരത്തിന്റെ നിഴലുകൾ

# തണൽമരത്തിന്റെ നിഴലുകൾ
## അദ്ധ്യായം 1: സ്വാതന്ത്ര്യത്തിന്റെ അരുവി
ദേവൻ തിരിഞ്ഞുനോക്കാൻ പോലും നിൽക്കാതെ ആ വീടിന്റെ പടവുകൾ ഇറങ്ങി ഓടുകയായിരുന്നു. അവന്റെ ഉള്ളിൽ ശ്വാസം മുട്ടുന്നതുപോലെയുള്ള ദേഷ്യവും സങ്കടവും നിറഞ്ഞിരുന്നു.
“എടാ… നിൽക്കടാ അവിടെ! നീയിത് എങ്ങോട്ടാ ഈ പാഞ്ഞുപോണത്?”
പിറകിൽ നിന്നും കടുപ്പത്തിലുള്ള ആ ശബ്ദം ഉയർന്നുകേട്ടു. ദേവന്റെ അച്ഛൻ ഹരിദാസ് ആയിരുന്നു അത്. മുറ്റത്തു കിടന്ന തന്റെ ഓട്ടോറിക്ഷയുടെ അരികിൽ നിന്നും അദ്ദേഹം മകന്റെ പോക്ക് കണ്ട് വിളിച്ചു ചോദിച്ചതാണ്.
പക്ഷേ, ദേവൻ ആ ചോദ്യത്തിന് മറുപടി നൽകാൻ നിന്നില്ല. അവൻ തന്റെ വേഗത കൂട്ടി മുന്നോട്ട് തന്നെ ഒാടി. കാതുകളിൽ അച്ഛന്റെ ശബ്ദം വീണ്ടും വീണ്ടും മുഴങ്ങിക്കേൾക്കുന്നത് പോലെ അവന് തോന്നി.
‘വയ്യ… ഇനി ഈ വീട്ടിൽ ഒരു നിമിഷം പോലും ഇരിക്കാൻ വയ്യ…’ അവൻ മനസ്സിൽ പിറുപിറുത്തു.
ഓടിയോടി അവൻ ചെന്നെത്തിയത് ഗ്രാമത്തിന്റെ അതിരിലുള്ള കുന്നിൻചരുവിന് താഴെയായിരുന്നു. അവിടെ ശാന്തമായി ഒഴുകുന്ന ഒരു ചെറിയ അരുവിയുണ്ടായിരുന്നു. അതിന്റെ തീരത്തുള്ള തണലിൽ അവൻ തളർച്ചയോടെ വന്നിരുന്നു. ചുറ്റുമുള്ള തണുത്ത കാറ്റ് ഏറ്റപ്പോൾ മാത്രമാണ് അവന്റെ ശ്വാസമെടുപ്പ് അല്പം നേരെയായത്.
അവന്റെ അമ്മ ശാരദ ഇപ്പോൾ വീട്ടിലില്ല. അടുത്തുള്ള ടൗണിലെ ഒരു വലിയ സൂപ്പർമാർക്കറ്റിൽ സെയിൽസ് വുമൺ ആയി ജോലി നോക്കുകയാണ് അവർ. രാവിലെ പോയാൽ രാത്രിയോടെയേ തിരിച്ചെത്തൂ. അച്ഛൻ ഹരിദാസ് ഒരു ഓട്ടോ ഡ്രൈവറാണ്. ഓട്ടമില്ലാത്ത സമയത്തൊക്കെ അദ്ദേഹം വീട്ടിൽ തന്നെയുണ്ടാകും.
അച്ഛന്റെ കൂടെ ആ വീട്ടിൽ കുറച്ചുനേരം ഒരുമിച്ചിരിക്കുന്നതിനെക്കുറിച്ച് ദേവന് ചിന്തിക്കാൻ പോലുമാകില്ലായിരുന്നു. അത്രമാത്രം ഭയവും മടുപ്പുമായിരുന്നു ആ സാന്നിധ്യം അവനിൽ ഉണ്ടാക്കിയിരുന്നത്.
ഏതു നേരവും ഉപദേശങ്ങൾ മാത്രമാണ് അച്ഛന്റെ നാവിൽ നിന്ന് വരിക.
“അങ്ങനെ ചെയ്യരുത്, ഇങ്ങനെ നടക്കരുത്… അത് ചെയ്യണം, ഇത് പഠിക്കണം…”
ഓഹ്… കേട്ട് കേട്ട് തല പുകഞ്ഞുപോകും.
അച്ഛൻ പറയുന്ന വര വരച്ച പാതയിലൂടെ മാത്രമേ ആ വീട്ടിൽ ആർക്കും സഞ്ചരിക്കാൻ അനുവാദമുണ്ടായിരുന്നുള്ളൂ. അല്ലാത്തതൊന്നും ആ നാലു ചുവരുകൾക്കുള്ളിൽ നടക്കില്ല. സ്വന്തമായി ഒരു തീരുമാനമെടുക്കാൻ അമ്മയ്ക്കോ മകനോ യാതൊരു അവകാശവും ഹരിദാസ് നൽകിയിരുന്നില്ല.
## അദ്ധ്യായം 2: പിശുക്കിന്റെ അതിർവരമ്പുകൾ
വല്ലപ്പോഴുമെങ്കിലും ഇത്തിരി നല്ല ജീരകശാല അരിയുടേയോ കുറച്ചുകൂടി ഗുണമേന്മയുള്ള അരിയുടേയോ ചോറുണ്ണാൻ ദേവന് കൊതിയാകും. എന്നാൽ റേഷൻ കടയിൽ നിന്ന് കിട്ടുന്ന പുഴുക്കലരി മാത്രമേ ഹരിദാസ് വാങ്ങൂ.
അത് കയ്യിൽ കാശില്ലാത്തതുകൊണ്ടൊന്നുമല്ല. ഹരിദാസിന്റെ സിദ്ധാന്തം മറ്റൊന്നായിരുന്നു: “നല്ല അടിയുടെ ചോറ് കഴിച്ച് ശീലിച്ചാൽ നാവിന് രുചി പിടിക്കും. പിന്നെ എപ്പോഴും അത് തന്നെ വേണമെന്ന് വാശി പിടിക്കും. അതുകൊണ്ട് ദാരിദ്ര്യം അറിഞ്ഞു തന്നെ വളരണം.”
വല്ലപ്പോഴുമെങ്കിലും വീട്ടിൽ ഇത്തിരി മീനോ ഇറച്ചിയോ വാങ്ങി കൊണ്ടുവരാൻ അദ്ദേഹം തയ്യാറായിരുന്നില്ല. എപ്പോഴും പച്ചക്കറി മാത്രം. അതും കാശ് കൊടുത്ത് വാങ്ങുന്നതല്ല. പറമ്പിൽ നട്ടുണ്ടാക്കിയ വഴുതനങ്ങയോ, ചീരയോ, അല്ലെങ്കിൽ കാറ്റത്തു വീഴുന്ന മാങ്ങയോ ചക്കക്കുരുവോ ഒക്കെയാകും നിത്യവുമുള്ള വിഭവങ്ങൾ.
സത്യം പറഞ്ഞാൽ, സമപ്രായക്കാരായ കുട്ടികൾ പലഹാരങ്ങളും ബിരിയാണിയുമൊക്കെ കഴിക്കുന്നത് കാണുമ്പോൾ രുചികരമായ എന്തെങ്കിലുമൊക്കെ കഴിക്കാൻ ദേവന് വല്ലാത്ത കൊതി തോന്നുമായിരുന്നു. അമ്മ ശാരദ എപ്പോഴെങ്കിലും പുറത്തു കൊണ്ടുപോകുമ്പോൾ അച്ഛനറിയാതെ ഒളിച്ചും പാത്തും എന്തെങ്കിലും മിഠായിയോ ബേക്കറി പലഹാരങ്ങളോ വാങ്ങി നൽകുമായിരുന്നു. അത് മാത്രമായിരുന്നു അവന് കിട്ടുന്ന ഏക ആശ്വാസം.
ഹരിദാസ് അവരെ ഒരിക്കലും ഒരു ഉത്സവത്തിനോ സിനിമയ്ക്കോ ദൂരയാത്രയ്ക്കോ കൊണ്ടുപോകാറില്ലായിരുന്നു. ഒന്നിനും പണം ചിലവഴിക്കില്ല. ഇപ്പോൾ സ്കൂൾ പൂട്ടിയ വെക്കേഷൻ സമയമായതുകൊണ്ട് ഇത്തിരി നേരം വല്ല ടിവിയോ മൊബൈലോ കാണാമെന്ന് വെച്ചാൽ അതിനും സമ്മതിക്കില്ല. സമയം കളയാതെ പുസ്തകം എടുത്തു വായിക്കാനോ പറമ്പിൽ പണിയെടുക്കാനോ പറയും.
എന്നാൽ മറ്റൊരു വശമുണ്ട്. ദൈവത്തിന്റെ കാര്യത്തിൽ ഹരിദാസ് വലിയ ഉദാരമതിയായിരുന്നു. അമ്പലത്തിലെ വഴിപാടുകൾക്കും ഉത്സവപ്പിരിവുകൾക്കും എത്ര പണം ചിലവാക്കാനും അദ്ദേഹത്തിന് തെല്ലും മടിയുണ്ടായിരുന്നില്ല. ദൈവത്തിന് കൊടുത്താൽ ഇരട്ടിയായി തിരിച്ചു കിട്ടുമെന്നായിരുന്നു വിശ്വാസം. എന്നാൽ സ്വന്തം വീടിനകത്തേക്ക് കാശ് മുടക്കി എന്തെങ്കിലും വസ്‌തുക്കൾ വാങ്ങാൻ പറഞ്ഞാൽ നൂറു വട്ടവട്ടമാണ് പരാതി പറയുന്നത്.
എത്രയൊക്കെ പിശുക്കി പണം സമ്പാദിച്ചിട്ടും അയാളുടെ കയ്യിൽ കാര്യമായ നീക്കിയിരുപ്പ് ഒന്നും ഉണ്ടായിരുന്നില്ല താനും. ഏതെങ്കിലുമൊക്കെ വഴിയിൽ ആ പണമെല്ലാം ചെലവായിപ്പോകും. ഒന്നെങ്കിൽ വണ്ടിക്ക് പണി വരും, അല്ലെങ്കിൽ അനാവശ്യമായ തർക്കങ്ങളിൽ പെട്ട് നഷ്ടം വരും.
“ബുദ്ധിയുള്ള പൊന്മാൻ കിണറ്റിലെ മുട്ടയിടൂ…” എന്ന പഴഞ്ചൊല്ല് പോലെയായിരുന്നു അയാളുടെ ഓരോ പ്രവർത്തികളും. മറ്റുള്ളവർക്ക് പ്രയോജനമില്ലാത്ത കാര്യങ്ങൾക്കായിരിക്കും പണം പോവുക.
## അദ്ധ്യായം 3: മടുപ്പdistinct് മാറുന്ന ജീവിതം
ശാരദയ്ക്ക് ആദ്യമൊന്നും ഈ സ്വഭാവം സഹിക്കാൻ കഴിയില്ലായിരുന്നു. പലപ്പോഴും ഇതിന്റെ പേരിൽ വീട്ടിൽ വലിയ വഴക്കുകൾ നടന്നിട്ടുണ്ട്. എന്നാൽ കാലം കടന്നുപോയപ്പോൾ, പ്രതികരിച്ചിട്ട് കാര്യമില്ലെന്ന് മനസ്സിലാക്കി ശാരദ ഇതൊരു ശീലമാക്കി മാറ്റി. എല്ലാം ഉള്ളിലൊതുക്കി അവർ ജീവിച്ചു.
എന്നാൽ ദേവൻ വളർന്നുവരും തോറും അച്ഛന്റെ ഈ സ്വഭാവം അവന് തീരെ ഇഷ്ടപ്പെടാതായി. അവൻ ചോദ്യങ്ങൾ ചോദിക്കാൻ തുടങ്ങി. അപ്പോഴൊക്കെ അയാൾ അവനെ അടുത്ത് വിളിച്ചിരുത്തി ദീർഘനേരം ഉപദേശിക്കും.
