# തണൽ നഷ്ടപ്പെട്ട വസന്തം

# തണൽ നഷ്ടപ്പെട്ട വസന്തം
## ഭാഗം 1: കൊടുങ്കാറ്റിന്റെ തുടക്കം
“കയ്യിൽ കിട്ടുന്ന കാശൊക്കെ ഏതോ വഴിപോക്കികൾക്ക് ദാനം ചെയ്യാനും, പാതിരാത്രിയിൽ അന്യപെണ്ണുങ്ങൾക്ക് പ്രണയലേഖനം എഴുതാനും നാണമില്ലായിരുന്നോ നിനക്ക്? ഉത്തരവാദിത്തമുള്ള ഒരു കുടുംബനാഥനാണ് പോലും!”
അഞ്ജനയുടെ ശബ്ദം ആ ചെറിയ ലിവിംഗ് റൂമിൽ മുഴങ്ങിപ്പൊട്ടിയപ്പോൾ, ഹരിപ്രസാദിന്റെ കൈകൾ ദേഷ്യം കൊണ്ട് വിറച്ചു. അവൻ പല്ലിറുമ്മി അവളെ നോക്കി. വീട്ടിലെ സോഫയിലിരുന്ന ഇരുപക്ഷത്തെയും വീട്ടുകാർ ആകെ സ്തബ്ധരായി ഇരിക്കുകയായിരുന്നു. ആ മുറിയിലെ അന്തരീക്ഷം അത്രമേൽ വലിഞ്ഞുമുറുകിയിരുന്നു.
“എന്താ ഹരിയേട്ടാ, നാക്ക് ഇറങ്ങിപ്പോയോ? ഒന്നും പറയാനില്ലേ? നിയമപരമായി താലി കെട്ടിയ ഒരു ഭാര്യ ഇപ്പുറത്ത് ജീവനോടെയുണ്ടെന്ന കാര്യം ഓർമ്മയുണ്ടായിരുന്നോ? അതോ ഇവിടെയുള്ളത് തികയാഞ്ഞിട്ടാണോ പുറത്തുപോയി ഇരന്നു നടക്കുന്നത്?”
ചോദ്യങ്ങൾ ഒന്നിനു പുറകെ ഒന്നായി അഞ്ജന തൊടുത്തുവിട്ടപ്പോൾ ഹരിപ്രസാദിന്റെ തല കുനിഞ്ഞു. കാര്യങ്ങൾ കൈവിട്ടുപോയിരുന്നു. അവർ വിവാഹിതരായിട്ട് ഇപ്പോൾ നാല് വർഷം തികയുന്നു. മൂന്ന് വയസ്സുള്ള ‘അപ്പു’ എന്നൊരു മകൻ അവർക്കുണ്ട്. ഒരു പ്രൈവറ്റ് കമ്പനിയിലെ സീനിയർ മാനേജരാണ് ഹരി. അഞ്ജന ഒരു പ്രമുഖ കോളേജിൽ ഗസ്റ്റ് ലക്ചററാണ്. പുറമെ കാണുന്നവർക്കെല്ലാം അവർ മാതൃകാ ദമ്പതികളായിരുന്നു. എന്നാൽ ആ സന്തോഷത്തിന്റെ തിളക്കത്തിന് പിന്നിൽ വലിയൊരു വിള്ളലുണ്ടായിരുന്നു.
അടുത്ത കാലത്തായി ഹരിയുടെ പെരുമാറ്റത്തിൽ വന്ന മാറ്റങ്ങളാണ് അഞ്ജനയെ സംശയാലുവാക്കിയത്. ഫോൺ എപ്പോഴും ലോക്ക് ചെയ്തു വെക്കുക, ബാങ്ക് അക്കൗണ്ടിൽ നിന്ന് വലിയ തുകകൾ പിൻവലിക്കപ്പെടുക എന്നിവ അവളെ ചിന്തിപ്പിച്ചു. ഒരു ദിവസം രാത്രി ഹരി ഉറങ്ങിയ നേരം നോക്കി അവൾ അവന്റെ ഫോൺ പരിശോധിച്ചു. അതിൽ സ്നേഹ എന്ന പേരിൽ വന്ന ചില ചാറ്റുകളും കുറച്ചു പെൺകുട്ടികളുടെ ചിത്രങ്ങളും അവൾ കണ്ടു. ഒട്ടും വൈകിപ്പിക്കാതെ അവൾ ഹരിയുടെ വാട്സ്ആപ്പ് തന്റെ ടാബ്ലെറ്റിലേക്ക് ലിങ്ക് ചെയ്തു.
കഴിഞ്ഞ ഒരു മാസമായി അവൾ ഹരിയെ നിരീക്ഷിക്കുകയായിരുന്നു. ഹരി പല സ്ത്രീകളോടും വളരെ വ്യക്തിപരമായ കാര്യങ്ങൾ സംസാരിക്കുന്നുണ്ടെന്നും, ചിലർക്ക് ലക്ഷക്കണക്കിന് രൂപ കടമായി നൽകിയിട്ടുണ്ടെന്നും അവൾ മനസ്സിലാക്കി. ഒരു സ്വതന്ത്ര ചിന്താഗതിക്കാരിയായ അഞ്ജനയ്ക്ക് ഇത് സഹിക്കാവുന്നതിലും അപ്പുറമായിരുന്നു. അവൾ സ്വന്തം മാതാപിതാക്കളെയും ഹരിയുടെ അമ്മയെയും അമ്മാവനെയും വിളിപ്പിച്ചു. ഇന്ന് ആ രണ്ട് കുടുംബങ്ങളുടെയും മുന്നിൽ വെച്ചാണ് ഹരിപ്രസാദിന്റെ ‘വിചാരണ’ നടക്കുന്നത്.
“മോനേ ഹരി… എന്തൊക്കെയാ ഈ കേൾക്കുന്നത്? എന്റെ മോൻ ഇത്രയ്ക്ക് അധപതിച്ചു എന്ന് എനിക്ക് വിശ്വസിക്കാൻ കഴിയുന്നില്ലല്ലോടാ…”
ഹരിയുടെ അമ്മ സാവിത്രിയമ്മ കണ്ണീരൊഴുക്കിക്കൊണ്ട് പറഞ്ഞു. സ്വന്തം അമ്മയുടെ ആ വാക്കുകൾ ഹരിയുടെ നെഞ്ചിൽ ഒരു മുനയുള്ള ആണി പോലെ തറഞ്ഞു കയറി. അവൻ അമ്മയെ നോക്കി. പക്ഷേ, തനിക്കെതിരെ കല്ലെറിയാൻ നിൽക്കുന്ന അഞ്ജനയുടെയും അവളുടെ വീട്ടുകാരുടെയും മുന്നിൽ പൂർണ്ണമായി തോറ്റുകൊടുക്കാൻ അവന്റെ പുരുഷാഭിമാനം അനുവദിച്ചില്ല.
“അമ്മേ… അഞ്ജന പറഞ്ഞതിൽ ചില കാര്യങ്ങൾ സത്യമാണ്. എനിക്ക് തെറ്റ് പറ്റിയിട്ടുണ്ട്. ഞാൻ അതിനെ ന്യായീകരിക്കാൻ നോക്കുന്നില്ല. ചെയ്ത തെറ്റ് തെറ്റ് തന്നെയാണ്. പക്ഷേ, ഒരു കോടതിയും പ്രതിക്ക് പറയാനുള്ളത് കേൾക്കാതെ ശിക്ഷിക്കാറില്ല. അതുകൊണ്ട് അമ്മയുടെ മുന്നിലെങ്കിലും എനിക്ക് ചില കാര്യങ്ങൾ തുറന്നു പറയണം.”
ഹരി ഒന്ന് നിർത്തി ശ്വാസമെടുത്തു. എല്ലാവരുടെയും നോട്ടം അവനിലേക്ക് നീണ്ടു. അഞ്ജന പുച്ഛത്തോടെ മുഖം തിരിച്ചു.
