ഉമ്മറത്തേക്ക് ഓടിയെത്തി. മുഖത്ത് ആധിയും വിയർപ്പും ഒരുപോലെ

ബന്ധങ്ങളുടെ തണൽ

സന്ധ്യമയങ്ങുന്ന നേരത്താണ് മാധവന്റെ ഉറക്കെയുള്ള വിളി മുറ്റത്തുനിന്നും കേട്ടത്. “അനിതാ… അനിതാ… ഇങ്ങോട്ടൊന്ന് ഇറങ്ങി വന്നേ…” അടുക്കളയിൽ നിന്നും ചൂടുപറക്കുന്ന ചായപ്പാത്രം മാറ്റിവെച്ച്, സാരിത്തുമ്പുകൊണ്ട് തിളയ്ക്കുന്ന വേർപ്പുമണികൾ തുടച്ച് അനിത ഉമ്മറത്തേക്ക് ഓടിയെത്തി. മുഖത്ത് ആധിയും വിയർപ്പും ഒരുപോലെ കലർന്നിരുന്നു. “എന്താ ഏട്ടാ… ഞാൻ അടുക്കളയിലായിരുന്നു, കറി തിളയ്ക്കുന്നത് നോക്കിയതാ…” അല്പം കിതപ്പോടെ അവൾ ചോദിച്ചു. എന്നാൽ മാധവന്റെ മുഖത്ത് കലി തുള്ളുകയായിരുന്നു. “നിനക്ക് ഈ വീട്ടിൽ വേറെന്താടി പണി? ഉമ്മറത്ത് കിടക്കുന്ന ഈ പത്രങ്ങളും കുട്ടികളുടെ പുസ്തകങ്ങളും ഒന്നു എടുത്തു മാറ്റാൻ നിനക്ക് കയ്യും കാലും കൂടുമോ? ഒരു വീട് വൃത്തിയായി വെക്കാൻ അറിയില്ലെങ്കിൽ പിന്നെ നീ എന്താ ഇവിടെ ചെയ്യുന്നത്?” അവന്റെ വാക്കുകൾ ചീളുകൾ പോലെ അവളുടെ നെഞ്ചിൽ വന്നു തറച്ചു. രാവിലെ മുതൽ വീട്ടുജോലികൾ ചെയ്ത് തളർന്ന അനിതയ്ക്ക് ആ പഴികേട്ടപ്പോൾ നിയന്ത്രണം വിട്ടു. “രാവിലെ സ്കൂളിൽ പോകാൻ തിടുക്കം കൂട്ടുമ്പോൾ കുട്ടികൾ ഇവിടെ ഇട്ടിട്ടുപോയതാണ് ഏട്ടാ അത്. ഞാൻ അടുക്കളയിൽ പാചകത്തിനിടയിലാണ്. എനിക്ക് എല്ലാ സ്ഥലത്തും ഒരേസമയം ഓടിയെത്താൻ പതിനാറു കൈകളൊന്നുമില്ലല്ലോ. ഇതൊക്കെ ഒന്ന് എടുത്തു മാറ്റാൻ ഏട്ടനും ഒന്നു സഹായിച്ചൂടെ?” എന്ന് അവൾ തിരിച്ചടിച്ചപ്പോൾ മാധവന്റെ ദേഷ്യം ഇരട്ടിച്ചു. “അല്ലെങ്കിലും നിനക്ക് എപ്പോഴും ആയിരം ന്യായങ്ങൾ കാണും. നീ ഒരു കാര്യം ചെയ്യ്, പണിയൊന്നും ചെയ്യണ്ട, പോയി മുറിയിൽ കിടന്നോ. അടുക്കളയിലെ പാചകവും വീടു വൃത്തിയാക്കലുമൊക്കെ ഞാൻ തന്നെ ചെയ്തോളാം!” എന്ന് അവൻ പരിഹാസത്തോടെ പറഞ്ഞപ്പോൾ, അനിത തെല്ലൊരു പരിഭവത്തോടെ സാരി ഇടുപ്പിലേക്ക് കുത്തിവെച്ച്, “ആഹാ, അങ്ങനെയെങ്കിലും ഒന്നു ചെയ്തു തന്നാൽ വലിയ ഉപകാരമായിരുന്നു, എന്നും പറയുന്നതല്ലാതെ ഇന്നിതുവരെ ഒന്നും ചെയ്തു കണ്ടിട്ടില്ലല്ലോ” എന്ന് ചിരിയോടെയും എന്നാൽ ഉള്ളിലെ സങ്കടത്തോടെയും പറഞ്ഞു. “പോയി പണി ചെയ്യടി മടിയേറി…” എന്ന് മാധവൻ വീണ്ടും ഗർജ്ജിച്ചപ്പോൾ അവൾ പിറുപിറുത്തുകൊണ്ട് നിലത്തു കിടന്ന സാധനങ്ങളെല്ലാം ഒതുക്കി വെക്കാൻ തുടങ്ങി.