ദൈവഭക്തിയും ആചാരങ്ങളും ഹരിദാസിന് വളരെ കൂടുതലാണെങ്കിലും, നാട്ടിൽ കഷ്ടപ്പെടുന്ന ആർക്കെങ്കിലും ഒരു രൂപ പോലും കൊടുത്ത് സഹായിക്കാനുള്ള മനസ്സൊന്നും അയാൾക്കുണ്ടായിരുന്നില്ല. പിശുക്ക് രക്തത്തിൽ അലിഞ്ഞുചേർന്നതായിരുന്നു.
തന്റെ ഭാര്യയ്ക്കും മകനും യാതൊരു സ്വാതന്ത്ര്യവും അനുവദിച്ചു കൊടുക്കാൻ അയാൾ തയ്യാറായില്ല. അയാൾ പറയുന്നതനുസരിച്ച് ശബ്ദമുയർത്താതെ ജീവിക്കാനുള്ള രണ്ടു മനുഷ്യജന്മങ്ങൾ മാത്രമായാണ് ഹരിദാസ് ഭാര്യയെയും മകനെയും കണ്ടത്.
ഇന്നിപ്പോൾ ഉച്ചയ്ക്ക് കുറച്ചുനേരം അമ്മയുടെ മൊബൈൽ ഫോൺ എടുത്ത് ഒന്നു നോക്കിയതായിരുന്നു ദേവൻ. അത് കണ്ടതും തുടങ്ങിയതാണ് ഹരിദാസിന്റെ ഉപദേശം.
“മൊബൈൽ നോക്കി ജീവിതം നശിപ്പിക്കുന്ന തലമുറയാണ്… നിനക്കൊന്നും ഒരു ബോധവുമില്ല…”
അങ്ങനെ സഹികെട്ടപ്പോഴാണ് ദേവൻ വീട്ടിൽ നിന്നും ഇറങ്ങി ഓടിയത്.
“മടുത്തു ഈ ജീവിതം…” അവൻ അരുവിയുടെ അരികിൽ പുല്ലിലേക്ക് വെറുതെ മലർന്നു കിടന്നു.
ആകാശത്തുകൂടി കൂട്ടമായി പാറിപ്പറക്കുന്ന പക്ഷികളെ കണ്ടപ്പോൾ അവന് തോന്നി, എന്നെങ്കിലും ഒരിക്കൽ തനിക്കും ഇതുപോലെ യാതൊരു നിയന്ത്രണങ്ങളുമില്ലാതെ സ്വാതന്ത്ര്യത്തോടെ പറക്കാൻ കഴിയുമോ എന്ന്. അച്ഛൻ ഒന്നിനും സമ്മതിക്കില്ല, എന്തിനുമേതിനും വിലക്കുകളാണ്.
‘സ്കൂൾ ഒന്ന് തുറന്നാൽ മതിയായിരുന്നു… അവിടെയായിരിക്കുമ്പോൾ കുറച്ചു നേരമെങ്കിലും സമാധാനം കിട്ടുമല്ലോ,’ അവൻ ചിന്തിച്ചു.
അവൻ കുറേ നേരം അങ്ങനെ തന്നെ കിടന്നു. ഓർമ്മകൾ പിന്നോട്ട് സഞ്ചരിച്ചു. പെട്ടെന്നാണ് ആരുടെയോ കാലൊച്ച കേട്ടത്. അവൻ പെട്ടെന്ന് തലയുയർത്തി നോക്കി.
അച്ഛൻ തന്നെയായിരുന്നു അത്.
“മോനേ…” ഹരിദാസ് വന്ന് അവന്റെ അരികിൽ ഇരുന്നു. ശബ്ദത്തിൽ ദേഷ്യം കുറവായിരുന്നു. “നീ നന്നാവാൻ വേണ്ടിയല്ലേ അച്ഛൻ നിന്നെ എപ്പോഴും ഉപദേശിക്കുന്നത്? നിനക്ക് നല്ലൊരു ഭാവി ഉണ്ടാകാനല്ലേ? വാ… നമുക്ക് വീട്ടിൽ പോകാം.”
ദേവൻ ഒന്നും മിണ്ടാതെ എഴുന്നേറ്റു. അച്ഛന്റെ കൂടെ നടന്ന് അവർ വീണ്ടും ആ വീട്ടുപടിക്കൽ എത്തി.
വീട്ടിലെത്തിയ ഉടൻ ഹരിദാസ് പറഞ്ഞു: “മോനേ… മറ്റന്നാൾ, നിന്റെ പ്രായത്തിലുള്ള കുട്ടികൾക്കായി ഒരു പ്രത്യേക ക്ലാസ്സ്‌ ഏർപ്പാട് ചെയ്തിട്ടുണ്ട്. ഞാൻ അറിയുന്ന ഒരു റിട്ടയേർഡ് അധ്യാപകനാണ് ക്ലാസ്സ്‌ എടുക്കുന്നത്. നീയത് തീർച്ചയായും അറ്റൻഡ് ചെയ്യണം. ഈ പ്രായത്തിലുള്ള കുട്ടികൾക്ക് ഉള്ളിൽ ദേഷ്യവും വാശിയും ഒക്കെ തോന്നും. അതൊക്കെ അടക്കി നിർത്താനും, മാതാപിതാക്കൾ പറയുന്നത് കേട്ട് അനുസരണയോടെ വളരാനും ഒക്കെ ആ ക്ലാസ്സ്‌ നിന്നെ സഹായിക്കും.”
അത് കേട്ടതും ദേവൻ നിസ്സഹായതയോടെ അച്ഛനെ നോക്കി. ഉള്ളിൽ വീണ്ടും സങ്കടം ഇരച്ചുകയറി.
“അച്ഛനറിയാം, എന്റെ മോൻ അച്ഛൻ പറഞ്ഞാൽ അനുസരിക്കാതിരിക്കില്ലല്ലോ?” ഹരിദാസ് ചോദിച്ചു.
അവൻ ദയനീയമായി തലകുലുക്കി. കാരണം, പോകില്ലെന്ന് പറഞ്ഞാലും അച്ഛൻ സമ്മതിക്കില്ലെന്ന് അവനറിയാമായിരുന്നു. നിർബന്ധിച്ചു കൊണ്ട് വിടും.
മറ്റു കുട്ടികളൊക്കെ വെക്കേഷൻ ടൈം ആയാൽ ബന്ധുക്കളുടെ വീട്ടിൽ പോവുകയും, ടൂറിന് പോവുകയും കൂട്ടുകാരുമൊത്ത് കളിച്ചുല്ലസിച്ചു നടക്കുകയും ഒക്കെ ചെയ്യും. തന്നെ മാത്രം ഒന്നിനും അനുവദിക്കില്ല. ആ സമയം കൂടെ സ്വഭാവവും പെരുമാറ്റവും നന്നാക്കാനുള്ള ക്ലാസ് ആണെന്ന് പറഞ്ഞ്, ഓരോ വ്യക്തിത്വ വികസന ക്ലാസുകൾക്ക് അയച്ച് ശ്വാസം മുട്ടിക്കും.
## അദ്ധ്യായം 4: അമ്മയുടെ സ്നേഹത്തണൽ
വൈകുന്നേരം ജോലി കഴിഞ്ഞ് ശാരദ വന്നതും, ദേവൻ പതിയെ അവരുടെ അടുത്തെത്തി.
“അമ്മേ… ഈ അച്ഛന് എന്താ പറ്റിയത്? ഏത് നേരവും എന്നെ ഉപദേശിച്ചു കൊണ്ടിരിക്കുകയാണ്. കേട്ട് കേട്ട് എന്റെ തലവേദനയെടുക്കുന്നു. മറ്റന്നാൾ എന്നെ ഏതോ ക്ലാസ്സിന് വിടുകയാണെന്ന് പറയുന്നു. അമ്മക്കൊന്നു പറയാമോ ഞാൻ എവിടേക്കും പോകുന്നില്ലെന്ന്?”
“അതേത് ക്ലാസ്സ്‌?” ശാരദ അത്ഭുതത്തോടെ ചോദിച്ചു.
“എനിക്കെങ്ങും അറിയില്ല. എന്തോ സ്വഭാവം നന്നാക്കാനുള്ള ക്ലാസ്സാണെന്ന്,” ദേവൻ ദേഷ്യത്തോടെ പറഞ്ഞു.
“ഞാൻ അച്ഛനോട് സംസാരിച്ചോളാം. നീ സങ്കടപ്പെടേണ്ട, പോയി കുറച്ചുനേരം കളിച്ചോ…” ശാരദ അവനെ ആശ്വസിപ്പിച്ചു.
“എന്ത് കളിക്കാൻ അമ്മേ! കൂട്ടുകാരൊന്നും എന്നെ ഇപ്പോൾ കളിക്കാൻ കൂട്ടില്ല. അവന്മാരെ അച്ഛൻ കഴിഞ്ഞ ദിവസം വഴിയിൽ വെച്ച് കണ്ടപ്പോൾ വല്ലാതെ വഴക്ക് പറഞ്ഞു. അവന്മാരാണ് എന്നെ ചീത്തയാക്കുന്നതെന്നും പറഞ്ഞ് ഒച്ചപ്പാടുണ്ടാക്കി. ഇപ്പോൾ അവർ എന്നെ കാണുമ്പോൾ തന്നെ മാറിപ്പോകും.”
ശാരദ അലിവോടെ അവന്റെ നിറുകയിൽ തഴുകി. ഉള്ളിൽ വല്ലാത്ത സങ്കടം തോന്നി. “എന്നാൽ മോൻ പോയി പറമ്പിൽ സൈക്കിൾ ഒന്നു ചവിട്ടിക്കോ…”
“അതിന് അച്ഛൻ സൈക്കിളിന്റെ ടയർ അഴിച്ചു പഞ്ചറാക്കി വച്ചിരിക്കുകയല്ലേ അമ്മേ… ഞാൻ സൈക്കിൾ ചവിട്ടി സമയം കളയുമെന്നും പഠിത്തത്തിൽ ശ്രദ്ധിക്കില്ലെന്നും പറഞ്ഞാണ് അത് ചെയ്തത്.”
“ഓഹ്… ഈ മനുഷ്യനെക്കൊണ്ട് ഞാൻ മടുത്തല്ലോ…” ശാരദ സ്വന്തം തലയിൽ കൈവച്ചു ഇരുന്നുപോയി.
“ശരിക്കും എന്താ അമ്മേ അച്ഛൻ ഇങ്ങനെയായത്? എന്റെ കൂട്ടുകാരുടെ അച്ഛന്മാരൊന്നും ഇങ്ങനെയല്ലല്ലോ… എന്റെ അച്ഛൻ മാത്രമേയുള്ളൂ ഇങ്ങനെയൊക്കെ ക്രൂരത കാണിക്കുന്നത്,” ദേവൻ വിഷമത്തോടെ കണ്ണുകൾ തുടച്ചു.
ശാരദ വീണ്ടും അവന്റെ തലമുടിയിൽ തലോടി. “സാരമില്ല മോനെ… അച്ഛൻ ഇങ്ങനെയൊക്കെയാണെന്ന് പറഞ്ഞ്, മോൻ അച്ഛനെ വെറുക്കരുത് കേട്ടോ. അച്ഛൻ കഷ്ടപ്പെടുന്നതും ജീവിക്കുന്നതും ഒക്കെ നമുക്ക് വേണ്ടിയല്ലേ…”
“ഉം…” അവൻ മൂളി.
ശാരദ തന്റെ ബാഗ് തുറന്ന്, ജോലി സ്ഥലത്തു നിന്നും വാങ്ങിയ ഒരു ചോക്ലേറ്റ് എടുത്തവന് കൊടുത്തു. “ദാ… അച്ഛൻ പുറത്തുപോയിരിക്കുകയാണ്, അദ്ദേഹം വരുന്നതിനു മുൻപ് വേഗം കഴിച്ചോ…”
അവൻ ആ ചോക്ലേറ്റുമായി സന്തോഷത്തോടെ അകത്തെ മുറിയിലേക്ക് പോയി.
