അവളുടെ ചുണ്ട് പൊട്ടി ചോര പൊടിഞ്ഞു. തലയ്ക്കു ചുറ്റും ഇരുട്ട് പടരുന്നത് പോലെ അവൾക്ക് തോന്നി. ഭിത്തിയിൽ ചാരി നിന്ന്

 

ആലിലകൾ കാറ്റിലാടുന്നതുപോലെ അനിഘയുടെ ശരീരം വിറയ്ക്കുന്നുണ്ടായിരുന്നു. അവളുടെ കവിളിൽ പടർന്ന വിരലടയാളങ്ങൾ കനലായി എരിയുന്നു. വീടിന്റെ ഉമ്മറത്ത് നിൽക്കുമ്പോൾ ഉള്ളിലെ അമർഷം ഒരു അഗ്നിപർവ്വതം പോലെ പൊട്ടിത്തെറിക്കാൻ വെമ്പി.

“ആരുടെയൊക്കെ ഭാര്യയാവണം ഞാൻ ഇവിടെ? പറയുമ്പോഴെങ്കിലും മര്യാദയ്ക്ക് പറ!”

അനിഘയുടെ ആ ചോദ്യം ആ വീട്ടിലെ ചുവരുകളിൽ തട്ടി പ്രതിധ്വനിച്ചു. ദേഷ്യവും അപമാനവും കൊണ്ട് അവളുടെ ശബ്ദം വല്ലാതെ ഇടറിയിരുന്നു. അർത്ഥഗർഭമായ ആ ചോദ്യം കേട്ടതും വിവേകിന്റെ മുഖം വന്യമായി മാറി. തൊട്ടടുത്ത നിമിഷം അവന്റെ വലതുകൈ അവളുടെ മുഖത്തേക്ക് ആഞ്ഞുവന്നു.

‘പഠ്!’

ആ അടിയുടെ ആഘാതത്തിൽ അനിഘ ദൂരേക്ക് തെറിച്ചുപോയി. അവളുടെ ചുണ്ട് പൊട്ടി ചോര പൊടിഞ്ഞു. തലയ്ക്കു ചുറ്റും ഇരുട്ട് പടരുന്നത് പോലെ അവൾക്ക് തോന്നി. ഭിത്തിയിൽ ചാരി നിന്ന് കിതയ്ക്കുമ്പോഴും വിവേകിന്റെ കണ്ണുകളിൽ തെളിഞ്ഞത് പശ്ചാത്താപമല്ല, മറിച്ച് ഒരുതരം ക്രൂരമായ വിജയമായിരുന്നു.

“നീ ഇത്രയൊക്കെ വളർന്നോടി? നന്ദിയില്ലാത്തവളേ… നിനക്കും നിന്റെ കുടുംബത്തിനും കഞ്ഞി കുടിക്കാൻ വകയുണ്ടാക്കിയത് ഈ വിവേകാണ്. എന്നിട്ടാണോ നീ എന്റെ ഏട്ടനെ കുറ്റം പറയുന്നത്?” വിവേകിന്റെ നാവിൽ നിന്ന് മദ്യത്തിന്റെ ഗന്ധം വമിക്കുന്നുണ്ടായിരുന്നു.

അനിഘ ആകെ തകർന്നുപോയി. ആറുമാസം മുൻപ് വലിയ സ്വപ്നങ്ങളോടെയാണ് അവൾ ഈ വീട്ടിലേക്ക് വന്നത്. സാമ്പത്തികമായി പിന്നോക്കം നിൽക്കുന്ന കുടുംബമായിരുന്നു അനിഘയുടേത്. അച്ഛൻ രാഘവൻ കൂലിപ്പണിക്ക് പോയും അമ്മ മാലതി തുന്നൽ പണി ചെയ്തും കിട്ടുന്ന തുച്ഛമായ വരുമാനത്തിലാണ് അവൾ വളർന്നത്. പഠിക്കാൻ മിടുക്കിയായിരുന്നിട്ടും ദാരിദ്ര്യം കാരണം ബിരുദത്തിന് ശേഷം പഠനം നിർത്തേണ്ടി വന്നു. ആ സമയത്താണ് സർക്കാർ ജോലിയുള്ള വിവേകിന്റെ ആലോചന വരുന്നത്.