“അമ്മേ, ഞാൻ തെറ്റ് ചെയ്തു, ഞാൻ ഒരുപാട് സ്ത്രീകളോട് ചാറ്റ് ചെയ്തു, പണം കൊടുത്തു സഹായിച്ചു. പക്ഷേ, ആ തെറ്റിലേക്ക് എന്നെ തള്ളിയിട്ടതിൽ ഈ നിൽക്കുന്ന അഞ്ജനയ്ക്കും തുല്യ പങ്കുണ്ട്!”
ഹരിയുടെ വിരൽ അഞ്ജനയ്ക്ക് നേരെ നീണ്ടപ്പോൾ എല്ലാവരും അത്ഭുതത്തോടെ പരസ്പരം നോക്കി.
## ഭാഗം 2: മറച്ചുവെച്ച സത്യങ്ങൾ
“ഞാനോ?” അഞ്ജന രോഷത്തോടെ മുന്നോട്ട് വന്നു. “താൻ കാമഭ്രാന്ത് മൂത്ത് അന്യപെണ്ണുങ്ങളുടെ പുറകെ നടന്നതിന് ഞാൻ എങ്ങനെയാടോ കാരണക്കാരിയാകുന്നത്? സ്വന്തം തെറ്റ് മറയ്ക്കാൻ എന്നെ പ്രതിക്കൂട്ടിലാക്കാൻ നോക്കേണ്ട!”
ഹരി ശാന്തനായി അഞ്ജനയുടെ അമ്മ സുമതിയമ്മയുടെ നേരെ തിരിഞ്ഞു. “അമ്മേ, ഒരു കാര്യം ഞാൻ ചോദിക്കട്ടെ? ഓർമ്മയുണ്ടോ ഇവൾ പ്രസവത്തിനായി ഹോസ്പിറ്റലിൽ അഡ്മിറ്റ് ആയ സമയം? അപ്പു ജനിക്കുന്നതിന് തൊട്ടുമുമ്പ് ലേബർ റൂമിൽ വെച്ച് വലിയ വേദന വന്നപ്പോൾ ഇവൾ ഡോക്ടർമാരോടും നഴ്സുമാരോടും പെരുമാറിയത് ഓർമ്മയുണ്ടോ?”
സുമതിയമ്മ ഒന്നും മിണ്ടാതെ നിന്നു.
ഹരി തുടർന്നു: “വേദന സഹിക്കാൻ വയ്യാതെ ഇവൾ അവിടെയുണ്ടായിരുന്ന ഡ്യൂട്ടി ഡോക്ടറെ ചീത്ത വിളിച്ചു. ഒരു കുഞ്ഞിന് ജന്മം നൽകുക എന്നത് ഏതൊരു സ്ത്രീക്കും വേദനയുള്ള കാര്യമാണ്. പക്ഷേ, പ്രസവം കഴിഞ്ഞു റൂമിലേക്ക് മാറിയപ്പോൾ ഇവൾ തമാശയായി നിങ്ങളോടൊക്കെ പറഞ്ഞത് ഓർമ്മയുണ്ടോ? ‘ഇത്രയും വേദനയാണെന്ന് അറിഞ്ഞിരുന്നെങ്കിൽ ഞാൻ ഗർഭിണി ആകില്ലായിരുന്നു, ഹരിയേട്ടന്റെ നിർബന്ധം കൊണ്ടാണ് എനിക്ക് ഈ ദുരിതം അനുഭവിക്കേണ്ടി വന്നത്’ എന്ന്. അന്ന് എന്റെ സുഹൃത്തുക്കളും ബന്ധുക്കളും നിൽക്കുമ്പോഴാണ് ഇവൾ അത് പറഞ്ഞത്. ഒരു ഭർത്താവ് എന്ന നിലയിൽ എനിക്ക് മറ്റുള്ളവരുടെ മുന്നിൽ തോന്നിയ നാണക്കേടും ചളിപ്പും എത്ര ചെറുതാണെന്ന് അറിയാമോ?”
അഞ്ജനയുടെ മുഖം വിളറി. അവൾ പറഞ്ഞു, “അത് ഞാൻ ഒരു തമാശയ്ക്ക് പറഞ്ഞതല്ലേ?”
“തമാശ!” ഹരി ശബ്ദമുയർത്തി. “നിനക്ക് എല്ലാം തമാശയാണ് അഞ്ജനാ. വിവാഹം കഴിഞ്ഞിട്ട് നാല് വർഷമായി. പക്ഷേ ഇന്നും നിന്റെ മുൻഗണനകളിൽ ഞാൻ എവിടെയെങ്കിലും ഉണ്ടോ? നിന്റെ കോളേജ്, നിന്റെ സുഹൃത്തുക്കൾ, നിന്റെ അമ്മയുടെ വീട്… ഇതൊക്കെ കഴിഞ്ഞിട്ടേ നിനക്ക് ഞാനും നമ്മുടെ കുഞ്ഞും ഉള്ളൂ. നിന്റെ വീട്ടിൽ ഒരു ചെറിയ ജന്മദിനാഘോഷം വന്നാൽ പോലും നീ ഇവിടെ എന്റെ അമ്മ ഒറ്റയ്ക്കാണ് എന്ന കാര്യം മറന്ന് അങ്ങോട്ട് ഓടും. ഞാൻ എന്തെങ്കിലും ചോദിച്ചാൽ നീ എനിക്ക് നേരെ തട്ടിക്കയറും. ഭർത്താവിനെ മാനിക്കാത്ത, അവന്റെ വികാരങ്ങളെ ഉൾക്കൊള്ളാത്ത നീയാണോ ഉത്തമ ഭാര്യ?”
ഹരിയുടെ മൂർച്ചയേറിയ ചോദ്യങ്ങൾക്ക് മുന്നിൽ അഞ്ജനയുടെ അമ്മ സുമതിയമ്മയ്ക്ക് മറുപടിയില്ലായിരുന്നു. തന്റെ മകളുടെ ഭാഗത്തും തെറ്റുകളുണ്ടെന്ന് അവർക്ക് മനസ്സിലായിത്തുടങ്ങിയിരുന്നു.
“ഹരിയേട്ടാ, താൻ വിഷയം മാറ്റാൻ നോക്കേണ്ട. ഞാൻ എന്റെ വീടിന് പ്രാധാന്യം നൽകി എന്നത് സത്യമായിരിക്കാം. പക്ഷേ അതിനർത്ഥം തനിക്ക് വേറെ പെണ്ണുങ്ങളുടെ കൂടെ നടക്കാം എന്നാണോ?” അഞ്ജന ശക്തമായി വാദിച്ചു.
“ഞാൻ പറഞ്ഞല്ലോ അഞ്ജനാ, ഞാൻ ചെയ്തത് തെറ്റാണ്. ഞാൻ എന്നെ ന്യായീകരിക്കുന്നില്ല.” ഹരിയുടെ ശബ്ദം വീണ്ടും ശാന്തമായി. “പക്ഷേ എന്റെ തെറ്റുകൾ നീ വിളിച്ചു പറയുമ്പോൾ, നീ എന്നെ എത്രത്തോളം മാനസികമായി അകറ്റി നിർത്തിയിരുന്നു എന്നും ചിന്തിക്കണം. നിന്നിൽ നിന്ന് ഒരു ഭർത്താവ് ആഗ്രഹിക്കുന്ന സ്നേഹമോ പരിഗണനയോ എനിക്ക് കിട്ടിയില്ല. പലതവണ ഞാൻ ഇത് നിന്നോട് സംസാരിക്കാൻ ശ്രമിച്ചതാണ്. പക്ഷേ നീ നിന്റെ അഹങ്കാരം കൊണ്ട് എന്നെ അവഗണിച്ചു. ആ ഒരു ഏകാന്തതയിലാണ്, ആരോടും സംസാരിക്കാൻ ഇല്ലാതിരുന്ന സാഹചര്യത്തിലാണ് ഫേസ്ബുക്കിലും വാട്സ്ആപ്പിലും പരിചയപ്പെട്ട ചിലരോട് ഞാൻ സംസാരിച്ചു പോയത്. അവരെന്നെ കേൾക്കാൻ തയ്യാറായി. ആ ഒരു ആശ്വാസത്തിലാണ് ഞാൻ വീണുപോയത്.”