പാവം കുട്ടി. ഹരിദാസ് അവന് ചോക്ലേറ്റ് വാങ്ങിക്കൊടുക്കാനൊന്നും ഒരിക്കലും സമ്മതിക്കില്ലായിരുന്നു. കടകളിൽ കിട്ടുന്ന എല്ലാ സാധനങ്ങളിലും മായമാണെന്നാണ് അയാളുടെ വാദം. അതൊന്നും കുട്ടികൾക്ക് വാങ്ങിക്കൊടുത്തവരെ രോഗിയാക്കരുതെന്ന് പറയും.
എന്നാൽ കുഞ്ഞുങ്ങൾക്ക് മധുരമൊക്കെ ഇഷ്ടമുള്ള പ്രായമല്ലേ ഇത്? ഒരു പ്രായം കഴിഞ്ഞാൽപ്പിന്നെ ഇതിനോടൊന്നും വലിയ താൽപര്യവും ഉണ്ടാകില്ല. ഇപ്പോൾ കിട്ടണമെന്ന് മോഹിച്ച സാധനം പിന്നീട് എപ്പോഴെങ്കിലും കിട്ടിയിട്ട് എന്തുകാര്യം?
പുറത്തുനിന്നും കാശുകൊടുത്ത് ഒരു ആഹാരസാധനവും ഹരിദാസ് മേടിക്കില്ല. എല്ലാം ശരീരത്തിന് ദോഷമാണെന്ന് പറയും. ഒരു കണക്കിന് നോക്കിയാൽ അദ്ദേഹം പറയുന്ന ആരോഗ്യകാര്യങ്ങളിലെ ശ്രദ്ധ ശരിയാണെന്ന് തോന്നാം. എങ്കിലും, വല്ലപ്പോഴുമെങ്കിലും കുട്ടികൾക്ക് ഇഷ്ടമുള്ളത് വാങ്ങിച്ചു കൊടുത്തില്ലെങ്കിൽ അവർക്ക് അതിന്റെ പേരിൽ വല്ലാത്തൊരു കുറവ് തോന്നില്ലേ?
ഇനി ഒന്നും വാങ്ങി കൊടുത്തില്ലെങ്കിലും വേണ്ടില്ല, അവന് കുറച്ച് സ്വാതന്ത്ര്യമെങ്കിലും അനുവദിച്ചു കൂടെ? സമപ്രായക്കാരായ കുട്ടികളോടൊപ്പം കളിക്കാൻ അനുവദിച്ചു കൂടെ? അതുമില്ല. ഒരുമാതിരി, കൂട്ടിൽ അടച്ചിട്ട കിളിയുടെ അവസ്ഥയായിരുന്നു ആ കുട്ടിയുടേത്.
## അദ്ധ്യായം 5: പഴയ വസ്‌തുക്കളുടെ ശേഖരം
ഹരിദാസിന്റെ പിശുക്കിനെ കുറിച്ച് പറഞ്ഞാൽ അതിനേ നേരം കാണൂ. അത്രയ്ക്ക് വിചിത്രമായിരുന്നു അയാളുടെ രീതികൾ. സത്യം പറഞ്ഞാൽ വീടിനകം മുഴുവൻ ആക്രി സാധനങ്ങളും പഴയ വസ്‌തുക്കളും കൊണ്ട് നിറഞ്ഞിരിക്കുകയായിരുന്നു.
കഴിഞ്ഞദിവസം ആരോ ഉപേക്ഷിച്ച ഒരു പഴയ മേശയുടെ കാൽ ഒടിഞ്ഞത് അദ്ദേഹം ഓട്ടോയിൽ കയറ്റി എടുത്തുകൊണ്ടു വന്നേക്കുന്നു. എന്നിട്ട് ആ ഒടിഞ്ഞ ഭാഗത്ത് മറ്റൊരു തടിയുടെ കഷണം വച്ച് കയറുകൊണ്ട് കെട്ടി വെച്ചിരിക്കുകയാണ്.
“ഇന്തിനാണ് ഈ പഴഞ്ചൻ സാധനമൊക്കെ എടുത്തുകൊണ്ട് വീട് നിറയ്ക്കുന്നത്? ഇത് ചുമ്മാ ആരെങ്കിലും തന്നതാണോ?” എന്ന് ശാരദ ചോദിച്ചപ്പോൾ, രണ്ടായിരം രൂപ മുടക്കി ലേലത്തിൽ പിടിച്ചതാണെന്നാണ് അയാൾ പറഞ്ഞത്. എന്നാൽ പിന്നെ ആ രണ്ടായിരത്തിന്റെ കൂടെ കുറച്ചു കാശും കൂടെ ഇട്ടാൽ നല്ലൊരു പുതിയ മേശ വാങ്ങാൻ പറ്റില്ലേ? അതു ചെയ്യില്ല.
വീട്ടിനുള്ളിൽ മുഴുവൻ ഇതുപോലെയുള്ള പഴയ കട്ടിലുകളും കസേരകളുമായിരുന്നു. ചിലപ്പോഴൊക്കെ ശാരദയ്ക്ക് വല്ലാത്ത ദേഷ്യം തോന്നും. ഹരിദാസ് പറയുന്നതെന്തോ അത് മാത്രമാണ് ലോകത്തിലെ ഏറ്റവും വലിയ ശരി എന്നുള്ള ചിന്താഗതിയായിരുന്നു അയാൾക്ക്. മറ്റുള്ളവരുടെ അഭിപ്രായങ്ങൾക്ക് യാതൊരു വിലയും നൽകിയിരുന്നില്ല.
ഈ വീട്ടിൽ പുതുതായി ഒരു സാധനവും ഇതുവരെ വാങ്ങിയിട്ടില്ല. ഉപയോഗിക്കുന്ന മിക്സിയും, എന്തിനേറെ അടുക്കളയിലെ പാത്രങ്ങൾ വരെ മറ്റാരോ ഉപയോഗിച്ച് പഴകിയത് കുറഞ്ഞ വിലയ്ക്ക് മേടിച്ചു കൊണ്ട് വരുന്നത് മാത്രമാണ്.
ശാരദയ്ക്ക് കിട്ടുന്ന സാലറി കൊണ്ട് വീട്ടിലേക്കെന്തെങ്കിലും വാങ്ങിച്ചാൽ പോലും അന്ന് മുഴുവൻ ഹരിദാസ് വീട്ടിൽ സ്വൈര്യം തരില്ല. “കാശ് ചെലവാക്കാൻ നിനക്ക് ഒരു മടിയുമില്ല, അനാവശ്യമായി പണം ധൂർത്തടിക്കുന്നു…” എന്ന് പറഞ്ഞ് വഴക്കുപറയും. എങ്കിലും, മകന്റെ ആവശ്യങ്ങൾ കണ്ടറിഞ്ഞ് പല സാധനങ്ങളും ശാരദ ഒളിച്ചും പാത്തും വാങ്ങുമായിരുന്നു.
തനിക്കും മകനും വസ്ത്രങ്ങൾ വാങ്ങിയാൽ അന്ന് തന്നെ കണ്ണു പൊട്ടുന്ന ചീത്ത കേൾക്കേണ്ടി വരും. “നിനക്ക് ഭയങ്കര ധാരാളിത്തമാണ്…” എന്ന് പറയും. അതുകൊണ്ട് തന്നെ ഹരിദാസിന് ദൂരസ്ഥലങ്ങളിലേക്ക് വല്ല ഓട്ടവും കിട്ടി പുറത്തുപോകുന്ന ദിവസങ്ങളിലാണ് ശാരദ മകനെയും കൂട്ടി ടൗണിൽ പോകുന്നതും അവനിഷ്ടമുള്ള വസ്ത്രങ്ങളും ഭക്ഷണവും വാങ്ങിക്കൊടുക്കുന്നതും. അദ്ദേഹം ഓട്ടം കഴിഞ്ഞ് തിരിച്ചെത്തും മുൻപ് തങ്ങൾ തിരികെ വീട്ടിലെത്തുകയും ചെയ്യും.
എന്തായാലും ഇനി മകനെ വേറെ ക്ലാസുകൾക്ക് ഒന്നും വിടേണ്ടെന്ന് ഹരിദാസിനോട് ഉറപ്പിച്ചു പറയണമെന്ന് ശാരദ തീരുമാനിച്ചു. എങ്ങനെയെങ്കിലും പറഞ്ഞു സമ്മതിപ്പിക്കണം.
ഈ പ്രായത്തിലുള്ള മറ്റു കുട്ടികളെ പോലെ വാശിക്കാരനല്ല അവൻ. ആരോടും ഒരു വഴക്കിനും പോകാത്ത, നല്ല ക്ഷമയുള്ള കുട്ടിയാണ്. വേദനിപ്പിക്കുന്ന വാക്കുകൾ പോലും അവൻ ആരോടും പറയാറില്ല. അങ്ങനെയുള്ള ഒരു കൊച്ചിനെ ഇനി എന്തിനാണ് സ്വഭാവം നന്നാക്കാനാണെന്ന് പറഞ്ഞ് ഓരോ ക്ലാസുകൾക്ക് വിടുന്നത്?
ഹരിദാസ് സമ്മതിച്ചാൽ അടുത്തദിവസം തന്നെ മകനെയും കൂട്ടി തന്റെ സ്വന്തം വീട്ടിലേക്ക് (ദേവന്റെ അമ്മവീട്ടിലേക്ക്) ഒന്ന് പോകണം. രണ്ടുമൂന്നുദിവസം ആ കൊച്ച് സ്വാതന്ത്ര്യം എന്താണെന്ന് ഒന്നറിയട്ടെ. അവിടെ തന്റെ അച്ഛന്റെയും അമ്മയുടെയും കൂടെ, അയൽവക്കത്തുള്ള സമപ്രായക്കാരായ കുട്ടികളുടെയൊക്കെ കൂടെ അവൻ സന്തോഷമായി കളിച്ചു നടക്കട്ടെ.
അതിനായി മൂന്നാല് ദിവസത്തേക്ക് ജോലിയിൽ നിന്നും ലീവ് എടുക്കണം. ശാരദ അങ്ങനെ ലീവ് എടുക്കുന്ന ആളല്ലാത്തതുകൊണ്ട് ലീവ് ചോദിച്ചാൽ തരാൻ സൂപ്പർമാർക്കറ്റിലെ മുതലാളിക്ക് മടിയൊന്നും കാണില്ല. പത്തു പന്ത്രണ്ടു വർഷമായി വിശ്വസ്തതയോടെ അവിടെ ജോലി ചെയ്യുന്നതല്ലേ.
## അദ്ധ്യായം 6: അടുക്കളയിലെ തർക്കങ്ങൾ
രാത്രിയിൽ ഓട്ടം കഴിഞ്ഞ് ഹരിദാസ് തിരിച്ചെത്തി. വീട്ടിൽ കയറിയ ഉടൻ അദ്ദേഹം വിളിച്ചു പറഞ്ഞു: “ശാരദേ… കുടിക്കാൻ ഇത്തിരി വെള്ളം എടുത്തേ…”
“ദാ… ഇതാ വെള്ളം,” ശാരദ ഒരു ഗ്ലാസിൽ ചൂടുവെള്ളം കൊണ്ടുവന്നു കൊടുത്തു.
വെള്ളത്തിന്റെ നിറം കണ്ട് ഹരിദാസ് ചോദിച്ചു: “ഇതെന്താ നീ വെള്ളത്തിൽ ഇട്ടത്?”
“ജീരകം ഇട്ട് തിളപ്പിച്ചതാ.”
“എന്റെ പൊന്നു ശാരദേ… നിന്നോട് ഞാൻ എത്ര തവണ പറഞ്ഞിട്ടുണ്ട്! നമ്മുടെ പറമ്പിൽ എന്തുമാത്രം പച്ചമഞ്ഞളാ നിൽക്കുന്നത്. ഒരു കഷണം മഞ്ഞൾ പറിച്ചു വെള്ളത്തിലിട്ട് തിളപ്പിച്ചാൽ ശരീരത്തിന് എത്ര നല്ലതാണ്. പച്ചമഞ്ഞൾ ശരീരത്തിലെ വിഷാംശമൊക്കെ നീക്കം ചെയ്യും. അല്ലെങ്കിൽ രണ്ടു പേരയിലയോ, രണ്ട് തുളസിയിലയോ, അതുമല്ലെങ്കിൽ ഒരു ഇഞ്ചി കഷ്ണോ എന്തെങ്കിലുമൊക്കെ ഇട്ട് ഇത്തിരി വെള്ളം തിളപ്പിച്ചു കൂടെ നിനക്ക്? ഈ കാശ് കൊടുത്തു വാങ്ങുന്ന ജീരകം എന്തിനാ ഉപയോഗിക്കുന്നത്?”