ഒരു സർക്കാർ ഉദ്യോഗസ്ഥൻ തന്റെ മകളെ ആലോചിച്ചു വന്നപ്പോൾ രാഘവനും മാലതിക്കും അത് സ്വർഗ്ഗം കിട്ടിയതുപോലെയായിരുന്നു. പക്ഷേ, ആ ആശ്വാസത്തിന് പിന്നിൽ മറഞ്ഞിരുന്ന ചതിക്കുഴികൾ അവർ കണ്ടില്ല.

ഇരുൾ പടരുന്ന വൈകുന്നേരങ്ങൾ

വിവാഹം കഴിഞ്ഞ ആദ്യ ദിവസങ്ങളിൽ തന്നെ അനിഘ തിരിച്ചറിഞ്ഞു, വിവേക് ഒരു കടുത്ത മദ്യപാനിയാണെന്ന്. രാത്രികളിൽ ബോധമില്ലാതെ എത്തുന്ന ഭർത്താവിനെ സ്നേഹം കൊണ്ട് മാറ്റിയെടുക്കാം എന്ന് അവൾ വെറുതെ മോഹിച്ചു. എന്നാൽ അതിനേക്കാൾ വലിയൊരു ദുരന്തം ആ വീട്ടിൽ പതുങ്ങിയിരിപ്പുണ്ടായിരുന്നു—വിവേകിന്റെ ജ്യേഷ്ഠൻ പ്രകാശ്.

പ്രകാശിന്റെ ഭാര്യ കലഹിച്ചു പിണങ്ങിപ്പോയിട്ട് മാസങ്ങളായിരുന്നു. വീട്ടിൽ വിവേകിന്റെ വയസ്സായ അമ്മയുണ്ടെങ്കിലും അവർക്ക് കാര്യമായ ചലനശേഷിയില്ല. വൈകുന്നേരം മരുന്ന് കഴിച്ച് അവർ നേരത്തെ ഉറങ്ങും. വിവേക് മദ്യപിച്ച് ലക്കുകെട്ട് സോഫയിൽ കിടക്കുമ്പോൾ പ്രകാശിന്റെ നോട്ടം അനിഘയുടെ മേൽ പതിക്കുമായിരുന്നു.

അടുക്കളയിൽ ജോലി ചെയ്യുമ്പോഴും മുറിയിലേക്ക് നടക്കുമ്പോഴും പ്രകാശിന്റെ അനാവശ്യമായ സ്പർശനങ്ങളും ദ്വയാർത്ഥ പ്രയോഗങ്ങളും അനിഘയെ ശ്വാസം മുട്ടിച്ചു. പലപ്പോഴും വിവേകിന്റെ അസാന്നിധ്യത്തിൽ അയാൾ അവളുടെ മുറിയുടെ വാതിലിൽ മുട്ടാറുണ്ടായിരുന്നു. ഭയം കൊണ്ട് വിറയ്ക്കുന്ന രാത്രികളിൽ അവൾ വാതിലടച്ച് കരഞ്ഞു തീർത്തു.

ഒടുവിൽ സഹികെട്ടപ്പോഴാണ് അവൾ വിവേകിനോട് എല്ലാം തുറന്നു പറഞ്ഞത്. പക്ഷേ, ഒരു ഭർത്താവിന്റെ സംരക്ഷണത്തിന് പകരം അവൾക്ക് ലഭിച്ചത് മുഖമടച്ചുള്ള അടിയും അപമാനവുമാണ്.