അതിനിടയിലാണ് മുറിയുടെ കോണിൽ നിൽക്കുകയായിരുന്ന ഒൻപതാം ക്ലാസുകാരി മകൾ മീനാക്ഷി സങ്കടത്തോടെ അമ്മയുടെ അടുത്തേക്ക് വന്നത്. “അമ്മാ, അനിയൻ കിച്ചു ആണ് ആ പുസ്തകങ്ങളൊക്കെ ഇവിടെ വലിച്ചിട്ടത്. എന്നിട്ട് അമ്മ വെറുതെ വഴക്ക് കേട്ടല്ലോ…” അവളുടെ കണ്ണുകൾ നിറഞ്ഞിരുന്നു. അത് കേട്ടതും ഏഴാം ക്ലാസുകാരൻ കിച്ചുവിന്റെ മുഖവും വാടി. അനിത രണ്ടുപേരെയും ചേർത്തുപിടിച്ച് ആശ്വസിപ്പിച്ചു. “സാരമില്ലെടാ മക്കളെ, അമ്മയ്ക്ക് അതൊന്നും ഒരു സങ്കടവുമില്ല. നിങ്ങൾ വിഷമിക്കേണ്ട, നിങ്ങളുടെ അച്ഛന് നമുക്ക് വെളിച്ചമുള്ളപ്പോൾ ചോറു കൊടുത്ത് ഇരുട്ടത്ത് കിടത്താം കേട്ടോ… ഇപ്പോൾ രണ്ടുപേരും പോയി കുളിച്ച് ഡ്രസ്സ് മാറി വാ, പഠിക്കാൻ ഇരിക്കാനുള്ളതാണ്.” കുട്ടികൾ ആശ്വാസത്തോടെ മുറിയിലേക്ക് പോയതും അയൽപക്കത്തെ വസന്തച്ചേച്ചി അതിരിന്റെ മതിലിൽ തലയിട്ടു നോക്കി. “അല്ല അനിതേ, രാവിലേതൊട്ടേ മാധവന്റെ ഒച്ചയും ബഹളവും കേൾക്കുന്നുണ്ടല്ലോ. ഇന്ന് പത്രമെടുക്കാൻ വൈകിയപ്പോൾ ഞാൻ കരുതി മാധവൻ്റെ സ്വഭാവമൊക്കെ ഒന്നു മാറിയിട്ടുണ്ടാകും എന്ന്.” അവരുടെ ആ ചോദ്യം അനിതയ്ക്ക് തീരെ ഇഷ്ടപ്പെട്ടില്ല. അവൾ അല്പം കെറുവോടെ പറഞ്ഞു: “ഇതൊക്കെ എല്ലാ കുടുംബത്തിലും ഉള്ളതല്ലേ വസന്തച്ചേച്ചി? ഞങ്ങളുടെ വീട്ടിലെ ആളുകളുടെ ശബ്ദത്തിന് ഇത്തിരി ഉറക്കെ കൂടുതലാണെന്ന് മാത്രം, അതുകൊണ്ട് പുറത്തേക്ക് കേൾക്കുന്നു. ചേച്ചിയുടെ വീട്ടിൽ നിന്നും റോന്തുചുറ്റുന്ന ബഹളങ്ങളൊക്കെ ഞങ്ങളും കേൾക്കാറുണ്ട്, എന്ന് കരുതി ഞാൻ അവിടെ മതിലിന്റെ മുകളിൽ തലയിട്ട് നോക്കാൻ വരാറില്ലല്ലോ!” അനിതയുടെ നിശിതമായ മറുപടി കേട്ടതും വസന്തച്ചേച്ചി മുഖം കറുപ്പിച്ചു. “ഓ, ഇപ്പോൾ സൗഹൃദം ചോദിച്ച ഞാൻ കുറ്റക്കാരിയായി, എന്നാൽ പിന്നെ ഞാൻ പോണു!” എന്ന് പറഞ്ഞ് അവർ തലപിൻവലിച്ചു. “രാവിലെ ഇറങ്ങിക്കോളും ഓരോരുത്തരുടെ വീട്ടിലെ പുകഞ്ഞ മണം പിടിക്കാൻ…” അനിത തനിയെ പിറുപിറുത്തു.