“ഈ വെള്ളത്തിനിപ്പോൾ എന്താ കുഴപ്പം? ഇത് കുടിച്ചാൽ ഒന്നും സംഭവിക്കില്ല,” ശാരദ മടുത്തു പറഞ്ഞു.
“ഒരു കുഴപ്പവുമില്ല! നിന്നോട് പറഞ്ഞിട്ട് ഒരു കാര്യവുമില്ല,” അയാൾ പിറുപിറുത്തുകൊണ്ട് വെള്ളം കുടിച്ചു. “ചെറുക്കൻ എവിടെ?”
“അവൻ മുറിയിലുണ്ട്.”
“ദാ അവനായി കൊണ്ടുവന്നതാ, ഇത് കൊടുത്തേക്ക്…” ഹരിദാസ് തയ്യൽ ഇലയിൽ പൊതിഞ്ഞ ഒരു ചെറിയ പൊതി അവൾക്ക് നേരേ നീട്ടി.
“മോനെ ദേവാ… ദാ അച്ഛൻ നിനക്കെന്തോ കൊണ്ടുവന്നിട്ടുണ്ട്, ഇങ്ങോട്ട് വാ…” ശാരദ ഉറക്കെ വിളിച്ചു.
“എന്താ അച്ഛാ കൊണ്ടുവന്നത്?” അവൻ മുറിയിൽ നിന്നും വന്ന് സന്തോഷത്തോടെ പൊതി കയ്യിൽ വാങ്ങി. തുറന്നു നോക്കിയപ്പോൾ അവൻ കണ്ണ് മിഴിച്ചു. “നെല്ലിക്കയോ?!”
“ആഹ്… ഒന്നാന്തരം കാട്ടുനെല്ലിക്കയാ. ഞാൻ കൈകൊണ്ട് പറിച്ചെടുത്തതാ…” ഹരിദാസ് അഭിമാനത്തോടെ പറഞ്ഞു.
“ഇത് എവിടുന്ന് കിട്ടി?” ശാരദ ചോദിച്ചു.
“ഇന്ന് ഓട്ടം പോയ ഒരു വലിയ വീട്ടു മുറ്റത്തേക്ക് ചാഞ്ഞു നിൽക്കുന്നുണ്ടായിരുന്നു നിറയെ നെല്ലിക്ക. ഞാൻ വീട്ടുകാരോട് ചോദിച്ച് കുറച്ചങ്ങ് പറിച്ചെടുത്തു. ഇതാവുമ്പോൾ വീട്ടിൽ വളർത്തുന്നതല്ലേ, വിഷമൊന്നും അടിക്കാത്ത നല്ല സാധനമാ.”
“എനിക്ക് ഇപ്പോൾ നെല്ലിക്ക വേണ്ടമ്മേ…” ദേവൻ ആ പൊതി ശാരദയുടെ നേരേ നീട്ടിയിട്ട് തിരികെ മുറിയിലേക്ക് നടന്നു.
“എടീ… അത് കുറച്ച് ജ്യൂസ് അടിച്ചു ചെറുക്കന് കൊടുക്ക്. കമ്പ്യൂട്ടറും ഫോണും നോക്കുന്നതല്ലേ, തലയൊക്കെ ഒന്ന് തണുക്കട്ടെ,” ഹരിദാസ് വിളിച്ചു പറഞ്ഞു.
ദേവൻ മുറിയിലേക്ക് പോയത് കണ്ട് ഹരിദാസിന് ദേഷ്യം വന്നു. “കണ്ടോ? മുതിർന്നവരെ ബഹുമാനിക്കാൻ പോലും അവനറിയില്ല. അവൻ മുറിയിലേക്ക് കയറി പോയത് കണ്ടോ? ഇതാ ഞാൻ പറഞ്ഞത്. ഈ പ്രായത്തിൽ പിള്ളേർക്ക് എല്ലാത്തിനോടും ദേഷ്യമാ. അവനെ നിയന്ത്രിക്കണം.”
“എന്റെ ഹരിദാസേ… നിങ്ങൾക്കിത് എന്താ പറ്റിയത്? ഏത് നേരവും ആ കൊച്ചിനെ കുറ്റപ്പെടുത്തുന്നു,” ശാരദ ചോദിച്ചു.
“ശാരദേ… നീ ഒറ്റയൊരാളാ ആ കൊച്ചിനെ ഇങ്ങനെ വഷളാക്കുന്നത്. അവൻ വളരുന്ന പ്രായമാ, നമ്മൾ വേണം അവനെ സൂക്ഷിക്കാൻ. ഇത്തിരി കടുപ്പത്തിൽ വളർത്തിയാലേ നാളെ നന്നാവൂ.”
“അതിന് അവനൊരു കുഴപ്പവുമില്ല. നല്ല മിടുക്കൻ കൊച്ചാണ്. സ്കൂളിലെ അധ്യാപകർക്കൊക്കെ അവനെക്കുറിച്ച് വലിയ മതിപ്പാണ്.”
“എടീ… പണ്ടത്തെ കാലമല്ല ഇത്. പിള്ളാർക്ക് അമിത സ്വാതന്ത്ര്യം കൊടുത്താൽ അവർ കൈവിട്ടുപോകും. നിനക്ക് പുറംലോകത്തെക്കുറിച്ച് ഒരു വിവരവുമില്ല. ഓരോ പിള്ളാര് കണ്ട ലഹരി പദാർത്ഥങ്ങളൊക്കെ ഉപയോഗിച്ച് സ്വന്തം മാതാപിതാക്കളെ വരെ ഉപദ്രവിക്കുന്നത് നീ വാർത്തകളിൽ കാണുന്നില്ലേ? അവരുടെ ഭാവി നശിക്കും. നമ്മൾ കണ്ണിലെ കൃഷ്ണമണി പോലെ വേണം മക്കളെ വളർത്താൻ. സമൂഹത്തിൽ തല ഉയർത്തിപ്പിടിച്ച് ജീവിക്കണ്ടേ നമുക്ക്?”
“ഓഹ്… ഈ മനുഷ്യനോട് ഒന്നും പറഞ്ഞിട്ട് ഒരു കാര്യവുമില്ല,” ശാരദ നിസ്സംഗതയോടെ അടുക്കളയിലേക്ക് നടന്നു.
“ഞാൻ കുളിച്ചിട്ട് വരാം, നീ ആഹാരം എടുത്തു വയ്ക്കു. ചെക്കൻ കുളിച്ചോടീ?” ഹരിദാസ് ചോദിച്ചു.
“ആഹ് അവൻ നേരത്തെ കുളിച്ചതാണ്.”
അയാൾ കുളിക്കാനായി പോയി. കുളിച്ചിട്ട് വന്ന ശേഷം അവർ മൂവരും ആഹാരം കഴിക്കാൻ ഇരുന്നു.
ചോറ് വിളമ്പിയപ്പോൾ ഹരിദാസ് ചോദിച്ചു: “ശാരദേ, അരി നന്നായി തിളപ്പിച്ച് ഊറ്റിയോ? അരി പാതി വെന്തപ്പോൾ കുറച്ച് ഉപ്പിട്ട് നന്നായി തിളപ്പിച്ച്, ആ വെള്ളം മുഴുവൻ ഊറ്റിക്കളഞ്ഞ് വേറെ വെള്ളം ഒഴിച്ച് തിളപ്പിച്ചല്ലേ ചോറ് വെച്ചത്?”
“അതേയെന്റെ ഹരിദാസേ… നിങ്ങൾ പറഞ്ഞതുപോലെ തന്നെയാണ് ചെയ്തത്,” ശാരദ പറഞ്ഞു.
“ആ… അങ്ങനെ വേണം ചോറ് വെക്കാൻ. എങ്കിലേ അതിലെ വിഷാംശമൊക്കെ പോകൂ. ഇപ്പോൾ വിപണിയിൽ കിട്ടുന്ന എന്തിലും ഏതിലും കെമിക്കലുകളാണ്.”
ശാരദ ഒന്നും മിണ്ടിയില്ല. ഒരു കണക്കിന് നോക്കിയാൽ ഹരിദാസ് പറയുന്നതൊക്കെ സ്വന്തം കുടുംബത്തിന്റെ ആരോഗ്യം സംരക്ഷിക്കാൻ വേണ്ടിയാണ്. എങ്കിലും ഇങ്ങനെ എപ്പോഴും ഒരേ കാര്യം ചോദിച്ചുറപ്പുവരുത്തേണ്ട കാര്യമൊന്നുമില്ലല്ലോ. എന്ത് ചെയ്താലും കുറ്റം, ചെയ്തില്ലെങ്കിലും കുറ്റം. ചുരുക്കി പറഞ്ഞാൽ ഹരിദാസ് വായ തുറക്കുന്നത് തന്നെ മറ്റുള്ളവരെ കുറ്റപ്പെടുത്താൻ വേണ്ടിയാണെന്ന് തോന്നിപ്പോകും.
## അദ്ധ്യായം 7: അമ്മവീട്ടിലേക്കുള്ള യാത്ര
ഭക്ഷണശേഷം ദേവൻ വേഗം തന്റെ മുറിയിലേക്ക് പോയി. അവൻ മനസ്സിൽ ഉറപ്പിച്ചു: ‘ഇവിടെ നിന്നും എങ്ങനെയെങ്കിലും രക്ഷപ്പെടണം. അടുത്ത ദിവസം അമ്മയും താനും കൂടി അമ്മവീട്ടിലേക്ക് പോവുകയാണ്. അവിടെ ചെന്നാൽ അവരുടെയൊക്കെ കണ്ണുവെട്ടിച്ച് എങ്ങോട്ടെങ്കിലും ദൂരേക്ക് ഓടിപ്പോകണം. അച്ഛനോടൊപ്പം ഇനിയും ജീവിക്കാൻ എന്നെക്കൊണ്ട് കഴിയില്ല.’
അതേസമയം ഹാളിൽ ഹരിദാസും ശാരദയും തമ്മിൽ വീണ്ടും തർക്കത്തിലായിരുന്നു.
“എടീ ശാരദേ… മറ്റന്നാൾ കൊച്ചിന് ഒരു ക്ലാസ്സുണ്ടെന്ന് ഞാൻ പറഞ്ഞല്ലോ. അവൻ പോകില്ലെന്നാണ് ആദ്യം പറഞ്ഞത്. നീ കൂടി പറയണം കൊച്ചിനോട് പോകണമെന്ന്.”
“എന്റെ ഹരിദാസേ… നിങ്ങൾക്ക് വേറെ പണിയൊന്നുമില്ലേ? ആ കൊച്ചിന്റെ സ്കൂൾ അടച്ചിരിക്കുന്ന സമയമല്ലേ ഇത്. അവൻ സന്തോഷമായി ഇവിടെയിരിക്കട്ടെ.”
“നടക്കില്ല ശാരദേ, നടക്കില്ല! എന്റെ മകൻ വഴിതെറ്റിപ്പോകാൻ ഞാൻ സമ്മതിക്കില്ല. ഇത്തരം ക്ലാസുകൾ വയ്ക്കുന്നത് കുട്ടികൾക്ക് വേണ്ടിയല്ലേ. അപ്പോൾ നമ്മൾ കുട്ടികളെ വിടണം.”
“നിങ്ങൾ പറഞ്ഞതുപോലെ രണ്ടാഴ്ച മുൻപ് അവൻ ഏതോ ക്ലാസ്സൊക്കെ പോയി അറ്റൻഡ് ചെയ്തതല്ലേ. ഇനി എന്തായാലും വിടേണ്ട. ഞാൻ പറയുന്നതൊന്നു മനസ്സിലാക്ക്.”