## ഭാഗം 3: കുടുംബത്തിന്റെ ഇടപെടൽ
ഇതുവരെ നിശ്ശബ്ദനായിരുന്ന അഞ്ജനയുടെ അച്ഛൻ മാധവൻപിള്ള സാവധാനം എഴുന്നേറ്റു. അദ്ദേഹം ഹരിയുടെ അരികിലേക്ക് നടന്നു വന്നു.
“മോനേ ഹരി… നീ പറയുന്നതിൽ ചില കാര്യങ്ങളൊക്കെ ശരിയായിരിക്കാം. ദാമ്പത്യത്തിൽ ഇരുവർക്കും തുല്യ ഉത്തരവാദിത്തമുണ്ട്. പക്ഷേ, ഭാര്യയുമായി പ്രശ്നങ്ങളുണ്ടാകുമ്പോൾ അത് പരസ്പരം സംസാരിച്ചല്ലേ തീർക്കേണ്ടത്? അതിനുപകരം വഴിവിട്ട ബന്ധങ്ങളിലേക്ക് പോകുന്നത് എങ്ങനെയാണ് ശരിയാവുക? നീ ഇപ്പോൾ പിടിക്കപ്പെട്ടതുകൊണ്ടല്ലേ ഇങ്ങനെയൊരു ന്യായീകരണം പറയുന്നത്?”
“അല്ല അമ്മാവാ,” ഹരി മാധവൻപിള്ളയെ നോക്കി പറഞ്ഞു. “ഞാൻ എത്രയോ തവണ അഞ്ജനയോട് പറഞ്ഞിട്ടുണ്ട് നമ്മൾ തമ്മിൽ ഒരു അകൽച്ചയുണ്ടെന്ന്. പുറത്തുനിന്നു നോക്കുന്നവർക്ക് ഞങ്ങൾ സന്തുഷ്ടരാണ്. പക്ഷേ ഈ നാല് ചുവരുകൾക്കുള്ളിൽ ഞാൻ അനുഭവിച്ച ശൂന്യത എനിക്ക് മാത്രമേ അറിയൂ. അഞ്ജനയ്ക്ക് സ്വന്തം ഇഷ്ടങ്ങളും കരിയറും മാത്രമാണ് വലുത്. അതിനായി അവൾ എന്നെയും അമ്മയെയും നിരന്തരം കുറ്റപ്പെടുത്തുമായിരുന്നു. കല്യാണം കഴിഞ്ഞാൽ പെൺകുട്ടി ഭർത്താവിന്റെ വീട്ടിലെ അന്തരീക്ഷവുമായി പൊരുത്തപ്പെടാൻ ശ്രമിക്കണം. അഞ്ജന ഇവിടെ വന്ന് താമസിച്ച ദിവസങ്ങൾ വിരലിലെണ്ണാവുന്നവ മാത്രമാണ്. അവൾക്ക് എന്റെ അമ്മയെയും ഈ വീടിനെയും വെറുപ്പായിരുന്നു. ഞാൻ പലതവണ നിങ്ങളുടെ വീട്ടിൽ വന്ന് അഞ്ജനയെ ഒന്ന് പറഞ്ഞു മനസ്സിലാക്കണമെന്ന് അപേക്ഷിച്ചിട്ടില്ലേ? അന്ന് നിങ്ങൾ എന്താണ് ചെയ്തത്? മകളെ തിരുത്തുന്നതിന് പകരം അവളെ ന്യായീകരിക്കുകയല്ലേ ചെയ്തത്?”
ഹരിയുടെ ചോദ്യം നേരെ ചെന്നു തറച്ചത് അഞ്ജനയുടെ മാതാപിതാക്കളുടെ നെഞ്ചിലാണ്. തങ്ങൾ മകളെ അമിതമായി സ്വാതന്ത്ര്യം നൽകി വളർത്തിയതും, അവളുടെ തെറ്റുകളെ ചോദ്യം ചെയ്യാതിരുന്നതുമാണ് ഈ അവസ്ഥയ്ക്ക് കാരണമെന്ന് അവർക്ക് തോന്നി.
സാവിത്രിയമ്മ മകന്റെ അരികിലേക്ക് വന്നു അവന്റെ കൈകളിൽ പിടിച്ചു. “കഴിഞ്ഞത് കഴിഞ്ഞു. ഇനിയിപ്പോൾ പരസ്പരം കുറ്റപ്പെടുത്തിയിട്ട് കാര്യമില്ല. തെറ്റുകൾ ഇരുഭാഗത്തും സംഭവിച്ചിട്ടുണ്ട്. ഇനി ഇതിനൊരു പരിഹാരമാണ് നമ്മൾ കണ്ടെത്തേണ്ടത്.”
ആ വാക്കുകൾ അവിടെയുണ്ടായിരുന്ന എല്ലാവരിലും ഒരു ശാന്തത വരുത്തി. എല്ലാവരും ഹരിയെയും അഞ്ജനയെയും മാറി മാറി നോക്കി.
“എനിക്ക് എന്റെ തെറ്റിൽ പൂർണ്ണമായ പശ്ചാത്താപമുണ്ട്.” ഹരി എല്ലാവരെയും നോക്കി കൈകൂപ്പി. “ഞാൻ ചാറ്റിംഗിനും കോളുകൾക്കും അപ്പുറം ആരോടും ഒരു ശാരീരിക ബന്ധത്തിനും പോയിട്ടില്ല. എങ്കിലും അതൊരു വഞ്ചനയാണെന്ന് ഞാൻ സമ്മതിക്കുന്നു. അഞ്ജനയ്ക്ക് എന്നോട് ക്ഷമിക്കാൻ കഴിയുമെങ്കിൽ, ഒരു അവസരം കൂടി തരികയാണെങ്കിൽ ഞാൻ ഈ കുടുംബത്തെ നന്നായി നോക്കാം. ഇനിയൊരിക്കലും എന്റെ ഭാഗത്തുനിന്ന് ഒരു തെറ്റും ഉണ്ടാകില്ല.”
ഹരി തന്റെ തെറ്റേറ്റുപറഞ്ഞ് തലകുനിച്ചു നിന്നപ്പോൾ എല്ലാവരുടെയും ശ്രദ്ധ അഞ്ജനയിലേക്ക് തിരിഞ്ഞു. അവൾ എന്ത് തീരുമാനമെടുക്കും എന്നതായിരുന്നു ഇനി അറിയേണ്ടിയിരുന്നത്.
## ഭാഗം 4: പുനർവിചിന്തനം
അഞ്ജന അല്പസമയം മൗനമായി നിന്നു. അവളുടെ മനസ്സിൽ ഹരി പറഞ്ഞ വാക്കുകൾ ആവർത്തിച്ചു മുഴങ്ങിക്കൊണ്ടിരുന്നു. താൻ ഒരു ഭാര്യയെന്ന നിലയിൽ പരാജയപ്പെട്ടിരുന്നോ? താൻ ഹരിയെ അത്രത്തോളം അവഗണിച്ചിരുന്നോ? എങ്കിലും ഹരി ചെയ്ത തെറ്റ് അവൾക്ക് പെട്ടെന്ന് അംഗീകരിക്കാൻ കഴിയുന്നതായിരുന്നില്ല.
“എനിക്ക് ഇത് അത്ര പെട്ടെന്ന് മറക്കാൻ കഴിയില്ല.” അഞ്ജന കർക്കശമായി പറഞ്ഞു. “ഞാൻ എന്റെ വീടിനെ സ്നേഹിച്ചു എന്നത് വലിയൊരു തെറ്റാണെന്ന് ഞാൻ കരുതുന്നില്ല. എനിക്ക് കരിയറുമുണ്ട്. അതിന്റെ പേരിൽ ഹരി ചെയ്ത വഞ്ചനയെ ന്യായീകരിക്കാൻ എനിക്ക് കഴിയില്ല. ഞാൻ തെറ്റൊന്നും ചെയ്തിട്ടില്ല. ഹരി മാത്രമാണ് ഇവിടെ കുറ്റക്കാരൻ.”