അപ്പോഴേക്കും തോർത്തുമായി കുളികഴിഞ്ഞു വന്ന മീനാക്ഷി അമ്മയുടെ അരികിൽ വന്ന് വേവലാതിപ്പെട്ടു. “അമ്മേ, ആ വസന്താന്റിയുടെ മോൾ ദിവ്യ എപ്പോഴും സ്കൂളിൽ വെച്ച് അച്ഛന്റെ ഒച്ചപ്പാടിനെക്കുറിച്ച് പറഞ്ഞ് എന്നെ കളിയാക്കാറുണ്ട്. അച്ഛൻ എന്തിനാ നമ്മളോട് എപ്പോഴും ഇങ്ങനെ ദേഷ്യപ്പെടുന്നത്? ഞങ്ങളോട് സംസാരിക്കുകയോ ചിരിക്കുകയോ ഇല്ല. ഞങ്ങളോട് അച്ഛന് ഒട്ടും സ്നേഹമില്ലേ അമ്മേ?” മകളുടെ ആ ചോദ്യം അനിതയുടെ മനസ്സിൽ വലിയൊരു വിങ്ങലായി മാറി. എങ്കിലും അവൾ കുട്ടികളുടെ മുന്നിൽ അച്ഛനെ മോശക്കാരനാക്കാൻ ആഗ്രഹിച്ചില്ല. അവൾ മീനാക്ഷിയുടെ മുടി ഒന്നുകൂടി തോർത്തിക്കൊടുത്ത് സ്നേഹത്തോടെ പറഞ്ഞു: “ഏയ്, അങ്ങനെ ഒന്നുമില്ല മോളേ… നിന്റെ അച്ഛന് നമ്മളല്ലാതെ വേറെ ആരാ ഉള്ളത്? അച്ഛന്റെ മനസ്സു നിറയെ നമ്മളോടുള്ള സ്നേഹം മാത്രമാണ്. പക്ഷേ അത് പുറത്തേക്ക് പ്രകടിപ്പിക്കാൻ അറിയാത്ത ഒരു പ്രശ്നമേയുള്ളൂ. മോൾ അതൊന്നും ഓർത്ത് വിഷമിക്കണ്ട. അടുത്ത വർഷം നീ പത്താം ക്ലാസിലേക്ക് കയറാനുള്ളതാണ്, നന്നായി പഠിക്കുക. പെൺകുട്ടികളുടെ ജീവിതത്തിൽ ഏറ്റവും പ്രധാനം നല്ല വിദ്യാഭ്യാസവും സ്വന്തം കാലിൽ നിൽക്കാനുള്ള പ്രാപ്തിയുമാണ്. പഠിച്ച് നല്ലൊരു ജോലി നേടി സ്വന്തമായി ജീവിക്കാൻ പ്രാപ്തയായാൽ മാത്രം ഒരു പങ്കാളിയെക്കുറിച്ചും വിവാഹത്തെക്കുറിച്ചും ആലോചിച്ചാൽ മതി. അമ്മയ്ക്ക് മോളോട് എപ്പോഴും പറയാനുള്ളത് ഇത്രമാത്രമാണ്.” അത് കേട്ടുകൊണ്ട് ഓടിവന്ന കിച്ചു ചോദിച്ചു: “അപ്പോൾ എന്നോട് ഒന്നും പറയാനില്ലേ അമ്മേ?” അനിത അവനെ ചിരിയോടെ കൂട്ടിപ്പിടിച്ചു: “നിനക്കുള്ള ഉപദേശമൊക്കെ സമയം വരുമ്പോൾ അമ്മ പറഞ്ഞു തരാം, ഇപ്പോൾ രണ്ടുപേരും പോയി പഠിക്കാൻ ഇരിക്ക്.” അപ്പോഴേക്കും അകത്തുനിന്നും വീണ്ടും മാധവന്റെ വിളി എത്തി: “അനിതാ… ആ ചായ ഇനിയും ആയില്ലേ?” അവൾ വേഗം അടുക്കളയിലേക്ക് ഓടി. പിന്നെ അങ്ങോട്ട് ഒരു