“നീ ഒരാളാണ് കേട്ടോ കൊച്ചിനെ വഷളാക്കാൻ നോക്കുന്നത്,” ഹരിദാസ് ദേഷ്യപ്പെട്ടു.
“അത് പോട്ടെ, ഞാൻ നാളെ ഒന്ന് എന്റെ വീട്ടിൽ പോയാലോ എന്ന് ആലോചിക്കുകയാണ്. കൊച്ചിനേം കൂടെ കൊണ്ടുപോകാമെന്നാണ് വിചാരിക്കുന്നത്,” ശാരദ വിഷയം മാറ്റി.
“അതെന്തിനാ ഇപ്പോൾ കൊച്ചിനെയും കൊണ്ട് നീ അങ്ങോട്ട് പോകുന്നത്? രണ്ടുമാസം മുൻപ് നീയൊന്ന് പോയതല്ലേ?” ഹരിദാസ് ചോദ്യം ചെയ്തു.
“ആഹാ… അതുകൊള്ളാമല്ലോ. എനിക്കെന്റെ അച്ഛനെയും അമ്മയെയും കാണാൻ പാടില്ലേ? ഞാനെന്തായാലും പോകും.”
“ആഹ്… നീ വായ തുറന്നാൽ എതിര് മാത്രമേ പറയൂ. പിന്നെ എങ്ങനെയാ ചെറുക്കനും എന്നെ എതിർക്കാതിരിക്കുന്നത്? നിന്നെ കണ്ടല്ലേ അവൻ വളരുന്നത്,” ഹരിദാസ് കുറ്റപ്പെടുത്തി.
“നിങ്ങളോട് സംസാരിച്ചു നേരം കളയാൻ എനിക്ക് വയ്യ, ഞാൻ ഉറങ്ങാൻ പോവുകയാണ്…” ശാരദ കട്ടിലിൽ കിടന്നു.
“എടീ… ഞാൻ പറയുന്നത് നീയൊന്ന് അനുസരിക്ക്.”
“ഒന്നും പറയേണ്ട. ഞാനെന്തായാലും നാളെയൊന്ന് വീട്ടിൽ പോകട്ടെ. ഇനിയിപ്പോ സ്കൂൾ ഉടനെ തുറക്കും, പിന്നെ പോകാൻ പറ്റില്ലല്ലോ,” ശാരദ ഉറപ്പിച്ചു പറഞ്ഞു.
“ഉം… എന്നാൽ പോയിട്ട് ഒരു ദിവസം നിന്നിട്ട് പെട്ടെന്ന് തിരിച്ചു വരണം കേട്ടോ,” ഹരിദാസ് ഒടുവിൽ സമ്മതിച്ചു.
“ഒരു ദിവസമോ? ഞാനെന്തായാലും മൂന്നു ദിവസവിടെ നിൽക്കും. നാലാമത്തെ ദിവസമേ ഇങ്ങോട്ട് വരൂ.”
“അപ്പോൾ പിന്നെ എന്റെ കാര്യങ്ങളൊക്കെ ആര് ചെയ്തു തരും ശാരദേ?” ഹരിദാസ് ചോദിച്ചു.
“മൂന്നു ദിവസത്തെ കാര്യമല്ലേ ഉള്ളൂ. പുറത്തുനിന്ന് ഭക്ഷണം കഴിക്ക്. ഡ്രസ്സൊക്കെ ഞാൻ കഴുകി മടക്കി വെച്ചിട്ടുണ്ട്.”
“പുറത്തുനിന്ന് ഭക്ഷണം കഴിച്ചാൽ എനിക്ക് വയറെരിയും ശാരദേ, അതൊന്നും ശരിയാവില്ല.”
“എന്നാൽ രാവിലെ എഴുന്നേറ്റ് ഇത്തിരി ചോറ് വയ്ക്ക്. കുക്കറിലേക്ക് ഒരു നാഴിയരിയിട്ടാൽ പോരേ. മൂന്നാല് വിസിൽ അടിപ്പിച്ചാൽ പെട്ടെന്ന് ചോറ് വെന്ത് കിട്ടും. വീട്ടിൽ അച്ചാർ ഇരിപ്പുണ്ടല്ലോ, അതും കൂട്ടി കഴിക്കാം.”
“അച്ചാർ മാത്രം കൂട്ടി എങ്ങനെയാടീ ചോറ് കഴിക്കുന്നത്?”
“കറിയെന്തെങ്കിലും ഉണ്ടാക്കി വച്ചിട്ടു പോകാമെന്ന് വെച്ചാൽ, അത് കേടായിപ്പോകും. എത്ര കാലങ്ങളായി ഞാൻ പറയുന്നു ഒരു ഫ്രിഡ്ജ് വാങ്ങാമെന്ന്. നിങ്ങൾ സമ്മതിക്കാഞ്ഞിട്ടല്ലേ. ഒരു ഫ്രിഡ്ജ് ഉണ്ടായിരുന്നെങ്കിൽ ചോറും കറിയുമൊക്കെ ഉണ്ടാക്കി വെച്ചിട്ട് പോകാമായിരുന്നു.”
“എന്റെ ശാരദേ… ഈ ഭക്ഷണമെല്ലാം ഫ്രിഡ്ജിനകത്ത് വെച്ച്, പിന്നെയും എടുത്ത് ചൂടാക്കി കഴിച്ചാൽ ശരീരത്തിന് ക്യാൻസർ വരും. അതെങ്ങനെയാ, നിന്നോടൊന്നും ഒരു കാര്യം പറഞ്ഞു മനസ്സിലാക്കാൻ പറ്റില്ലല്ലോ,” ഹരിദാസ് ലൈറ്റ് അണച്ചു കിടന്നു.
പിറ്റേന്ന് രാവിലെ ശാരദയും ദേവനും കൂടി അമ്മവീട്ടിലേക്ക് പുറപ്പെട്ടു. ഒന്നര മണിക്കൂർ ബസ് യാത്രയുണ്ടായിരുന്നു അങ്ങോട്ട്. ഒറ്റ ബസ് ആയതുകൊണ്ട് യാത്ര വലിയ ബുദ്ധിമുട്ടില്ലായിരുന്നു.
അവർ ബസ്സിറങ്ങി ടൗണിലെത്തി. ശാരദ ചോദിച്ചു: “മോനേ… നമുക്ക് ഇവിടെയുള്ള ഹോട്ടലിൽ നിന്ന് എന്തെങ്കിലും കഴിച്ചിട്ട് പോയാലോ?”
“അതെന്തിനാ അമ്മേ, നമ്മൾ അമ്മമ്മയുടെ വീട്ടിലേക്കല്ലേ ചെല്ലുന്നത്? പിന്നെയെന്തിനാ ഇവിടെ നിന്നും കഴിക്കുന്നത്?” ദേവൻ ചോദിച്ചു.
“ഇടയ്ക്ക് ഒരു മാറ്റമൊക്കെ വേണ്ടേടാ…” ശാരദ അവന്റെ തലമുടിയിഴകൾ ഒതുക്കി വെച്ചു. “മോന് ബിരിയാണി വാങ്ങി തരട്ടെ?”
“വേണ്ടമ്മേ…”
“അതെന്താ?”
“എന്തോ… എനിക്ക് കഴിക്കാൻ തോന്നുന്നില്ല.”
“എന്നാൽ വാ നമുക്ക് ഓരോ മിൽക്ക് ഷേക്ക് കുടിച്ചിട്ട് പോകാം.”
“ഉം…”
അവർ ഒരു ബേക്കറിയിൽ കയറി. ശാരദ രണ്ട് ഷാർജ ഷെയ്ക്ക് ഓർഡർ ചെയ്യാൻ തുടങ്ങിയപ്പോൾ ദേവൻ പറഞ്ഞു: “അമ്മേ എനിക്ക് ചോക്ലേറ്റ് ഷേക്ക് മതി.”
“ശരി എന്നാൽ അങ്ങനെ എടുത്തോളൂ…” ശാരദ സപ്ലയറോട് പറഞ്ഞു.
ഷേക്ക് കഴിച്ചു കൊണ്ടിരിക്കുമ്പോഴും ദേവന്റെ മുഖത്ത് ഒട്ടും സന്തോഷമില്ലെന്ന് ശാരദയ്ക്ക് തോന്നി. അവന്റെ മുഖമാകെ വാടി ഇരിക്കുകയായിരുന്നു.
“മോന് എന്താ പറ്റിയത്? മുഖം വല്ലാതെ ഇരിക്കുന്നല്ലോ?”
“ഒന്നുമില്ലമ്മേ…”
“വിഷമിക്കേണ്ട കേട്ടോ… നമ്മളെന്തായാലും വീട്ടിൽ പോയി രണ്ടുമൂന്നുദിവസം നന്നായി ആസ്വദിച്ചിട്ടേ തിരിച്ചു വരുന്നുള്ളൂ… അതുപോരേ?”
“ഉം…” അവൻ അധികമൊന്നും സംസാരിച്ചില്ല. സാധാരണ രീതിയിൽ അമ്മയോട് എപ്പോഴും എന്തെങ്കിലുമൊക്കെ സംസാരിച്ചു കൊണ്ടിരിക്കുന്ന കുട്ടിയാണ് അവൻ. ശാരദ ചിന്തിച്ചു, ‘ആഹ്… വളർച്ചയുടെ പ്രായമല്ലേ, അതിന്റെ മാറ്റങ്ങളാകും. വയസ്സ് പതിമൂന്ന് ആയില്ലേ.’
വഴിയരുകിലൂടെ കൈകോർത്തുപിടിച്ച് നടക്കുമ്പോൾ ശാരദ പലതും പറഞ്ഞ് അവനെ സന്തോഷിപ്പിക്കാൻ ശ്രമിക്കുന്നുണ്ടായിരുന്നു. ഒട്ടും തിടുക്കമില്ലാതെ പതിയെയാണ് അവർ നടന്നത്. യാതൊരു ഉത്തരവാദിത്തങ്ങളുമില്ലാത്ത രണ്ടുമൂന്നു ദിവസങ്ങൾ തങ്ങൾക്കായി ലഭിച്ചിരിക്കുന്നു.
“ഇനിയിപ്പോ സ്കൂൾ തുറക്കാറായല്ലോ, മോന് സ്കൂളിൽ പോകാൻ മടിയുണ്ടോ?” ശാരദ ചോദിച്ചു.
“ഇല്ല…”
“വീട്ടിലിരിക്കുന്നതിലും ഭേദമാണ് സ്കൂളിൽ പോകുന്നത്, അല്ലേടാ?”
“ഉം…”
“അതെ… അമ്മ മോനോട് ഒരു കാര്യം പറയട്ടെ?”
“എന്താ അമ്മേ?”
“അച്ഛൻ പലകാര്യങ്ങളിലും അനാവശ്യമായി വാശി പിടിക്കുന്നുണ്ടെങ്കിലും അച്ഛന് നമ്മളെ രണ്ടാളെയും ജീവനാണ്. പ്രത്യേകിച്ച് മോനെ അച്ഛന് ഒരുപാട് ഇഷ്ടമാണ്. മോൻ നല്ല നിലയിൽ എത്തണമെന്നാണ് അച്ഛന്റെ ആഗ്രഹം. അതുകൊണ്ടാണ് അദ്ദേഹം അങ്ങനെയൊക്കെ ചെയ്യുന്നത്. മോന് അച്ഛനോട് ദേഷ്യമൊന്നും തോന്നരുത് കേട്ടോ. അച്ഛന് വേറെ ആരുമില്ല, നമ്മൾ മാത്രമേയുള്ളൂ…”
“ഉം…” അവൻ വീണ്ടും തലയാട്ടി.
## അദ്ധ്യായം 8: വെളിപ്പെടുന്ന സത്യങ്ങൾ
അവർ ശാരദയുടെ കുടുംബവീട്ടിലെത്തി. മകളെയും കൊച്ചുമകനെയും കണ്ടതും ശാരദയുടെ അച്ഛനും അമ്മയും സന്തോഷത്തോടെ ഓടിയിറങ്ങി വന്നു.
“വരുന്ന കാര്യം നിങ്ങൾ മുൻകൂട്ടി അറിയിച്ചില്ലല്ലോ,” അച്ചാച്ചൻ പറഞ്ഞു.