അവളുടെ മറുപടി കേട്ടപ്പോൾ ഹരി ഒരു ദീർഘശ്വാസം വിട്ടു. “ശരി അഞ്ജനാ… നിനക്ക് ക്ഷമിക്കാൻ കഴിയില്ലെങ്കിൽ ഞാൻ നിന്നെ നിർബന്ധിക്കില്ല. തെറ്റ് എന്റെ ഭാഗത്താണ്. ഇനി വിധിപോലെ നടക്കട്ടെ.”
അന്തരീക്ഷം വീണ്ടും ഇരുളടഞ്ഞതായി മാറി. രണ്ട് കുടുംബങ്ങളും നിരാശയിലായി. വേർപിരിയലിലേക്ക് കാര്യങ്ങൾ നീങ്ങുകയാണെന്ന് എല്ലാവർക്കും മനസ്സിലായി. അപ്പോഴാണ് അഞ്ജനയുടെ അച്ഛൻ മാധവൻപിള്ള വീണ്ടും ഇടപെട്ടത്.
“മോളേ അഞ്ജനാ…” അദ്ദേഹം മകളുടെ അരികിൽ വന്നിരുന്ന് അവളുടെ കൈകൾ ചേർത്തുപിടിച്ചു. “ജീവിതം കെട്ടിപ്പടുക്കാൻ വർഷങ്ങളെടുക്കും. പക്ഷേ അത് തകർക്കാൻ ഒരു നിമിഷം മതി. ഹരി ചെയ്തത് വലിയൊരു തെറ്റാണ്, അതിൽ യാതൊരു സംശയവുമില്ല. പക്ഷേ അവൻ അത് ആത്മാർത്ഥമായി ഏൽക്കുകയും മാപ്പ് ചോദിക്കുകയും ചെയ്യുന്നുണ്ട്. ഒരു മനുഷ്യന് തിരുത്താൻ ഒരു അവസരം നൽകുന്നത് തെറ്റല്ല മോളേ.”
അദ്ദേഹം ഒന്ന് നിർത്തി ഹരിയെയും നോക്കി തുടർന്നു: “അതുപോലെ തന്നെ ഹരി ഇവിടെ പറഞ്ഞ ചില കാര്യങ്ങളിൽ സത്യമുണ്ട്. മോളേ, വിവാഹശേഷവും നീ നിന്റെ പഴയ ജീവിതശൈലി തന്നെയാണ് തുടർന്നത്. ഒരു കുടുംബമാകുമ്പോൾ വിട്ടുവീഴ്ചകൾ വേണം. പരസ്പരം പങ്കുവെക്കലുകൾ വേണം. നീ നിന്റെ കരിയറിനും നിന്റെ ആവശ്യങ്ങൾക്കും മാത്രം മുൻഗണന നൽകിയപ്പോൾ ഹരിക്ക് ഉണ്ടായ മാനസിക വിഷമം നീ മനസ്സിലാക്കിയില്ല. ഞങ്ങൾ മാതാപിതാക്കൾ എന്ന നിലയിൽ നിന്നെ തിരുത്താതിരുന്നതും തെറ്റാണ്. പരസ്പരം തെറ്റുകൾ കുത്തിപ്പൊക്കുന്നതിലല്ല, അത് തിരുത്തി മുന്നോട്ട് പോകുന്നതിലാണ് ജീവിതത്തിന്റെ വിജയം.”
അച്ഛന്റെ വാക്കുകൾ അഞ്ജനയുടെ ഉള്ളിൽ ഒരു വെളിച്ചം പായിച്ചു. അവൾ ഹരിയുടെ മുഖത്തേക്ക് നോക്കി. അവിടെ വഞ്ചനയുടെ ഭാവമായിരുന്നില്ല, മറിച്ച് നഷ്ടപ്പെട്ടുപോയ തന്റെ കുടുംബത്തെ തിരിച്ചുപിടിക്കാനുള്ള ഒരു ഭർത്താവിന്റെ ആത്മാർത്ഥമായ ആഗ്രഹമായിരുന്നു കണ്ടത്. തന്റെ മകൻ അപ്പുവിന്റെ മുഖവും അവളുടെ മനസ്സിലേക്ക് ഓടിയെത്തി.
## ഭാഗം 5: പുതിയൊരു തുടക്കം
കുറച്ചു സമയത്തെ ആലോചനയ്ക്ക് ശേഷം അഞ്ജനയുടെ മുഖത്തെ കടുപ്പം കുറഞ്ഞു. അവൾ ഹരിയുടെ അരികിലേക്ക് നടന്നു ചെന്നു.
“ഹരിയേട്ടാ… അച്ഛൻ പറഞ്ഞത് ശരിയാണ്. എന്റെ ഭാഗത്തും തെറ്റുകളുണ്ടായിരുന്നു എന്ന് ഞാൻ സമ്മതിക്കുന്നു. ഞാൻ നിങ്ങളെ ഒരുപാട് അവഗണിച്ചിട്ടുണ്ടാകാം. പക്ഷേ ഇനിയൊരിക്കലും എന്റെ ഭാഗത്തുനിന്ന് അത് ഉണ്ടാകില്ല. ഹരിയേട്ടൻ ചെയ്ത തെറ്റിന് ഞാൻ ക്ഷമിക്കുന്നു. നമുക്ക് നമ്മുടെ കുഞ്ഞിന് വേണ്ടി ഒരുമിച്ച് ജീവിക്കണം.”
അഞ്ജനയുടെ വാക്കുകൾ കേട്ടപ്പോൾ സാവിത്രിയമ്മയുടെയും സുമതിയമ്മയുടെയും കണ്ണുകൾ സന്തോഷം കൊണ്ട് നിറഞ്ഞു. മുറിയിലുണ്ടായിരുന്ന വലിഞ്ഞുമുറുകിയ അന്തരീക്ഷം പെട്ടെന്ന് തന്നെ ഇല്ലാതായി.
“പക്ഷേ എനിക്ക് ഒരു നിബന്ധനയുണ്ട്,” അഞ്ജന തുടർന്നു. “നമ്മൾ തമ്മിലുള്ള ഈ അകൽച്ചയും തെറ്റിദ്ധാരണകളും പൂർണ്ണമായി മാറണം. നമ്മൾ രണ്ടുപേരും രണ്ടു രീതിയിൽ ചിന്തിക്കുന്നവരാണ്. അതുകൊണ്ട് സനോജ്… സോറി ഹരിയേട്ടൻ പറഞ്ഞതുപോലെ നമുക്കൊരു ഫാമിലി കൗൺസിലിംഗിന് പോകാം. ഒരു പ്രൊഫഷണലിന്റെ സഹായത്തോടെ നമ്മുടെ പ്രശ്നങ്ങൾ പൂർണ്ണമായി പരിഹരിച്ച് നമുക്ക് പുതിയൊരു ജീവിതം തുടങ്ങാം.”
“തീർച്ചയായും അഞ്ജനാ…” ഹരിയുടെ മുഖത്ത് ഒരു വലിയ പുഞ്ചിരി വിരിഞ്ഞു. “ഞാനും അത് തന്നെയാണ് ആഗ്രഹിക്കുന്നത്. നമ്മുടെ ഈ പുതിയ തുടക്കം ശക്തമായ അടിത്തറയുള്ളതായിരിക്കും. പരസ്പരം ഉള്ളിലുള്ളത് തുറന്നു പറയാൻ ഇനി നമ്മൾ മടിക്കില്ല.”
രണ്ട് കുടുംബങ്ങളും സന്തോഷത്തോടെ പരസ്പരം കൈകൊടുത്തു. തെറ്റുകൾ ഏറ്റുപറയാനും, പരസ്പരം ക്ഷമിക്കാനുമുള്ള മനസ്സുണ്ടായാൽ ഏത് തകർന്ന ദാമ്പത്യവും തിരിച്ചുപിടിക്കാം എന്ന് അവർ തെളിയിച്ചു. അഞ്ജനയും ഹരിപ്രസാദും തങ്ങളുടെ മകനെയും ചേർത്തുപിടിച്ച്, പരസ്പരം കൈകൾ കോർത്ത് പുതിയൊരു നാളേക്ക് വേണ്ടി ചുവടുകൾ വെച്ചു.