പരക്കംപാച്ചിലായിരുന്നു; കുട്ടികളെ പഠിപ്പിക്കുക, അത്താഴം ഉണ്ടാക്കുക, മാധവന് വേണ്ട കാര്യങ്ങൾ ചെയ്തു കൊടുക്കുക… ഒടുവിൽ രാത്രിയുടെ നിശബ്ദതയിൽ അല്പസമയം തനിച്ചിരുന്നപ്പോൾ അനിതയ്ക്ക് തന്റെ ജീവിതത്തെക്കുറിച്ച് വലിയ സങ്കടം തോന്നി. ഒരുദിവസമെങ്കിലും ഈ വീട്ടുജോലികളിൽ നിന്നും ഓട്ടങ്ങളിൽ നിന്നും ഒരിളവ് ലഭിച്ചിരുന്നെങ്കിലെന്ന് അവൾ ആത്മാർത്ഥമായി ആഗ്രഹിച്ചുപോയി.

രാത്രി ഭക്ഷണസമയത്ത് പതിവുപോലെ അച്ഛനും മക്കളും മേശപ്പുറത്ത് ഇരുന്നു. അനിത എല്ലാവർക്കും ചൂടുള്ള ചോറും കറികളും വിളമ്പിക്കൊടുത്തു. പെട്ടെന്നാണ് മാധവൻ ചോറു കഴിക്കുന്നതിനിടയിൽ പാത്രം കയ് കൊണ്ടു തട്ടിമാറ്റിയത്. പാത്രം മേശപ്പുറത്തു വീണ് ശബ്ദമുണ്ടാക്കി. “ഛേ! ഇതെന്താടി ഇത്? നിനക്ക് കണ്ണും മൂക്കുമൊന്നുമില്ലേ? അല്പം ശ്രദ്ധയോടെ ആഹാരം ഉണ്ടാക്കാൻ കഴിയില്ലേ നിനക്ക്? വൃത്തിയും വെടിപ്പുമില്ലാത്ത കഴുത!” മാധവൻ ആക്രോശിച്ചു. അനിത ഞെട്ടിപ്പോയി. അവൾ പാത്രത്തിലേക്ക് നോക്കിയപ്പോൾ കറിയിൽ ഒരു ചെറിയ മുടിനാരിഴ വീണുകിടക്കുന്നു. “സോറി ഏട്ടാ… ഞാൻ വിളമ്പുമ്പോൾ ശ്രദ്ധിച്ചില്ല, കണ്ടില്ല…” അവൾ താഴ്ന്ന സ്വരത്തിൽ പറഞ്ഞു. “കാണില്ല, കാണാൻ നിനക്ക് എവിടെയാ ശ്രദ്ധ? ഒരു വീട്ടുപണിയും നോക്കിനടത്താൻ കഴിവില്ലാത്ത നിനക്ക് ഇത്രയും വലിയ മലമറിക്കുന്ന എന്ത് പണിയാടി ഈ വീട്ടിലുള്ളത്? ഒരു മനുഷ്യന് സമാധാനമായി രണ്ടു വായ് ആഹാരം കഴിക്കാൻ സമ്മതിക്കില്ല!” എന്ന് മാധവൻ വീണ്ടും ചീറിയപ്പോൾ, കുട്ടികൾ പേടിച്ച് വിറച്ചു. അനിത വേഗം കുട്ടികളോട് പറഞ്ഞു: “മക്കളെ, നിങ്ങൾ കഴിച്ചു കഴിഞ്ഞെങ്കിൽ വേഗം മുറിയിലേക്ക് പോയ്ക്കോ.” കുട്ടികൾ ഭയത്തോടെ മാധവനെ നോക്കിക്കൊണ്ട് തങ്ങളുടെ മുറികളിലേക്ക് ഓടി. അനിത കൈകഴുകി അവിടെനിന്നും എഴുന്നേൽക്കാൻ ഒരുങ്ങിയപ്പോൾ മാധവൻ അവളുടെ കയ്യിൽ പിടിച്ച് അമർത്തി. “എങ്ങോട്ടാടി പോകുന്നത്?”