“എന്റെ മോൻ ആകെ ക്ഷീണിച്ചു പോയല്ലോ. എന്തു പറ്റിയെടീ, നീ കൊച്ചിന് തിന്നാൻ ഒന്നും കൊടുക്കുന്നില്ലേ?” അമ്മമ്മ ദേവനെ കെട്ടിപ്പിടിച്ചുകൊണ്ട് ചോദിച്ചു.
“ശരിയാ, കൊച്ചങ്ങ് മെലിഞ്ഞു പോയി,” അച്ചാച്ചനും അത് ശരിവെച്ചു.
“അതൊക്കെ വെറുതെ തോന്നുന്നതാണ്. അവന് ഈയിടെയായി കുറച്ച് പൊക്കം വെച്ചു, അതാ മെലിഞ്ഞെന്ന് തോന്നുന്നത്,” ശാരദ പറഞ്ഞു.
“ശരിയാണ് കേട്ടോ… ഇവന് നല്ല പൊക്കം വെച്ചു. ഇനിയിപ്പോ പെട്ടെന്ന് വലിയ ആളാകും,” അച്ചാച്ചൻ ചിരിയോടെ പറഞ്ഞു.
അവൻ അകത്തേക്ക് കയറി പോയി. പകൽ സമയം അവനെയും കൂട്ടി അടുത്തുള്ള വീടുകളിലൊക്കെ ശാരദ പോയി. അയൽവക്കത്തെ കുട്ടികളുടെ കൂടെ കുറച്ചുനേരം ദേവൻ കളിക്കാൻ കൂടിയെങ്കിലും, അവന്റെ ഉള്ളിൽ പൂർണ്ണമായ സന്തോഷമില്ലെന്ന് ശാരദയ്ക്ക് മനസ്സിലായി.
രാത്രി അത്താഴമൊക്കെ കഴിഞ്ഞ് ദേവൻ കിടക്കാനായി മുറിയിലേക്ക് പോയി. വീട്ടിൽ നിന്നും പോരുമ്പോൾ ഇടാനുള്ള വസ്ത്രങ്ങൾ അവൻ തന്റെ പഴയ സ്കൂൾ ബാഗിലാണ് എടുത്തു വെച്ചിരുന്നത്. അവൻ ആ ബാഗ് പതിയെ കയ്യിലെടുത്തു.
ഹാളിൽ ഇരുന്ന് അമ്മയും അമ്മമ്മയും അച്ചാച്ചനും കൂടി സംസാരിക്കുകയായിരുന്നു. അവൻ ശബ്ദമുണ്ടാക്കാതെ അടുക്കളവാതിൽ ലക്ഷ്യമാക്കി നടന്നു. ‘എത്രയും പെട്ടെന്ന് ഇവിടെ നിന്നും ഓടിപ്പോകണം. ആരുമറിയാത്ത എങ്ങോട്ടെങ്കിലും… ഇനി ആ വീട്ടിലേക്ക് തിരിച്ചു ചെല്ലുന്ന കാര്യം ആലോചിക്കാൻ പോലും വയ്യ. അച്ഛന്റെ കൂടെ എനിക്ക് ജീവിക്കാൻ കഴിയില്ല. മറ്റേതെങ്കിലും നാട്ടിൽ പോയി വല്ല ജോലിയും ചെയ്ത് ജീവിക്കാം.’
അവൻ ശബ്ദം കേൾപ്പിക്കാതെ അടുക്കള വാതിൽ തുറക്കാൻ തുടങ്ങിയപ്പോഴാണ് ഹാളിൽ നിന്നും അമ്മയുടെ കരച്ചിൽ കേട്ടത്. അവൻ പെട്ടെന്ന് നിന്നു.
“പറ്റുന്നില്ലമ്മേ… ആ മനുഷ്യനെ സഹിക്കാൻ സാധാരണക്കാരെ കൊണ്ടൊന്നും കഴിയില്ല,” ശാരദ വിങ്ങിപ്പൊട്ടുകയായിരുന്നു. “പുള്ളി പറയുന്നത് മാത്രമാണ് ശരി. മറ്റാരും പറയുന്നത് അംഗീകരിക്കില്ല. കുടുംബജീവിതമെന്നുപറഞ്ഞാൽ ഇങ്ങനെയാണോ? നിങ്ങൾ പരസ്പര സ്നേഹത്തോടെ ജീവിക്കുന്നത് കണ്ടാണ് ഞാൻ വളർന്നത്. പക്ഷേ എനിക്ക് കിട്ടിയ പങ്കാളി ഇങ്ങനെയായി പോയി.”
“മോനെ ഓർത്തു മാത്രമാ ഞാൻ അവിടെ പിടിച്ചു നിൽക്കുന്നത്. ഏതു നേരവും ആ കൊച്ചിനെ കുറ്റപ്പെടുത്തും. ഈ പ്രായത്തിൽ അത് ആ കുട്ടിയുടെ മനസ്സിനെ ബാധിക്കില്ലേ? ഒരു സ്വാതന്ത്ര്യവുമില്ല. നല്ലൊരു ആഹാരം കഴിച്ചിട്ട് എത്രകാലമായി. നല്ല കുറച്ച് അരി പോലും വാങ്ങാൻ സമ്മതിക്കില്ല. എന്റെ മോനെ ഓർത്തു മാത്രമാണ് ഞാൻ ജീവിക്കുന്നത്. അല്ലായിരുന്നെങ്കിൽ ഈ ജീവിതം ഞാൻ എന്നേ അവസാനിപ്പിച്ചേനെ…”
ശാരദ അലറിക്കരഞ്ഞു.
“എത്ര തവണ ഞങ്ങൾ നിന്നോട് പറഞ്ഞതാ, നിനക്ക് ബുദ്ധിമുട്ടാണെങ്കിൽ ഇങ്ങോട്ട് തിരിച്ചു പോരാൻ. അന്നൊന്നും നീയത് കേട്ടില്ലല്ലോ,” അച്ചാച്ചൻ മകളെ ആശ്വസിപ്പിച്ചു കൊണ്ട് പറഞ്ഞു.
അടുക്കള വാതിൽ തുറക്കാൻ പിടിച്ച കൈ ദേവൻ പതിയെ പിൻവലിച്ചു. അവൻ ആ വാതിൽ ചേർത്തു بند ചെയ്തു. ‘വയ്യ… അമ്മയെ ഈ അവസ്ഥയിൽ ഉപേക്ഷിച്ചിട്ട് എനിക്ക് പോകാൻ കഴിയില്ല. പാവം എന്റെ അമ്മ…’ അവന്റെ കണ്ണുകൾ നിറഞ്ഞൊഴുകി. അവൻ ബാഗുമായി തിരികെ മുറിയിലേക്ക് പോയി കട്ടിലിലിരുന്നു.
കുറച്ചു സമയം കഴിഞ്ഞപ്പോൾ ശാരദ മുറിയിലേക്ക് വന്നു. “ദേവാ… ഉറങ്ങിയില്ലേ ഇതുവരെ?”
“ഇല്ലമ്മേ…”
അവർ അവന്റെ അരികിലിരുന്ന് അവനെ ചേർത്തുപിടിച്ചു. “മോന്റെ സ്കൂൾ തുറക്കാറായില്ലേ. പുതിയ ബാഗും, ടിഫിൻ ബോക്സും ഒക്കെ വാങ്ങണ്ടേ? വീട്ടിലേക്ക് തിരിച്ചു പോകുന്ന വഴി നമുക്ക് ടൗണിൽ നിന്നും മേടിക്കാം.”
“വേണ്ടമ്മേ… പുതിയത് വാങ്ങിയാൽ അച്ഛൻ വീണ്ടും വഴക്ക് പറയും. എനിക്ക് ഈ പഴയ ബാഗ് മതി.”
“ഇത് നാല് കൊല്ലം മുൻപ് വാങ്ങിയതല്ലേടാ… കണ്ടില്ലേ മൊത്തം നരച്ച്‌ പോയില്ലേ. നമുക്ക് പുതിയത് മേടിക്കാം.”
“വേണ്ടമ്മേ, സാരമില്ല. പുതിയത് വാങ്ങിക്കൊണ്ട് ചെന്നാൽ അച്ഛന്റെ വായിലിരിക്കുന്നത് മുഴുവൻ കേൾക്കേണ്ടിവരും. അതിലും നല്ലത് വാങ്ങാതിരിക്കുന്നതാ…” ദേവൻ പറഞ്ഞു. “അമ്മേ… ഞാനൊരു കാര്യം പറയട്ടെ?”
“എന്താ മോനെ?”
“നമുക്ക് ഇനി ഇവിടെ തന്നെ നിന്നാലോ? എനിക്ക് ആ വീട്ടിലേക്ക് തിരിച്ചു പോകാൻ താല്പര്യമില്ല.”
ശാരദ അൽപനേരം ഒന്നും മിണ്ടിയില്ല. സത്യം പറഞ്ഞാൽ ഹരിദാസിന്റെ സ്വഭാവം സഹിക്കാൻ തനിക്ക് മാത്രമേ കഴിയൂ എന്ന് അവർക്കറിയാമായിരുന്നു. അയാൾ വരയ്ക്കുന്ന വരയിലൂടെ വേണം താനും മകനും സഞ്ചരിക്കാൻ. അയാൾക്ക് സ്നേഹമൊക്കെയുണ്ട്, പക്ഷേ അത് പ്രകടിപ്പിക്കാൻ അറിയില്ല.
“മോന് അച്ഛനെ ഇഷ്ടമല്ലേ?” ശാരദ ചോദിച്ചു.
“ഇല്ല…” അവൻ തലകുനിച്ചു.
“നമുക്ക് പോകാതിരിക്കാൻ പറ്റില്ലല്ലോ മോനെ… നമ്മുടെ വീട് അതല്ലേ. മോൻ വിഷമിക്കേണ്ട, അച്ഛനോട് അമ്മ പറഞ്ഞോളാം നിന്നെ വഴക്ക് പറയരുതെന്ന്. ഇപ്പോൾ കിടന്നുറങ്ങിക്കോ.”
ദേവൻ കിടന്നു. ശാരദ അവനെ സങ്കടത്തോടെ നോക്കി. അവന് വെറും മൂന്ന് വയസ്സുള്ളപ്പോൾ മുതൽ ഹരിദാസ് നിരന്തരം അവനെ ഉപദേശിക്കാറുണ്ടായിരുന്നു. ആ പ്രായത്തിലുള്ള കുഞ്ഞിന് എന്ത് മനസ്സിലാകാനാണ്? ചെറുപ്പം മുതൽ നിസ്സാര കാര്യങ്ങൾക്ക് കഠിനമായ ശിക്ഷകളും നൽകുമായിരുന്നു. അങ്ങനെയൊക്കെ വളർന്നതുകൊണ്ട് ദേവന് ആത്മവിശ്വാസം വളരെ കുറവായിരുന്നു. എന്തിനും പേടിയാണ്.
ശാരദ നിശബ്ദമായി കണ്ണുനീർ പൊഴിച്ചു. തന്റെ പ്രായത്തിലുള്ള മറ്റു സ്ത്രീകൾ എത്ര സന്തോഷത്തോടെയാണ് കഴിയുന്നത്. തന്റെ ജീവിതം മാത്രം എന്തേ ഇങ്ങനെയായിപ്പോയി എന്ന് അവർ ചിന്തിച്ചു.
## അദ്ധ്യായം 9: തിരിച്ചടിയും പ്രതികരണവും
മൂന്നാമത്തെ ദിവസം ശാരദ മകനെയും കൂട്ടി തിരികെ വീട്ടിലേക്ക് മടങ്ങി. പോകും വഴി ദേവന് ആവശ്യമായ സ്കൂൾ ബാഗും, ബോക്സും, പേനയും പുതിയ ചെരുപ്പുമൊക്കെ അവർ വാങ്ങിയിരുന്നു.
അവർ വീട്ടിലെത്തുമ്പോൾ ഹരിദാസ് മുറ്റത്തുണ്ടായിരുന്നു.