**(ശുഭം)**

## ഭാഗം 1: കൊടുങ്കാറ്റിന്റെ തുടക്കം
“കയ്യിൽ കിട്ടുന്ന കാശൊക്കെ ഏതോ വഴിപോക്കികൾക്ക് ദാനം ചെയ്യാനും, പാതിരാത്രിയിൽ അന്യപെണ്ണുങ്ങൾക്ക് പ്രണയലേഖനം എഴുതാനും നാണമില്ലായിരുന്നോ നിനക്ക്? ഉത്തരവാദിത്തമുള്ള ഒരു കുടുംബനാഥനാണ് പോലും!”
അഞ്ജനയുടെ ശബ്ദം ആ ചെറിയ ലിവിംഗ് റൂമിൽ മുഴങ്ങിപ്പൊട്ടിയപ്പോൾ, ഹരിപ്രസാദിന്റെ കൈകൾ ദേഷ്യം കൊണ്ട് വിറച്ചു. അവൻ പല്ലിറുമ്മി അവളെ നോക്കി. വീട്ടിലെ സോഫയിലിരുന്ന ഇരുപക്ഷത്തെയും വീട്ടുകാർ ആകെ സ്തബ്ധരായി ഇരിക്കുകയായിരുന്നു. ആ മുറിയിലെ അന്തരീക്ഷം അത്രമേൽ വലിഞ്ഞുമുറുകിയിരുന്നു.
“എന്താ ഹരിയേട്ടാ, നാക്ക് ഇറങ്ങിപ്പോയോ? ഒന്നും പറയാനില്ലേ? നിയമപരമായി താലി കെട്ടിയ ഒരു ഭാര്യ ഇപ്പുറത്ത് ജീവനോടെയുണ്ടെന്ന കാര്യം ഓർമ്മയുണ്ടായിരുന്നോ? അതോ ഇവിടെയുള്ളത് തികയാഞ്ഞിട്ടാണോ പുറത്തുപോയി ഇരന്നു നടക്കുന്നത്?”
ചോദ്യങ്ങൾ ഒന്നിനു പുറകെ ഒന്നായി അഞ്ജന തൊടുത്തുവിട്ടപ്പോൾ ഹരിപ്രസാദിന്റെ തല കുനിഞ്ഞു. കാര്യങ്ങൾ കൈവിട്ടുപോയിരുന്നു. അവർ വിവാഹിതരായിട്ട് ഇപ്പോൾ നാല് വർഷം തികയുന്നു. മൂന്ന് വയസ്സുള്ള ‘അപ്പു’ എന്നൊരു മകൻ അവർക്കുണ്ട്. ഒരു പ്രൈവറ്റ് കമ്പനിയിലെ സീനിയർ മാനേജരാണ് ഹരി. അഞ്ജന ഒരു പ്രമുഖ കോളേജിൽ ഗസ്റ്റ് ലക്ചററാണ്. പുറമെ കാണുന്നവർക്കെല്ലാം അവർ മാതൃകാ ദമ്പതികളായിരുന്നു. എന്നാൽ ആ സന്തോഷത്തിന്റെ തിളക്കത്തിന് പിന്നിൽ വലിയൊരു വിള്ളലുണ്ടായിരുന്നു.
അടുത്ത കാലത്തായി ഹരിയുടെ പെരുമാറ്റത്തിൽ വന്ന മാറ്റങ്ങളാണ് അഞ്ജനയെ സംശയാലുവാക്കിയത്. ഫോൺ എപ്പോഴും ലോക്ക് ചെയ്തു വെക്കുക, ബാങ്ക് അക്കൗണ്ടിൽ നിന്ന് വലിയ തുകകൾ പിൻവലിക്കപ്പെടുക എന്നിവ അവളെ ചിന്തിപ്പിച്ചു. ഒരു ദിവസം രാത്രി ഹരി ഉറങ്ങിയ നേരം നോക്കി അവൾ അവന്റെ ഫോൺ പരിശോധിച്ചു. അതിൽ സ്നേഹ എന്ന പേരിൽ വന്ന ചില ചാറ്റുകളും കുറച്ചു പെൺകുട്ടികളുടെ ചിത്രങ്ങളും അവൾ കണ്ടു. ഒട്ടും വൈകിപ്പിക്കാതെ അവൾ ഹരിയുടെ വാട്സ്ആപ്പ് തന്റെ ടാബ്ലെറ്റിലേക്ക് ലിങ്ക് ചെയ്തു.
കഴിഞ്ഞ ഒരു മാസമായി അവൾ ഹരിയെ നിരീക്ഷിക്കുകയായിരുന്നു. ഹരി പല സ്ത്രീകളോടും വളരെ വ്യക്തിപരമായ കാര്യങ്ങൾ സംസാരിക്കുന്നുണ്ടെന്നും, ചിലർക്ക് ലക്ഷക്കണക്കിന് രൂപ കടമായി നൽകിയിട്ടുണ്ടെന്നും അവൾ മനസ്സിലാക്കി. ഒരു സ്വതന്ത്ര ചിന്താഗതിക്കാരിയായ അഞ്ജനയ്ക്ക് ഇത് സഹിക്കാവുന്നതിലും അപ്പുറമായിരുന്നു. അവൾ സ്വന്തം മാതാപിതാക്കളെയും ഹരിയുടെ അമ്മയെയും അമ്മാവനെയും വിളിപ്പിച്ചു. ഇന്ന് ആ രണ്ട് കുടുംബങ്ങളുടെയും മുന്നിൽ വെച്ചാണ് ഹരിപ്രസാദിന്റെ ‘വിചാരണ’ നടക്കുന്നത്.
“മോനേ ഹരി… എന്തൊക്കെയാ ഈ കേൾക്കുന്നത്? എന്റെ മോൻ ഇത്രയ്ക്ക് അധപതിച്ചു എന്ന് എനിക്ക് വിശ്വസിക്കാൻ കഴിയുന്നില്ലല്ലോടാ…”
ഹരിയുടെ അമ്മ സാവിത്രിയമ്മ കണ്ണീരൊഴുക്കിക്കൊണ്ട് പറഞ്ഞു. സ്വന്തം അമ്മയുടെ ആ വാക്കുകൾ ഹരിയുടെ നെഞ്ചിൽ ഒരു മുനയുള്ള ആണി പോലെ തറഞ്ഞു കയറി. അവൻ അമ്മയെ നോക്കി. പക്ഷേ, തനിക്കെതിരെ കല്ലെറിയാൻ നിൽക്കുന്ന അഞ്ജനയുടെയും അവളുടെ വീട്ടുകാരുടെയും മുന്നിൽ പൂർണ്ണമായി തോറ്റുകൊടുക്കാൻ അവന്റെ പുരുഷാഭിമാനം അനുവദിച്ചില്ല.
“അമ്മേ… അഞ്ജന പറഞ്ഞതിൽ ചില കാര്യങ്ങൾ സത്യമാണ്. എനിക്ക് തെറ്റ് പറ്റിയിട്ടുണ്ട്. ഞാൻ അതിനെ ന്യായീകരിക്കാൻ നോക്കുന്നില്ല. ചെയ്ത തെറ്റ് തെറ്റ് തന്നെയാണ്. പക്ഷേ, ഒരു കോടതിയും പ്രതിക്ക് പറയാനുള്ളത് കേൾക്കാതെ ശിക്ഷിക്കാറില്ല. അതുകൊണ്ട് അമ്മയുടെ മുന്നിലെങ്കിലും എനിക്ക് ചില കാര്യങ്ങൾ തുറന്നു പറയണം.”
ഹരി ഒന്ന് നിർത്തി ശ്വാസമെടുത്തു. എല്ലാവരുടെയും നോട്ടം അവനിലേക്ക് നീണ്ടു. അഞ്ജന പുച്ഛത്തോടെ മുഖം തിരിച്ചു.