എന്നാൽ ഇത്തവണ അനിത അടങ്ങിയിരിക്കാൻ തയ്യാറായിരുന്നില്ല. അവളുടെ ഉള്ളിൽ വർഷങ്ങളായി അടക്കിവെച്ചിരുന്ന സങ്കടവും ദേഷ്യവും അണപൊട്ടിയൊഴുകി. മേശപ്പുറത്തിരുന്ന ഒരു ഫോർക്ക് എടുത്ത് മാധവന് നേരെ ചൂണ്ടി അവൾ ഉറച്ച ശബ്ദത്തിൽ പറഞ്ഞു: “കൈ വിടെടോ! ഇരിക്ക് അവിടെ!” അങ്ങനെയൊരു എതിർപ്പ് മാധവൻ ഒരിക്കലും അവളിൽ നിന്നും പ്രതീക്ഷിച്ചിരുന്നില്ല. അവൻ പകച്ചുപോയി. “മേലിൽ എന്നോട് എന്തെങ്കിലും സംസാരിക്കാനുണ്ടെങ്കിൽ അത് നമ്മൾ രണ്ടുപേരും മാത്രം കേൾക്കത്തക്ക രീതിയിൽ പറഞ്ഞാൽ മതി. ഒച്ചവെച്ച് എന്നെ ഭരിക്കാൻ നോക്കരുത്. നിങ്ങൾ ആരാണെന്നാണ് നിങ്ങളുടെ വിചാരം? ഒരു പരിധിവരെ ഞാൻ എല്ലാം സഹിച്ചു, ഇനി പറ്റില്ല! ഞാൻ രാവിലെ മുതൽ രാത്രിവരെ ചെയ്യുന്ന പണികളെയെല്ലാം നീ പുച്ഛിച്ചു തള്ളുകയാണല്ലോ. ഒരു വീട്ടിൽ എന്തൊക്കെ ജോലികളുണ്ടെന്ന് നിനക്ക് വല്ല ധാരണയുമുണ്ടോ?” എന്ന് അനിത ചോദിച്ചപ്പോൾ, മാധവൻ അൽപം തണുത്തു: “ഇല്ല…” എന്ന് അവൻ പതുക്കെ പറഞ്ഞു. “അറിയില്ലെങ്കിൽ മിണ്ടാതിരിക്കണം! നിങ്ങൾ പുരുഷന്മാർ പുറത്തുപോയി ജോലി ചെയ്യുന്നത് പോലെ തന്നെയാണ് ഞങ്ങൾ സ്ത്രീകളും വീട്ടിൽ ചെയ്യുന്നത്. നിങ്ങൾക്ക് മാസാവസാനം ശമ്പളമുണ്ട്, ബോണസുണ്ട്, ലീവുകളുണ്ട്. എന്നാൽ ഈ വീട്ടമ്മമാർക്ക് അതിലൊന്നുമില്ല! അതിൻ്റെ അഹങ്കാരമാണ് നിങ്ങൾക്ക്. നിങ്ങളീ കാണിക്കുന്ന കാടത്തം കണ്ടാണ് ആ രണ്ടു കുട്ടികൾ വളരുന്നത്. നിങ്ങളുടെ ഒച്ച കേട്ട് സ്കൂളിൽ പോയാൽ കുട്ടികൾ ലച്ചൂനെ കളിയാക്കുകയാണ്. അവരുടെ മനസ്സിൽ അച്ഛൻ എന്നാൽ ഭയപ്പെടുത്തുന്ന ഏതോ ഒരു ജീവിയാണ്. നിങ്ങൾ അവരോട് സംസാരിക്കാറില്ല, കളിപ്പിക്കാറില്ല. അവർ അവരുടെ സങ്കടങ്ങളൊക്കെ എന്നോടാണ് പറയുന്നത്. എനിക്ക് ആരുണ്ട് എന്റെ സങ്കടങ്ങൾ പറയാൻ?”