“ഇനിയൊരു നിമിഷം ഇവിടെ നിൽക്കുന്നതിനേക്കാൾ നല്ലത് ചാവുന്നതാണ്,” അനിഘ മനസ്സിൽ ഉറപ്പിച്ചു. ആ നിമിഷം അവൾ ആ വീടിന്റെ പടിയിറങ്ങി. കയ്യിൽ കരുതിയ ചെറിയ ബാഗുമായി അവൾ ഇരുട്ടിലൂടെ നടന്നു.

പ്രതീക്ഷകൾ അസ്തമിച്ച ജന്മഗൃഹം

താൻ ജനിച്ചുവളർന്ന വീട്ടിലെത്തിയാൽ എല്ലാം ശരിയാകുമെന്ന് അവൾ കരുതി. പക്ഷേ, അവിടെ കാത്തിരുന്നത് മറ്റൊരു തരം ക്രൂരതയായിരുന്നു.

വീടിന്റെ വാതിൽ തുറന്ന അച്ഛൻ അവളുടെ പൊട്ടിയ ചുണ്ടും തളർന്ന മുഖവും കണ്ട് നടുങ്ങിയില്ല. പകരം ചോദിച്ചത് ഇതായിരുന്നു: “നീ എന്തിനാടി ഈ രാത്രിയിൽ ഇങ്ങോട്ട് ഓടി വന്നത്? വിവേക് വിളിച്ചു പറഞ്ഞിരുന്നു നീ എന്തൊക്കെയോ അനാവശ്യം പറഞ്ഞ് ഇറങ്ങിപ്പോയെന്ന്.”

അനിഘ കരഞ്ഞുകൊണ്ട് അമ്മയെ കെട്ടിപ്പിടിച്ചു. “അമ്മേ… എനിക്കവിടെ നിൽക്കാൻ പറ്റില്ല. വിവേകേട്ടൻ മദ്യപിച്ചാൽ ബോധമില്ല. ആ പ്രകാശേട്ടൻ എന്നെ…”

അവൾക്ക് പൂർത്തിയാക്കാൻ കഴിഞ്ഞില്ല. മാലതി അവളുടെ കൈകൾ തട്ടിമാറ്റി. “എല്ലാ വീട്ടിലും ഓരോ പ്രശ്നങ്ങൾ കാണും അനിഘ. നീ അതൊക്കെ ക്ഷമിക്കണം. പെണ്ണായാൽ സഹിക്കാനും പഠിക്കണം. നിനക്ക് സുഖിക്കാൻ വേണ്ടിയല്ല ഞങ്ങൾ ആലോചന നടത്തിയത്, നമ്മുടെ കുടുംബത്തിന് ഒരു താങ്ങാകാനാണ്.”

അനിഘ സ്തബ്ധയായി നിന്നുപോയി. “അമ്മേ, അയാൾ എന്നെ ശാരീരികമായി ഉപദ്രവിക്കാൻ നോക്കുകയാണ്. എന്നിട്ടും ഞാൻ അവിടെ സഹിച്ചു കഴിയണമെന്നാണോ നിങ്ങൾ പറയുന്നത്?”

“മോളേ…” രാഘവൻ ഇടപ്പെട്ടു. “അവൻ സർക്കാർ ജോലിയുള്ളവനാണ്. നീ ഈ വീട് വിട്ടിറങ്ങിയാൽ നാട്ടുകാർ എന്ത് പറയും? നിന്റെ അമ്മാവന്മാരുടെ മുന്നിൽ എനിക്ക് തല ഉയർത്തി നടക്കാൻ പറ്റുമോ? പ്രകാശ് വിളിച്ചിരുന്നു. നീ അഹങ്കാരം കാണിച്ച് ഇറങ്ങിപ്പോയതാണെന്നും തിരിച്ചു ചെന്ന് ഒരു മാപ്പ് പറഞ്ഞാൽ എല്ലാം ക്ഷമിക്കാമെന്നും അവൻ പറഞ്ഞു.”