“അമ്മേ, ഞാൻ തെറ്റ് ചെയ്തു, ഞാൻ ഒരുപാട് സ്ത്രീകളോട് ചാറ്റ് ചെയ്തു, പണം കൊടുത്തു സഹായിച്ചു. പക്ഷേ, ആ തെറ്റിലേക്ക് എന്നെ തള്ളിയിട്ടതിൽ ഈ നിൽക്കുന്ന അഞ്ജനയ്ക്കും തുല്യ പങ്കുണ്ട്!”
ഹരിയുടെ വിരൽ അഞ്ജനയ്ക്ക് നേരെ നീണ്ടപ്പോൾ എല്ലാവരും അത്ഭുതത്തോടെ പരസ്പരം നോക്കി.
## ഭാഗം 2: മറച്ചുവെച്ച സത്യങ്ങൾ
“ഞാനോ?” അഞ്ജന രോഷത്തോടെ മുന്നോട്ട് വന്നു. “താൻ കാമഭ്രാന്ത് മൂത്ത് അന്യപെണ്ണുങ്ങളുടെ പുറകെ നടന്നതിന് ഞാൻ എങ്ങനെയാടോ കാരണക്കാരിയാകുന്നത്? സ്വന്തം തെറ്റ് മറയ്ക്കാൻ എന്നെ പ്രതിക്കൂട്ടിലാക്കാൻ നോക്കേണ്ട!”
ഹരി ശാന്തനായി അഞ്ജനയുടെ അമ്മ സുമതിയമ്മയുടെ നേരെ തിരിഞ്ഞു. “അമ്മേ, ഒരു കാര്യം ഞാൻ ചോദിക്കട്ടെ? ഓർമ്മയുണ്ടോ ഇവൾ പ്രസവത്തിനായി ഹോസ്പിറ്റലിൽ അഡ്മിറ്റ് ആയ സമയം? അപ്പു ജനിക്കുന്നതിന് തൊട്ടുമുമ്പ് ലേബർ റൂമിൽ വെച്ച് വലിയ വേദന വന്നപ്പോൾ ഇവൾ ഡോക്ടർമാരോടും നഴ്സുമാരോടും പെരുമാറിയത് ഓർമ്മയുണ്ടോ?”
സുമതിയമ്മ ഒന്നും മിണ്ടാതെ നിന്നു.
ഹരി തുടർന്നു: “വേദന സഹിക്കാൻ വയ്യാതെ ഇവൾ അവിടെയുണ്ടായിരുന്ന ഡ്യൂട്ടി ഡോക്ടറെ ചീത്ത വിളിച്ചു. ഒരു കുഞ്ഞിന് ജന്മം നൽകുക എന്നത് ഏതൊരു സ്ത്രീക്കും വേദനയുള്ള കാര്യമാണ്. പക്ഷേ, പ്രസവം കഴിഞ്ഞു റൂമിലേക്ക് മാറിയപ്പോൾ ഇവൾ തമാശയായി നിങ്ങളോടൊക്കെ പറഞ്ഞത് ഓർമ്മയുണ്ടോ? ‘ഇത്രയും വേദനയാണെന്ന് അറിഞ്ഞിരുന്നെങ്കിൽ ഞാൻ ഗർഭിണി ആകില്ലായിരുന്നു, ഹരിയേട്ടന്റെ നിർബന്ധം കൊണ്ടാണ് എനിക്ക് ഈ ദുരിതം അനുഭവിക്കേണ്ടി വന്നത്’ എന്ന്. അന്ന് എന്റെ സുഹൃത്തുക്കളും ബന്ധുക്കളും നിൽക്കുമ്പോഴാണ് ഇവൾ അത് പറഞ്ഞത്. ഒരു ഭർത്താവ് എന്ന നിലയിൽ എനിക്ക് മറ്റുള്ളവരുടെ മുന്നിൽ തോന്നിയ നാണക്കേടും ചളിപ്പും എത്ര ചെറുതാണെന്ന് അറിയാമോ?”
അഞ്ജനയുടെ മുഖം വിളറി. അവൾ പറഞ്ഞു, “അത് ഞാൻ ഒരു തമാശയ്ക്ക് പറഞ്ഞതല്ലേ?”
“തമാശ!” ഹരി ശബ്ദമുയർത്തി. “നിനക്ക് എല്ലാം തമാശയാണ് അഞ്ജനാ. വിവാഹം കഴിഞ്ഞിട്ട് നാല് വർഷമായി. പക്ഷേ ഇന്നും നിന്റെ മുൻഗണനകളിൽ ഞാൻ എവിടെയെങ്കിലും ഉണ്ടോ? നിന്റെ കോളേജ്, നിന്റെ സുഹൃത്തുക്കൾ, നിന്റെ അമ്മയുടെ വീട്… ഇതൊക്കെ കഴിഞ്ഞിട്ടേ നിനക്ക് ഞാനും നമ്മുടെ കുഞ്ഞും ഉള്ളൂ. നിന്റെ വീട്ടിൽ ഒരു ചെറിയ ജന്മദിനാഘോഷം വന്നാൽ പോലും നീ ഇവിടെ എന്റെ അമ്മ ഒറ്റയ്ക്കാണ് എന്ന കാര്യം മറന്ന് അങ്ങോട്ട് ഓടും. ഞാൻ എന്തെങ്കിലും ചോദിച്ചാൽ നീ എനിക്ക് നേരെ തട്ടിക്കയറും. ഭർത്താവിനെ മാനിക്കാത്ത, അവന്റെ വികാരങ്ങളെ ഉൾക്കൊള്ളാത്ത നീയാണോ ഉത്തമ ഭാര്യ?”
ഹരിയുടെ മൂർച്ചയേറിയ ചോദ്യങ്ങൾക്ക് മുന്നിൽ അഞ്ജനയുടെ അമ്മ സുമതിയമ്മയ്ക്ക് മറുപടിയില്ലായിരുന്നു. തന്റെ മകളുടെ ഭാഗത്തും തെറ്റുകളുണ്ടെന്ന് അവർക്ക് മനസ്സിലായിത്തുടങ്ങിയിരുന്നു.
“ഹരിയേട്ടാ, താൻ വിഷയം മാറ്റാൻ നോക്കേണ്ട. ഞാൻ എന്റെ വീടിന് പ്രാധാന്യം നൽകി എന്നത് സത്യമായിരിക്കാം. പക്ഷേ അതിനർത്ഥം തനിക്ക് വേറെ പെണ്ണുങ്ങളുടെ കൂടെ നടക്കാം എന്നാണോ?” അഞ്ജന ശക്തമായി വാദിച്ചു.
“ഞാൻ പറഞ്ഞല്ലോ അഞ്ജനാ, ഞാൻ ചെയ്തത് തെറ്റാണ്. ഞാൻ എന്നെ ന്യായീകരിക്കുന്നില്ല.” ഹരിയുടെ ശബ്ദം വീണ്ടും ശാന്തമായി. “പക്ഷേ എന്റെ തെറ്റുകൾ നീ വിളിച്ചു പറയുമ്പോൾ, നീ എന്നെ എത്രത്തോളം മാനസികമായി അകറ്റി നിർത്തിയിരുന്നു എന്നും ചിന്തിക്കണം. നിന്നിൽ നിന്ന് ഒരു ഭർത്താവ് ആഗ്രഹിക്കുന്ന സ്നേഹമോ പരിഗണനയോ എനിക്ക് കിട്ടിയില്ല. പലതവണ ഞാൻ ഇത് നിന്നോട് സംസാരിക്കാൻ ശ്രമിച്ചതാണ്. പക്ഷേ നീ നിന്റെ അഹങ്കാരം കൊണ്ട് എന്നെ അവഗണിച്ചു. ആ ഒരു ഏകാന്തതയിലാണ്, ആരോടും സംസാരിക്കാൻ ഇല്ലാതിരുന്ന സാഹചര്യത്തിലാണ് ഫേസ്ബുക്കിലും വാട്സ്ആപ്പിലും പരിചയപ്പെട്ട ചിലരോട് ഞാൻ സംസാരിച്ചു പോയത്. അവരെന്നെ കേൾക്കാൻ തയ്യാറായി. ആ ഒരു ആശ്വാസത്തിലാണ് ഞാൻ വീണുപോയത്.”