അനിതയുടെ കണ്ണുകളിൽ നിന്നും കണ്ണീർ ഒഴുകുന്നുണ്ടായിരുന്നു, എങ്കിലും അവളുടെ വാഗ്ധോരണി നിലച്ചില്ല. മാധവൻ ഇടയിൽ കയറി ചോദിച്ചു: “അതിന് നിനക്ക് എന്ത് കുറവാണ് ഞാൻ വരുത്തിയിട്ടുള്ളത്? കഴിക്കാനും ഉടുക്കാനും വേണ്ടതെല്ലാം ഞാൻ തരുന്നില്ലേ?” അനിത പുച്ഛത്തോടെ ചിരിച്ചു. “അതാണ് നിങ്ങളുടെ പ്രശ്നം! പണവും ഭക്ഷണവും വസ്ത്രവും തന്നാൽ എല്ലാം ആയി എന്ന് കരുതുന്നത്. ഞങ്ങൾക്ക് വേണ്ടത് ഇതൊന്നുമല്ല മാധവേട്ടാ, ഉള്ളുതുറന്നുള്ള ഒരു സ്നേഹമാണ്. നമ്മുടെ മക്കളെ കൂട്ടിക്കൊണ്ട് നിങ്ങൾ അവസാനമായി എന്നാണു ഒന്നു പുറത്തുപോയത്? അവർക്ക് ആഗ്രഹമില്ലെന്നാണോ നിങ്ങൾ കരുതുന്നത്? പിന്നെ… ഞാൻ നിങ്ങളുടെ ആരാണ്? ഒരു വേലക്കാരിയേക്കാൾ കഷ്ടമല്ലേ എന്റെ അവസ്ഥ? എപ്പോഴെങ്കിലും എന്നോട് സ്നേഹത്തോടെ ഒരു വാക്ക് സംസാരിച്ചിട്ടുണ്ടോ? ‘നീ കഴിച്ചോ’ എന്നോ ‘വാ നമുക്ക് ഒരുമിച്ച് കഴിക്കാം’ എന്നോ എന്നെങ്കിലും ചോദിച്ചിട്ടുണ്ടോ? രാവിലെ മുതൽ രാത്രി വരെ വിശ്രമമില്ലാതെ പണിയെടുക്കുമ്പോൾ മനുഷ്യനല്ലേ, ചിലപ്പോൾ എന്തെങ്കിലും പിഴവുകൾ സംഭവിച്ചേക്കാം. അതിനാണ് ഈ അലർച്ചയും ബഹളവും! എനിക്ക് നിങ്ങളുടെ അടുത്തുനിന്നും വേറെയൊന്നും വേണ്ടായിരുന്നു, തളരുമ്പോൾ ചേർത്തുപിടിക്കുന്ന ഒരു കൈ, അത്രമാത്രം! എന്തിന്, എനിക്ക് എന്റെ മാസമുറ ദിവസങ്ങളിൽ പോലും ഒന്നു വിശ്രമിക്കാൻ അനുവാദമില്ല. ആ സമയത്ത് നിങ്ങൾ കാണിക്കുന്ന തൊട്ടുകൂടായ്മയും അയിത്തവും സഹിക്കാൻ പറ്റാത്തതാണ്. അപ്പോഴൊക്കെ എനിക്ക് ജീവനൊടുക്കാൻ തോന്നിയിട്ടുണ്ട്. അന്നേരം ഉണ്ടാക്കിത്തരുന്ന ഭക്ഷണം കഴിക്കാൻ നിങ്ങൾക്ക് മടിയില്ല, അലക്കിക്കൊടുക്കുന്ന വസ്ത്രം ഇടാൻ മടിയില്ല, എന്നാൽ എന്നെ ഒന്നു തൊടാൻ നിങ്ങൾക്ക് അറപ്പാണ്! ദയവുചെയ്ത് മക്കളുടെ മുന്നിൽ വെച്ചെങ്കിലും ഇനി എന്നെ ഇങ്ങനെ അപമാനിക്കരുത്!” കണ്ണീർ തുടച്ചുകൊണ്ട് അനിത അഴുക്കുപാത്രങ്ങളും എടുത്ത് അടുക്കളയിലേക്ക് പോയി.