“ഇന്നെന്താ ഓട്ടം പോയില്ലേ?” ശാരദ ചോദിച്ചു.
“ഓട്ടം കഴിഞ്ഞ് വന്നതേയുള്ളൂ. ചോറ് കഴിക്കാൻ വേണ്ടി വന്നതാ. ഞാൻ രാവിലെ ചോറുണ്ടാക്കി. പുറത്തുപോയി കഴിച്ചാൽ പണം നഷ്ടപ്പെടും, വയറും കേടാകും.”
അപ്പോഴാണ് ഹരിദാസ് അവരുടെ കയ്യിലെ കവറുകളിലേക്ക് നോക്കിയത്. “ഇതെന്താ? കയ്യിൽ കുറെ കവറുകളിരിക്കുന്നത് കാണുന്നുണ്ടല്ലോ?”
“അവന് സ്കൂൾ തുറക്കാറായല്ലോ, ബാഗും ചെരുപ്പുമൊക്കെ വാങ്ങിയതാണ്,” ശാരദ പറഞ്ഞു.
“എന്റെ പൊന്നു ശാരദേ… ഇങ്ങനെ പണം അനാവശ്യമായി ചിലവാക്കരുതെന്ന് ഞാൻ എത്ര തവണ പറഞ്ഞിട്ടുണ്ട്! ആവശ്യത്തിനും അനാവശ്യത്തിനും സാധനങ്ങൾ വാങ്ങിക്കൂട്ടും. അതുകൊണ്ട് ഇവനൊന്നും ഒന്നിന്റെയും വിലയറിയില്ല.”
ദേവൻ തലകുനിച്ച് വേഗം അകത്തേക്ക് കയറിപ്പോയി.
“എന്റെ പൊന്നു ഹരിദാസേ… ഒന്ന് മിണ്ടാതിരിക്കുമോ നിങ്ങൾ? ഇത് നിങ്ങളുടെ കാശുകൊണ്ടൊന്നുമല്ല വാങ്ങിയത്. ഞാൻ ജോലി ചെയ്ത് സമ്പാദിച്ച കാശു കൊണ്ടാണ്,” ശാരദ ഒച്ചയുയർത്തി.
“ആരുടെ കാശുകൊണ്ടായാലും ഇത് ധാരാളിത്തമാണ്. അതു കണ്ടല്ലേ ഈ കൊച്ചു വളരുന്നത്,” ഹരിദാസ് വിട്ടുകൊടുത്തില്ല.
“നിങ്ങളെ കണ്ടു വളരുന്നതിനേക്കാൾ നല്ലത് എന്നെ കണ്ടുവരുന്നത് തന്നെയാണ്!” ശാരദ ദേഷ്യത്തോടെ അകത്തേക്ക് കയറി.
അന്ന് ഹരിദാസ് പിന്നീട് ഓട്ടത്തിന് പോയില്ല. വീട്ടിലിരുന്ന് ശാരദയെക്കൊണ്ട് ഓരോരോ ജോലികൾ ചെയ്യിപ്പിച്ചു കൊണ്ടിരുന്നു. അയാൾക്ക് ആരോടും നേരിട്ട് ദേഷ്യം തീർക്കാൻ അറിയില്ലായിരുന്നു, പകരം പണിയെടുപ്പിച്ച് ബുദ്ധിമുട്ടിക്കും.
മുറ്റമടിച്ചുകൊണ്ടിരുന്ന ശാരദ പെട്ടെന്ന് ചൂൽ നിലത്തേക്കിട്ടിട്ട് അകത്തേക്ക് വന്നു.
“ഇതെന്താ ശാരദേ, മുറ്റം മുഴുവൻ അടിച്ചില്ലല്ലോ?” ഹരിദാസ് ചോദിച്ചു.
“എനിക്ക് സൗകര്യമില്ല അടിക്കാൻ! മുറ്റമടിച്ചില്ല എന്നുവച്ച് ഇവിടെ ഒന്നും സംഭവിക്കാൻ പോകുന്നില്ല. ഇനി അടിക്കണമെന്ന് നിർബന്ധമാണെങ്കിൽ നിങ്ങൾ പോയി അടിക്ക്,” ശാരദ ഉറപ്പിച്ചു പറഞ്ഞു.
ഹരിദാസ് അവളെ കണ്ണ് മിഴിച്ചൊന്ന് നോക്കിയിട്ട് മുറ്റത്തേക്കിറങ്ങി ചൂലെടുത്ത് അടിക്കാൻ തുടങ്ങി.
അപ്പോഴാണ് അയൽവക്കത്തെ കേശവൻ ചേട്ടൻ അങ്ങോട്ട് വന്നത്. “അല്ല, ഇതെന്താ ഹരിദാസേ… നീയാണോ ഇവിടുത്തെ മുറ്റമടിയൊക്കെ?”
“വീട്ടിലെ പെണ്ണുങ്ങൾക്ക് പണിയെടുക്കാൻ മടിയാണെങ്കിൽ നമ്മൾ ചെയ്തല്ലേ പറ്റൂ ചേട്ടാ…” ഹരിദാസ് പറഞ്ഞു.
അത് കേട്ടതും ശാരദയ്ക്ക് നിയന്ത്രണം നഷ്ടപ്പെട്ടു. ക്ഷമിക്കുന്നതിന് ഒരതിരുണ്ടല്ലോ.
“ദേവാ… നിന്റെ സാധനങ്ങളൊക്കെ വേഗം എടുത്തു ബാഗിൽ വെക്ക്. ഇനിയൊരു നിമിഷം നമ്മൾ ഇവിടെ നിൽക്കുന്നില്ല. ഇവിടെ നിന്നാൽ നമുക്ക് ഭ്രാന്ത് പിടിക്കും,” ശാരദ വിളിച്ചു പറഞ്ഞു.
അവൾ ഒരു ബാഗിൽ അത്യാവശ്യം വേണ്ടുന്ന വസ്ത്രങ്ങൾ മാത്രം എടുത്തു വെച്ചു. ദേവനും തന്റെ സാധനങ്ങൾ എടുത്തു. ശാരദ അവന്റെ കൈയ്യും പിടിച്ച് ഇറങ്ങി.
“നിങ്ങളിത് എങ്ങോട്ടാണ് ഈ പോകുന്നത്?” ഹരിദാസ് ചൂൽ നിലത്തേക്കിട്ടിട്ട് അവരുടെ മുന്നിലേക്ക് വന്നു. “ചോദിച്ചത് കേട്ടില്ലേ?”
“ഞാൻ എന്റെ വീട്ടിലേക്ക് പോവുകയാണ്,” ശാരദ പറഞ്ഞു.
“അതിന് കുറച്ചു മുമ്പല്ലേ നിങ്ങൾ അവിടെപ്പോയിട്ട് വന്നത്?”
“ഇത് എന്നേക്കുമായുള്ള പോക്കാണ്. ഇനി ഇങ്ങോട്ട് ഒരു മടങ്ങി വരവില്ല. എന്റെ മകനെയും ഞാൻ കൊണ്ടുപോകുന്നു.”
“നീ ഈ വീട്ടിലേക്ക് വന്നപ്പോൾ വെറും കയ്യോടെയാണ് വന്നത്. മകൻ കൂടെയില്ലായിരുന്നു. പോകുമ്പോഴും അങ്ങനെ തന്നെ മതി,” ഹരിദാസ് ദേവന്റെ കൈയിൽ പിടിച്ചു.
“ഞാൻ ജന്മം നൽകിയ മകനാണ്, ഞാനിവനെ കൊണ്ടുപോകും,” ശാരദ പറഞ്ഞു.
“ഇവന്റെ അച്ഛൻ ഞാനാണ്. ദേവാ, നീ അകത്തേക്ക് പോ…” ഹരിദാസ് ഉത്തരവിട്ടു.
എന്നാൽ ദേവൻ അച്ഛന്റെ കൈ ശക്തമായി വിടുവിച്ചു. “എനിക്കിനി അച്ഛന്റെ കൂടെ നിൽക്കാൻ പറ്റില്ല. ഞാൻ അമ്മയോടൊപ്പം പോവുകയാണ്.”
മകന്റെ ആ വാക്കുകൾ കേട്ടതും ഹരിദാസ് ആകെ തകർന്നുപോയി. ഇത്ര നാൾ താൻ പിശുക്കിയതും ജീവിച്ചതും ഇവർക്ക് വേണ്ടി മാത്രമായിരുന്നു. എന്നിട്ടും അവർ തന്നെ ഉപേക്ഷിച്ചു പോകുന്നു എന്ന ചിന്ത അയാളെ തളർത്തി.
ശാരദ ദേവന്റെ കയ്യും പിടിച്ച് വഴിയിലേക്കിറങ്ങി ഒരു ഓട്ടോറിക്ഷയിൽ കയറി. അവരുടെ മനസ്സിൽ ദേഷ്യവും സങ്കടവും നിറഞ്ഞിരുന്നു. സഹിക്കാവുന്നതിന്റെ പരമാവധി സഹിച്ചു, ഇനി പറ്റില്ല. മകന്റെ സന്തോഷമാണ് തനിക്ക് വലുത്.
## അദ്ധ്യായം 10: ഒറ്റപ്പെടലും തിരിച്ചറിവും
മകളും കൊച്ചുമകനും വീണ്ടും ബാഗുകളുമായി വരുന്നത് കണ്ട് ശാരദയുടെ മാതാപിതാക്കൾ അത്ഭുതപ്പെട്ടു.
“എന്താ മോളെ എന്തുപറ്റി?” അമ്മ ചോദിച്ചു.
“ഇനിയും അവിടെ നിൽക്കാൻ എനിക്ക് കഴിയില്ല അമ്മേ. ഞാൻ അവനെക്കൂട്ടി പോന്നു.”
അവർ അകത്തിരുന്ന് കാര്യങ്ങൾ സംസാരിച്ചു. “ദാമ്പത്യജീവിതത്തിൽ സമാധാനമില്ലെങ്കിൽ പിന്നെ എന്തിനാണിങ്ങനെ സഹിക്കുന്നത്? കുറച്ചുദിവസം നമ്മൾ മാറി നിൽക്കാം. അയാളുടെ സ്വഭാവത്തിന് മാറ്റം വരുന്നുണ്ടോ എന്ന് നോക്കാം,” അച്ചാച്ചൻ പറഞ്ഞു.
“അയാൾക്ക് ഒരുകാലത്തും മാറ്റമുണ്ടാകില്ല,” ശാരദ പറഞ്ഞു.
“അങ്ങനെയെങ്കിൽ ഈ ബന്ധം അങ്ങ് ഉപേക്ഷിച്ചേക്കാം. ഇത്രയും കാലം നീയവിടെ അനുഭവിച്ചില്ലേ, ഇനി വേണ്ട,” അച്ചാച്ചൻ പിന്തുണച്ചു.
അത് കേട്ടപ്പോൾ ശാരദയുടെ ഉള്ളൊന്നു പിടഞ്ഞു. ഹരിദാസിന്റെ സ്വഭാവം മോശമാണെങ്കിലും, അയാൾ തന്നെ ഇതുവരെയും ശാരീരികമായി ഉപദ്രവിച്ചിട്ടില്ല. അയാൾക്ക് തങ്ങളും മകനുമല്ലാതെ ഈ ലോകത്ത് വേറെ ആരുമില്ല.
എന്നാൽ ദേവന്റെ മുഖത്ത് വലിയ സന്തോഷമായിരുന്നു. കൂട്ടിൽ നിന്നും രക്ഷപ്പെട്ട കിളിയെപ്പോലെ അവൻ മുറ്റത്തും തൊടിയിലുമൊക്കെ ഓടിനടന്നു കളിച്ചു.
“നോക്കിക്കേ, അവന്റെ ആ സന്തോഷം കണ്ടോ… പാവം ആ കൊച്ച് അത്രയ്ക്കും അനുഭവിച്ചു,” അച്ചാച്ചൻ പറഞ്ഞു.
രണ്ടുമൂന്നു ദിവസങ്ങൾ കടന്നുപോയി. ശാരദ അവിടെ നിന്നും ജോലിക്ക് പോയിത്തുടങ്ങി.