## ഭാഗം 3: കുടുംബത്തിന്റെ ഇടപെടൽ
ഇതുവരെ നിശ്ശബ്ദനായിരുന്ന അഞ്ജനയുടെ അച്ഛൻ മാധവൻപിള്ള സാവധാനം എഴുന്നേറ്റു. അദ്ദേഹം ഹരിയുടെ അരികിലേക്ക് നടന്നു വന്നു.
“മോനേ ഹരി… നീ പറയുന്നതിൽ ചില കാര്യങ്ങളൊക്കെ ശരിയായിരിക്കാം. ദാമ്പത്യത്തിൽ ഇരുവർക്കും തുല്യ ഉത്തരവാദിത്തമുണ്ട്. പക്ഷേ, ഭാര്യയുമായി പ്രശ്നങ്ങളുണ്ടാകുമ്പോൾ അത് പരസ്പരം സംസാരിച്ചല്ലേ തീർക്കേണ്ടത്? അതിനുപകരം വഴിവിട്ട ബന്ധങ്ങളിലേക്ക് പോകുന്നത് എങ്ങനെയാണ് ശരിയാവുക? നീ ഇപ്പോൾ പിടിക്കപ്പെട്ടതുകൊണ്ടല്ലേ ഇങ്ങനെയൊരു ന്യായീകരണം പറയുന്നത്?”
“അല്ല അമ്മാവാ,” ഹരി മാധവൻപിള്ളയെ നോക്കി പറഞ്ഞു. “ഞാൻ എത്രയോ തവണ അഞ്ജനയോട് പറഞ്ഞിട്ടുണ്ട് നമ്മൾ തമ്മിൽ ഒരു അകൽച്ചയുണ്ടെന്ന്. പുറത്തുനിന്നു നോക്കുന്നവർക്ക് ഞങ്ങൾ സന്തുഷ്ടരാണ്. പക്ഷേ ഈ നാല് ചുവരുകൾക്കുള്ളിൽ ഞാൻ അനുഭവിച്ച ശൂന്യത എനിക്ക് മാത്രമേ അറിയൂ. അഞ്ജനയ്ക്ക് സ്വന്തം ഇഷ്ടങ്ങളും കരിയറും മാത്രമാണ് വലുത്. അതിനായി അവൾ എന്നെയും അമ്മയെയും നിരന്തരം കുറ്റപ്പെടുത്തുമായിരുന്നു. കല്യാണം കഴിഞ്ഞാൽ പെൺകുട്ടി ഭർത്താവിന്റെ വീട്ടിലെ അന്തരീക്ഷവുമായി പൊരുത്തപ്പെടാൻ ശ്രമിക്കണം. അഞ്ജന ഇവിടെ വന്ന് താമസിച്ച ദിവസങ്ങൾ വിരലിലെണ്ണാവുന്നവ മാത്രമാണ്. അവൾക്ക് എന്റെ അമ്മയെയും ഈ വീടിനെയും വെറുപ്പായിരുന്നു. ഞാൻ പലതവണ നിങ്ങളുടെ വീട്ടിൽ വന്ന് അഞ്ജനയെ ഒന്ന് പറഞ്ഞു മനസ്സിലാക്കണമെന്ന് അപേക്ഷിച്ചിട്ടില്ലേ? അന്ന് നിങ്ങൾ എന്താണ് ചെയ്തത്? മകളെ തിരുത്തുന്നതിന് പകരം അവളെ ന്യായീകരിക്കുകയല്ലേ ചെയ്തത്?”
ഹരിയുടെ ചോദ്യം നേരെ ചെന്നു തറച്ചത് അഞ്ജനയുടെ മാതാപിതാക്കളുടെ നെഞ്ചിലാണ്. തങ്ങൾ മകളെ അമിതമായി സ്വാതന്ത്ര്യം നൽകി വളർത്തിയതും, അവളുടെ തെറ്റുകളെ ചോദ്യം ചെയ്യാതിരുന്നതുമാണ് ഈ അവസ്ഥയ്ക്ക് കാരണമെന്ന് അവർക്ക് തോന്നി.
സാവിത്രിയമ്മ മകന്റെ അരികിലേക്ക് വന്നു അവന്റെ കൈകളിൽ പിടിച്ചു. “കഴിഞ്ഞത് കഴിഞ്ഞു. ഇനിയിപ്പോൾ പരസ്പരം കുറ്റപ്പെടുത്തിയിട്ട് കാര്യമില്ല. തെറ്റുകൾ ഇരുഭാഗത്തും സംഭവിച്ചിട്ടുണ്ട്. ഇനി ഇതിനൊരു പരിഹാരമാണ് നമ്മൾ കണ്ടെത്തേണ്ടത്.”
ആ വാക്കുകൾ അവിടെയുണ്ടായിരുന്ന എല്ലാവരിലും ഒരു ശാന്തത വരുത്തി. എല്ലാവരും ഹരിയെയും അഞ്ജനയെയും മാറി മാറി നോക്കി.
“എനിക്ക് എന്റെ തെറ്റിൽ പൂർണ്ണമായ പശ്ചാത്താപമുണ്ട്.” ഹരി എല്ലാവരെയും നോക്കി കൈകൂപ്പി. “ഞാൻ ചാറ്റിംഗിനും കോളുകൾക്കും അപ്പുറം ആരോടും ഒരു ശാരീരിക ബന്ധത്തിനും പോയിട്ടില്ല. എങ്കിലും അതൊരു വഞ്ചനയാണെന്ന് ഞാൻ സമ്മതിക്കുന്നു. അഞ്ജനയ്ക്ക് എന്നോട് ക്ഷമിക്കാൻ കഴിയുമെങ്കിൽ, ഒരു അവസരം കൂടി തരികയാണെങ്കിൽ ഞാൻ ഈ കുടുംബത്തെ നന്നായി നോക്കാം. ഇനിയൊരിക്കലും എന്റെ ഭാഗത്തുനിന്ന് ഒരു തെറ്റും ഉണ്ടാകില്ല.”
ഹരി തന്റെ തെറ്റേറ്റുപറഞ്ഞ് തലകുനിച്ചു നിന്നപ്പോൾ എല്ലാവരുടെയും ശ്രദ്ധ അഞ്ജനയിലേക്ക് തിരിഞ്ഞു. അവൾ എന്ത് തീരുമാനമെടുക്കും എന്നതായിരുന്നു ഇനി അറിയേണ്ടിയിരുന്നത്.
## ഭാഗം 4: പുനർവിചിന്തനം
അഞ്ജന അല്പസമയം മൗനമായി നിന്നു. അവളുടെ മനസ്സിൽ ഹരി പറഞ്ഞ വാക്കുകൾ ആവർത്തിച്ചു മുഴങ്ങിക്കൊണ്ടിരുന്നു. താൻ ഒരു ഭാര്യയെന്ന നിലയിൽ പരാജയപ്പെട്ടിരുന്നോ? താൻ ഹരിയെ അത്രത്തോളം അവഗണിച്ചിരുന്നോ? എങ്കിലും ഹരി ചെയ്ത തെറ്റ് അവൾക്ക് പെട്ടെന്ന് അംഗീകരിക്കാൻ കഴിയുന്നതായിരുന്നില്ല.
“എനിക്ക് ഇത് അത്ര പെട്ടെന്ന് മറക്കാൻ കഴിയില്ല.” അഞ്ജന കർക്കശമായി പറഞ്ഞു. “ഞാൻ എന്റെ വീടിനെ സ്നേഹിച്ചു എന്നത് വലിയൊരു തെറ്റാണെന്ന് ഞാൻ കരുതുന്നില്ല. എനിക്ക് കരിയറുമുണ്ട്. അതിന്റെ പേരിൽ ഹരി ചെയ്ത വഞ്ചനയെ ന്യായീകരിക്കാൻ എനിക്ക് കഴിയില്ല. ഞാൻ തെറ്റൊന്നും ചെയ്തിട്ടില്ല. ഹരി മാത്രമാണ് ഇവിടെ കുറ്റക്കാരൻ.”