അവൾ പോയതിനുശേഷവും മാധവൻ ആ മേശയ്ക്കരികിൽ തറഞ്ഞിരുന്നു. അവൾ പറഞ്ഞ ഓരോ വാക്കും അവന്റെ ഉള്ളിൽ തറച്ചു കയറുകയായിരുന്നു. അത് സത്യമായിരുന്നു; അവൻ ഒരിക്കലും അവളോട് ഉള്ളുതുറന്ന് സംസാരിച്ചിട്ടില്ല, അവളിലെ സ്ത്രീയെ തിരിച്ചറിഞ്ഞിട്ടില്ല, മക്കളെ താലോലിച്ചിട്ടില്ല. ബാല്യത്തിലേ അച്ഛനെയും അമ്മയെയും നഷ്ടപ്പെട്ട്, ബന്ധുക്കളുടെ ദയയിൽ വളർന്ന മാധവന് സ്നേഹം എങ്ങനെ പ്രകടിപ്പിക്കണം എന്ന് അറിയില്ലായിരുന്നു. താൻ ആരെെയെങ്കിലും അമിതമായി സ്നേഹിച്ചാൽ, ആ സ്നേഹം വീണ്ടും നഷ്ടപ്പെട്ടുപോകുമോ എന്ന ഭയമായിരുന്നു അവന്റെ മനസ്സ് നിറയെ. ആ ഭയം ഒരു മുഖമൂടിയായി മാറി, ദേഷ്യമായി പുറത്തുവന്നു. താൻ ചെയ്തതെല്ലാം വലിയ തെറ്റായിരുന്നുവെന്നും, അനിത അനുഭവിച്ചത് വലിയ മാനസിക പീഡനമായിരുന്നുവെന്നും അവൻ തിരിച്ചറിഞ്ഞു. വീട്ടുജോലികളെല്ലാം തീർത്ത് ദീർഘനിശ്വാസത്തോടെ അനിത കിടപ്പുമുറിയിലേക്ക് എത്തിയപ്പോൾ മാധവൻ കട്ടിലിൽ തല താങ്ങിയിരിക്കുന്നുണ്ടായിരുന്നു. അവൾ അവനെ ശ്രദ്ധിക്കാതെ കട്ടിലിന്റെ മറുഭാഗത്തേക്ക് തിരിഞ്ഞു കിടന്നു. അവളുടെ ഉള്ളിൽ അന്നേരം പറഞ്ഞ കാര്യങ്ങളെക്കുറിച്ചുള്ള ചെറിയൊരു വിഷമമുണ്ടായിരുന്നു. എന്നാൽ പെട്ടെന്ന്, അപ്രതീക്ഷിതമായി മാധവന്റെ കൈകൾ അവളുടെ ഇടുപ്പിലൂടെ വന്ന് അവളെ തന്നിലേക്ക് ഇറുകെ ചേർത്തുപിടിച്ചു.

അവന്റെ അധരങ്ങൾ അവളുടെ കഴുത്തിടുക്കിൽ അമർന്നു. “സോറിടീ… എന്നോട് ക്ഷമിക്ക്…” അവന്റെ ശബ്ദം വിറയ്ക്കുന്നുണ്ടായിരുന്നു. അപ്രതീക്ഷിതമായ ആ തടവഴകിൽ അനിതയുടെ ഉള്ളം പിടഞ്ഞു. അവളുടെ കണ്ണുകൾ വീണ്ടും നിറഞ്ഞു, പക്ഷേ അത് സന്തോഷത്തിന്റെ കണ്ണീരായിരുന്നു. അവൾ മെല്ലെ തിരിഞ്ഞ് മാധവനെ കെട്ടിപ്പിടിച്ചു. “ഞാനും സോറി ഏട്ടാ… അന്നേരത്തെ ദേഷ്യത്തിന് ഓരോന്ന് പറഞ്ഞുപോയതാ…” മാധവൻ അവളുടെ നെറുകയിൽ തലോടി. “ഇല്ല അനിതാ, നീ പറഞ്ഞതൊക്കെ സത്യമാണ്. എനിക്ക് സ്നേഹിക്കാൻ അറിയില്ലായിരുന്നുടീ… ആരോടും അടുത്തു കഴിഞ്ഞാൽ അവർ എന്നെ ഉപേക്ഷിച്ചു പോകുമോ എന്ന പേടിയായിരുന്നു എനിക്ക്. നിന്നെയും