അതേസമയം ഹരിദാസ് വല്ലാത്ത ദുഃഖത്തിലായിരുന്നു. ആരുമില്ലാത്ത ആ വീട്ടിലെ മൂകത അയാളെ വല്ലാതെ വീർപ്പുമുട്ടിച്ചു. അവരില്ലാതെ തനിക്ക് ജീവിക്കാൻ കഴിയില്ലെന്ന് അയാൾക്ക് മനസ്സിലായി.
ഓട്ടോ സ്റ്റാൻഡിലിരിക്കുമ്പോൾ ഹരിദാസിന്റെ മ്ലാനത കണ്ട് സുഹൃത്തുക്കളായ രാഘവനും നാസറും കാര്യം അന്വേഷിച്ചു.
“ഭാര്യയും മകനും പിണങ്ങിപ്പോയി. ഞാൻ അവർക്ക് ഒരു കുറവും വരുത്തിയിട്ടില്ല. കുടുംബത്തിന്റെ വിലയറിയാതെ പോയതാണ്,” ഹരിദാസ് പറഞ്ഞു.
“ആഹ്… അവർ പോയോ? ഇപ്പോഴെങ്കിലും ആ പെണ്ണിനും കൊച്ചിനും ബോധം വന്നല്ലോ,” രാഘവൻ പറഞ്ഞു. “എടാ ഹരിദാസേ… നിന്റേത് ഒരുതരം പ്രത്യേക സ്വഭാവമാണ്. നീ പറയുന്നത് മാത്രമാണ് ശരി എന്നുള്ള ചിന്ത നിനക്കുണ്ട്. മറ്റുള്ളവർക്ക് നീ യാതൊരു വിലയും കൊടുക്കാറില്ല. ഈ കാലത്ത് നിന്നെപ്പോലെ പിശുക്കനായ മനുഷ്യൻ വേറെയുണ്ടോ?”
“ശരിയാണ്, ഇവന്റെ ഈ സ്വഭാവം കാരണം നമ്മുടെ സ്റ്റാൻഡിൽ വേറെ ആരും ഇവനോട് മിണ്ടാൻ പോലും വരാറില്ല,” നാസറും പറഞ്ഞു.
“എടാ പറയുന്നതുകൊണ്ടൊന്നും തോന്നരുത്. നീ ഒരു കൗൺസിലിംഗിന് പോ. നിന്റെ മനസ്സിൽ ആവശ്യമില്ലാത്ത കുറേ ചിന്തകൾ കിടപ്പുണ്ട്. കുടുംബം എന്നത് നഷ്ടപ്പെട്ടുപോയാൽ പിന്നെ തിരികെ കിട്ടില്ല. നീ ഇത്രയും കാശൊക്കെ സമ്പാദിച്ചിട്ട് കഴിഞ്ഞ നാലഞ്ചു വർഷമായി ഇതേ രണ്ട് ഷർട്ട് മാത്രമാണ് മാറി മാറി ഉപയോഗിക്കുന്നത്. ആർക്കുവേണ്ടിയാണ് നീ ഇങ്ങനെ പിശുക്കുന്നത്?”
“എന്റെ മകന് വേണ്ടി എന്തെങ്കിലും സമ്പാദിച്ചു വെക്കണ്ടേ?” ഹരിദാസ് ചോദിച്ചു.
“എന്നിട്ട് ആ മകൻ ഇപ്പോൾ എവിടെയുണ്ട്?” രാഘവൻ ചോദിച്ച ചോദ്യത്തിന് ഹരിദാസിന് മറുപടി ഉണ്ടായിരുന്നില്ല.
## അദ്ധ്യായം 11: പുതിയൊരു തുടക്കം
ആ വീട്ടിലെ ഒറ്റപ്പെടൽ ഹരിദാസിന് താങ്ങാൻ കഴിയുന്നതിലും അപ്പുറമായിരുന്നു. ഒടുവിൽ സുഹൃത്തുക്കളുടെ നിർബന്ധത്തിന് വഴങ്ങി അയാൾ ഒരു കൗൺസിലറെ കാണാൻ തയ്യാറായി. തന്റെ മനസ്സിലുള്ള കാര്യങ്ങളെല്ലാം അയാൾ തുറന്നു പറഞ്ഞു.
എല്ലാം കേട്ട ശേഷം കൗൺസിലർ പറഞ്ഞു: “താങ്കൾ തീർച്ചയായും ഒരു സൈക്കോളജിസ്റ്റിന്റെ സേവനം ഉപയോഗപ്പെടുത്തണം. ഇതൊരു മെന്റൽ ഹെൽത്ത് കണ്ടീഷനാണ്, കൗൺസിലിങ് കൊണ്ട് മാത്രം മാറില്ല. കൃത്യമായ തെറാപ്പി ആവശ്യമാണ്.”
അത് കേട്ടപ്പോൾ അയാൾക്ക് വല്ലാത്ത ഭയമായി. എങ്കിലും കുടുംബം തിരികെ വേണമെന്ന ആഗ്രഹമുള്ളതുകൊണ്ട് അയാൾ സൈക്കോളജിസ്റ്റിന്റെ അടുത്തെത്തി. കുറച്ച് ആഴ്ചകൾ നീണ്ട തെറാപ്പിയിലൂടെ അയാളിൽ വലിയ മാറ്റങ്ങൾ വന്നു തുടങ്ങി.
അയാൾക്ക് വല്ലാത്ത കുറ്റബോധം തോന്നി. “ലൈറ്റ് ഓഫ് ചെയ്യ്, കറന്റ് ബിൽ കൂടും…”, “ഇത്ര പണം ചിലവാക്കി ഇത് വാങ്ങേണ്ട കാര്യമുണ്ടോ?”, “കുട്ടിയെ ഇങ്ങനെ ലാളിച്ചാൽ നശിക്കും…” എന്നിങ്ങനെ താൻ ഓരോ ദിവസവും അവരെ ശ്വാസം മുട്ടിച്ച കാര്യങ്ങൾ ഓർത്ത് അയാൾ കണ്ണീർ വാർത്തൂ. എല്ലാം തന്റെ പിഴവാണെന്ന് അയാൾ തിരിച്ചറിഞ്ഞു.
തന്റെ ഈ അവസ്ഥ പൂർണ്ണമായും മാറാൻ സമയമെടുക്കുമെന്നും, സ്ട്രെസ് കൂടുമ്പോൾ പഴയ സ്വഭാവം വീണ്ടും തലപൊക്കിയേക്കാമെന്നും ഡോക്ടർ പറഞ്ഞിരുന്നു. എങ്കിലും സ്വയം നിയന്ത്രിക്കാൻ ശ്രമിച്ചാൽ ജീവിതം നന്നായി മുന്നോട്ടു കൊണ്ടുപോകാൻ കഴിയുമെന്ന് അയാൾക്ക് ആത്മവിശ്വാസം വന്നു.
കുറച്ചു ദിവസങ്ങൾ കഴിഞ്ഞപ്പോൾ അയാൾ ശാരദയുടെ വീട്ടിലെത്തി. ശാരദ അപ്പോൾ ജോലി കഴിഞ്ഞ് വന്നിട്ടുണ്ടായിരുന്നില്ല. ദേവനും ശാരദയോടൊപ്പമാണ് വന്നത്. അവർ വരുമ്പോൾ ഹരിദാസ് തിണ്ണയിൽ ഇരിപ്പുണ്ടായിരുന്നു. അയാളുടെ ആകെ ക്ഷീണിച്ച രൂപം കണ്ടപ്പോൾ ശാരദയ്ക്ക് വല്ലാത്ത അലിവ് തോന്നി.
ഹരിദാസ് എഴുന്നേറ്റ് വന്ന് ദേവനെ കെട്ടിപ്പിടിച്ചു. “നിനക്ക് അച്ഛനോട് വെറുപ്പാണോ മോനെ?”
അച്ഛന്റെ ആ ചോദ്യത്തിലെ സങ്കടം താങ്ങാൻ ദേവന് കഴിഞ്ഞില്ല. അവൻ അച്ഛനെ കെട്ടിപ്പിടിച്ചു കരഞ്ഞു.
“ശാരദേ… നീ എന്നോട് ക്ഷമിക്കണം. ഞാൻ ഇങ്ങനെയൊക്കെയായിപ്പോയി. പക്ഷെ നിങ്ങളെ ഞാൻ സ്നേഹിച്ചില്ലെന്ന് മാത്രം പറയരുത്. എനിക്ക് നിങ്ങളല്ലാതെ ആരാ ഉള്ളത്. ഇനി പഴയതൊന്നും ഞാൻ ആവർത്തിക്കില്ല. ഇനി അഥവാ അങ്ങനെയൊക്കെ ഉണ്ടായാൽ നീ തന്നെ എന്നെ ഡോക്ടറുടെ അടുത്ത് കൊണ്ടുപോയാൽ മതി. ഇപ്പോൾ നിങ്ങൾ എന്റെ കൂടെ വാ…” ഹരിദാസ് കൈകൂപ്പി.
“ഞങ്ങൾ വരാം അച്ഛാ…” ദേവൻ പറഞ്ഞു. “നമുക്ക് പോകാം അമ്മേ, അച്ഛൻ പാവമല്ലേ…” അവൻ ശാരദയോട് ചോദിച്ചു.
“മ്മ്… പോകാം,” ശാരദ തലയാട്ടി.
“പൊയ്ക്കോളൂ മോളെ… തെറ്റ് തിരുത്താൻ ഒരു അവസരം നൽകണം,” ശാരദയുടെ മാതാപിതാക്കളും യാത്രയാക്കി.
സജിക്കൊപ്പം ഓട്ടോയിൽ കയറി ഇരിക്കുമ്പോൾ ശാരദ ദേവന്റെ മുഖത്തേക്ക് നോക്കി. അവന്റെ മുഖത്ത് ഇപ്പോൾ യാതൊരു ഭയവുമില്ലായിരുന്നു. അവൻ അച്ഛനെ വെറുത്തിരുന്നില്ല, ഒരു മാറ്റം മാത്രമാണ് അവൻ ആഗ്രഹിച്ചിരുന്നത്.
“മോനേ… നമുക്ക് വഴിയിൽ നിന്ന് എന്തെങ്കിലും കഴിച്ചിട്ട് പോയാലോ? മോന് എന്താ വേണ്ടത്?” ഹരിദാസ് സ്നേഹത്തോടെ ചോദിച്ചു.
ദേവൻ അമ്മയുടെ മുഖത്തേക്ക് നോക്കി കണ്ണിറുക്കി ചിരിച്ചുകൊണ്ട് പറഞ്ഞു: “ഒന്നും വേണ്ട അച്ഛാ… പുറത്തുനിന്നുള്ളതെല്ലാം മായമല്ലേ! നമുക്ക് വീട്ടിൽ പോയി കഞ്ഞി കുടിക്കാം.”
മകന്റെ ആ കളിയാക്കൽ കേട്ട് ഹരിദാസ് ഉറക്കെ പൊട്ടിച്ചിരിച്ചു. ആ ഓട്ടോറിക്ഷ അവരുടെ വീട്ടിലേക്ക് നീങ്ങുമ്പോൾ, ആ കുടുംബത്തിൽ പുതിയൊരു പ്രകാശം നിറയുകയായിരുന്നു.
ജീവിതത്തിൽ സന്തോഷം നിലനിർത്താൻ ഹരിദാസ് ഇപ്പോൾ പരമാവധി ശ്രമിക്കുന്നുണ്ട്. തന്റെ നിയന്ത്രണം നഷ്ടപ്പെടുന്നു എന്ന് തോന്നുമ്പോഴൊക്കെ അയാൾ ഡോക്ടറെ കാണാറുമുണ്ട്. അതുകൊണ്ട് തന്നെ അയാളെ കൂടുതൽ പരിഗണിക്കാനും ബഹുമാനിക്കാനും ശാരദയും ദേവനും ശ്രദ്ധിക്കുന്നു.
അടിച്ചമർത്താൻ ശ്രമിക്കുമ്പോഴല്ലേ അകൽച്ച കൂടുന്നത്, പരസ്പരം മനസ്സിലാക്കുമ്പോൾ സ്നേഹമാണ് വളരുന്നത്.