അവളുടെ മറുപടി കേട്ടപ്പോൾ ഹരി ഒരു ദീർഘശ്വാസം വിട്ടു. “ശരി അഞ്ജനാ… നിനക്ക് ക്ഷമിക്കാൻ കഴിയില്ലെങ്കിൽ ഞാൻ നിന്നെ നിർബന്ധിക്കില്ല. തെറ്റ് എന്റെ ഭാഗത്താണ്. ഇനി വിധിപോലെ നടക്കട്ടെ.”
അന്തരീക്ഷം വീണ്ടും ഇരുളടഞ്ഞതായി മാറി. രണ്ട് കുടുംബങ്ങളും നിരാശയിലായി. വേർപിരിയലിലേക്ക് കാര്യങ്ങൾ നീങ്ങുകയാണെന്ന് എല്ലാവർക്കും മനസ്സിലായി. അപ്പോഴാണ് അഞ്ജനയുടെ അച്ഛൻ മാധവൻപിള്ള വീണ്ടും ഇടപെട്ടത്.
“മോളേ അഞ്ജനാ…” അദ്ദേഹം മകളുടെ അരികിൽ വന്നിരുന്ന് അവളുടെ കൈകൾ ചേർത്തുപിടിച്ചു. “ജീവിതം കെട്ടിപ്പടുക്കാൻ വർഷങ്ങളെടുക്കും. പക്ഷേ അത് തകർക്കാൻ ഒരു നിമിഷം മതി. ഹരി ചെയ്തത് വലിയൊരു തെറ്റാണ്, അതിൽ യാതൊരു സംശയവുമില്ല. പക്ഷേ അവൻ അത് ആത്മാർത്ഥമായി ഏൽക്കുകയും മാപ്പ് ചോദിക്കുകയും ചെയ്യുന്നുണ്ട്. ഒരു മനുഷ്യന് തിരുത്താൻ ഒരു അവസരം നൽകുന്നത് തെറ്റല്ല മോളേ.”
അദ്ദേഹം ഒന്ന് നിർത്തി ഹരിയെയും നോക്കി തുടർന്നു: “അതുപോലെ തന്നെ ഹരി ഇവിടെ പറഞ്ഞ ചില കാര്യങ്ങളിൽ സത്യമുണ്ട്. മോളേ, വിവാഹശേഷവും നീ നിന്റെ പഴയ ജീവിതശൈലി തന്നെയാണ് തുടർന്നത്. ഒരു കുടുംബമാകുമ്പോൾ വിട്ടുവീഴ്ചകൾ വേണം. പരസ്പരം പങ്കുവെക്കലുകൾ വേണം. നീ നിന്റെ കരിയറിനും നിന്റെ ആവശ്യങ്ങൾക്കും മാത്രം മുൻഗണന നൽകിയപ്പോൾ ഹരിക്ക് ഉണ്ടായ മാനസിക വിഷമം നീ മനസ്സിലാക്കിയില്ല. ഞങ്ങൾ മാതാപിതാക്കൾ എന്ന നിലയിൽ നിന്നെ തിരുത്താതിരുന്നതും തെറ്റാണ്. പരസ്പരം തെറ്റുകൾ കുത്തിപ്പൊക്കുന്നതിലല്ല, അത് തിരുത്തി മുന്നോട്ട് പോകുന്നതിലാണ് ജീവിതത്തിന്റെ വിജയം.”
അച്ഛന്റെ വാക്കുകൾ അഞ്ജനയുടെ ഉള്ളിൽ ഒരു വെളിച്ചം പായിച്ചു. അവൾ ഹരിയുടെ മുഖത്തേക്ക് നോക്കി. അവിടെ വഞ്ചനയുടെ ഭാവമായിരുന്നില്ല, മറിച്ച് നഷ്ടപ്പെട്ടുപോയ തന്റെ കുടുംബത്തെ തിരിച്ചുപിടിക്കാനുള്ള ഒരു ഭർത്താവിന്റെ ആത്മാർത്ഥമായ ആഗ്രഹമായിരുന്നു കണ്ടത്. തന്റെ മകൻ അപ്പുവിന്റെ മുഖവും അവളുടെ മനസ്സിലേക്ക് ഓടിയെത്തി.
## ഭാഗം 5: പുതിയൊരു തുടക്കം
കുറച്ചു സമയത്തെ ആലോചനയ്ക്ക് ശേഷം അഞ്ജനയുടെ മുഖത്തെ കടുപ്പം കുറഞ്ഞു. അവൾ ഹരിയുടെ അരികിലേക്ക് നടന്നു ചെന്നു.
“ഹരിയേട്ടാ… അച്ഛൻ പറഞ്ഞത് ശരിയാണ്. എന്റെ ഭാഗത്തും തെറ്റുകളുണ്ടായിരുന്നു എന്ന് ഞാൻ സമ്മതിക്കുന്നു. ഞാൻ നിങ്ങളെ ഒരുപാട് അവഗണിച്ചിട്ടുണ്ടാകാം. പക്ഷേ ഇനിയൊരിക്കലും എന്റെ ഭാഗത്തുനിന്ന് അത് ഉണ്ടാകില്ല. ഹരിയേട്ടൻ ചെയ്ത തെറ്റിന് ഞാൻ ക്ഷമിക്കുന്നു. നമുക്ക് നമ്മുടെ കുഞ്ഞിന് വേണ്ടി ഒരുമിച്ച് ജീവിക്കണം.”
അഞ്ജനയുടെ വാക്കുകൾ കേട്ടപ്പോൾ സാവിത്രിയമ്മയുടെയും സുമതിയമ്മയുടെയും കണ്ണുകൾ സന്തോഷം കൊണ്ട് നിറഞ്ഞു. മുറിയിലുണ്ടായിരുന്ന വലിഞ്ഞുമുറുകിയ അന്തരീക്ഷം പെട്ടെന്ന് തന്നെ ഇല്ലാതായി.
“പക്ഷേ എനിക്ക് ഒരു നിബന്ധനയുണ്ട്,” അഞ്ജന തുടർന്നു. “നമ്മൾ തമ്മിലുള്ള ഈ അകൽച്ചയും തെറ്റിദ്ധാരണകളും പൂർണ്ണമായി മാറണം. നമ്മൾ രണ്ടുപേരും രണ്ടു രീതിയിൽ ചിന്തിക്കുന്നവരാണ്. അതുകൊണ്ട് സനോജ്… സോറി ഹരിയേട്ടൻ പറഞ്ഞതുപോലെ നമുക്കൊരു ഫാമിലി കൗൺസിലിംഗിന് പോകാം. ഒരു പ്രൊഫഷണലിന്റെ സഹായത്തോടെ നമ്മുടെ പ്രശ്നങ്ങൾ പൂർണ്ണമായി പരിഹരിച്ച് നമുക്ക് പുതിയൊരു ജീവിതം തുടങ്ങാം.”
“തീർച്ചയായും അഞ്ജനാ…” ഹരിയുടെ മുഖത്ത് ഒരു വലിയ പുഞ്ചിരി വിരിഞ്ഞു. “ഞാനും അത് തന്നെയാണ് ആഗ്രഹിക്കുന്നത്. നമ്മുടെ ഈ പുതിയ തുടക്കം ശക്തമായ അടിത്തറയുള്ളതായിരിക്കും. പരസ്പരം ഉള്ളിലുള്ളത് തുറന്നു പറയാൻ ഇനി നമ്മൾ മടിക്കില്ല.”
രണ്ട് കുടുംബങ്ങളും സന്തോഷത്തോടെ പരസ്പരം കൈകൊടുത്തു. തെറ്റുകൾ ഏറ്റുപറയാനും, പരസ്പരം ക്ഷമിക്കാനുമുള്ള മനസ്സുണ്ടായാൽ ഏത് തകർന്ന ദാമ്പത്യവും തിരിച്ചുപിടിക്കാം എന്ന് അവർ തെളിയിച്ചു. അഞ്ജനയും ഹരിപ്രസാദും തങ്ങളുടെ മകനെയും ചേർത്തുപിടിച്ച്, പരസ്പരം കൈകൾ കോർത്ത് പുതിയൊരു നാളേക്ക് വേണ്ടി ചുവടുകൾ വെച്ചു.
**(ശുഭം)**