മക്കളെയും എനിക്ക് ജീവനാണ്, പക്ഷേ അത് എനിക്ക് കാണിക്കാൻ അറിയാത്തതാണ്…” അനിത അവന്റെ നെഞ്ചിൽ തലചായ്ച്ച് പറഞ്ഞു: “സാരമില്ല ഏട്ടാ, ഞാൻ പഠിപ്പിച്ചു തരാം എങ്ങനെയാണ് സ്നേഹിക്കേണ്ടതെന്ന്…” അവൾ അവന്റെ നെറ്റിയിൽ ഉമ്മവെച്ചു. മാധവൻ അവളെ കൂടുതൽ ചേർത്തുപിടിച്ചുകൊണ്ട് പറഞ്ഞു: “ഡി… നാളെ നമുക്ക് ഒരു യാത്ര പോകണം. നമ്മളും മക്കളും മാത്രം. എല്ലാ തിരക്കുകളിൽ നിന്നും മാറി, കുറെ ദൂരെ എവിടെയെങ്കിലും…” അനിത അത്ഭുതത്തോടെ അവനെ നോക്കി. “ശരിക്കുംയാണോ ഏട്ടാ? നാളെ പോവാനോ? നമ്മൾ ഒന്നും പ്ലാൻ ചെയ്തിട്ടില്ലല്ലോ!” മാധവൻ പുഞ്ചിരിച്ചു: “വലിയ പ്ലാനിംഗുകൾ ഒന്നും വേണ്ടടീ. പ്ലാൻ ചെയ്തു പോയാൽ അത് നടന്നില്ലെങ്കിലോ? നാളെ രാവിലെ അത്യാവശ്യം വേണ്ട വസ്ത്രങ്ങളെടുത്ത് നമ്മൾ ഇറങ്ങുന്നു. ബാക്കിയൊക്കെ പോകുന്ന വഴിക്ക് തീരുമാനിക്കാം. ഇപ്പോൾ നീ ഇങ്ങോട്ട് അടുത്തേക്ക് കിടക്ക്, എനിക്ക് ചില പ്ലാനിംഗുകൾ ഒക്കെയുണ്ട്…” അവൻ അവളെ നെഞ്ചിലേക്ക് ചേർത്തുപിടിച്ചു.

പിറ്റേന്ന് രാവിലെ സൂര്യൻ ഉദിച്ചുയരുമ്പോൾ ആ കൊച്ചു വീട് വലിയൊരു സന്തോഷത്തിലായിരുന്നു. കുട്ടികൾ തങ്ങൾക്ക് എപ്പോഴും സ്വപ്നം കണ്ടിരുന്ന, ചിരിക്കുന്ന, കളിക്കുന്ന അച്ഛനെ കിട്ടിയ സന്തോഷത്തിൽ തുള്ളിച്ചാടി. അവർ മാധവന്റെ കവിളിൽ ഉമ്മകൾ കൊണ്ടു മൂടി. കാ യാത്ര തിരിച്ചു. ഡ്രൈവിങ്ങിനിടയിൽ മാധവന്റെ കണ്ണുകൾ പലപ്പോഴും കണ്ണാടിയിലൂടെ പുറകിലിരിക്കുന്ന അനിതയെ തിരഞ്ഞുപിടിച്ചു. ഇടയ്ക്കിടെ അവളുടെ കൈകളിൽ അവൻ സ്നേഹത്തോടെ അമർത്തി. വർഷങ്ങൾക്ക് ശേഷം, അവർ ആഗ്രഹിച്ചതുപോലെ പ്രണയം നിറഞ്ഞ ഒരു പുതിയ ജീവിതത്തിലേക്ക് അവർ സഞ്ചരിക്കുകയായിരുന്നു. അവരുടെ മനസ്സിലും കുടുംബത്തിലും സ്നേഹം ഒരു വലിയ നദിയായി ഒഴുകാൻ തുടങ്ങി.

(കുറിപ്പ്: കൊച്ചു കൊച്ചു പിണക്കങ്ങളും പരിഭവങ്ങളും ഒരു കുഞ്ഞു ചേർത്തുപിടിക്കലിലും ഒരു ചുംബനത്തിലും തീരാവുന്നതേയുള്ളൂ. അത് പ്രകടിപ്പിക്കാൻ മടിച്ചു നിൽക്കരുത്. കാരണം നഷ്ടപ്പെടുന്ന സമയം പിന്നീട് ഒരിക്കലും തിരികെ ലഭിക്കില്ല.)