“മാപ്പോ? ഞാനോ?” അനിഘയുടെ ഉള്ളിൽ ഒരു കനൽ ആളിപ്പടർന്നു. “അമ്മേ, ആ ഏട്ടൻ എന്റെ മേൽ കൈ വെക്കാൻ നോക്കുമ്പോൾ, സ്വന്തം ഭർത്താവ് എന്നെ തല്ലി ചോര വരുത്തുമ്പോൾ ഞാൻ മാപ്പ് പറയണമെന്നാണോ?”

“ചിലതൊക്കെ കണ്ടില്ലെന്ന് നടിച്ചാലേ കുടുംബം മുന്നോട്ട് പോകൂ,” അച്ഛന്റെ ആ തണുത്ത മറുപടി അവളുടെ ഹൃദയത്തിൽ തുളച്ചു കയറി.

സ്വന്തം മാതാപിതാക്കൾക്ക് അവളുടെ ജീവനേക്കാളും മാനത്തേക്കാളും വലുത് സമൂഹത്തിന്റെ കണ്ണിലെ ‘മാന്യത’യും മരുമകന്റെ ‘സർക്കാർ ജോലിയും’ ആണെന്ന് അവൾ വേദനയോടെ തിരിച്ചറിഞ്ഞു. അവിടെയും അവൾക്ക് ഇടമില്ലായിരുന്നു.

പുതിയൊരു പ്രഭാതം

രാത്രിയുടെ നിശബ്ദതയിൽ അനിഘ ആ വീട്ടിൽ നിന്നും ഇറങ്ങി. അമ്മ പുറകിൽ നിന്ന് വിളിച്ചെങ്കിലും അവൾ തിരിഞ്ഞു നോക്കിയില്ല. മനസ്സ് ശൂന്യമായിരുന്നു. ഒടുവിൽ അവൾ തന്റെ കോളേജ് കൂട്ടുകാരി നന്ദിതയെ വിളിച്ചു. നന്ദിത നഗരത്തിൽ ഒരു സ്വകാര്യ കമ്പനിയിൽ ജോലി ചെയ്യുകയാണ്.

കാര്യങ്ങൾ കേട്ട നന്ദിതയുടെ മറുപടി ഉറച്ചതായിരുന്നു. “നീ പേടിക്കണ്ട അനിഘ. നീ നേരെ ഇങ്ങോട്ട് പോരൂ. ആ നരാധമന്മാരുടെ ഇടയിലേക്ക് ഇനി പോകരുത്. ജീവിക്കാൻ ഒരു ജോലി ഞാൻ ശരിയാക്കിത്തരാം.”

നന്ദിതയുടെ വാക്കുകൾ അനിഘയ്ക്ക് പുതിയൊരു ദിശാബോധം നൽകി. പിറ്റേന്ന് തന്നെ അവൾ നഗരത്തിലെത്തി. നന്ദിതയുടെ സഹായത്തോടെ അവൾ ഒരു ചെറിയ ഓഫീസിൽ അഡ്മിൻ ആയി ജോലിയിൽ പ്രവേശിച്ചു. ആദ്യമായി കിട്ടിയ ശമ്പളം കയ്യിൽ പിടിച്ചപ്പോൾ അവൾക്ക് തോന്നിയ ആത്മവിശ്വാസം വിവരണാതീതമായിരുന്നു.

അവസാന പോരാട്ടം

എന്നാൽ വിവേകും കുടുംബവും അവളെ വിടാൻ തയ്യാറായില്ല. നിയമപരമായി വിവാഹമോചനത്തിന് നോട്ടീസ് അയച്ചതോടെ വിവേക് പ്രകോപിതനായി. ഒരു വൈകുന്നേരം അവൻ അനിഘ താമസിക്കുന്ന സ്ഥലത്ത് മദ്യപിച്ച് ബഹളമുണ്ടാക്കാൻ എത്തി.

“നീ വിചാരിച്ചോ എന്നെ ഉപേക്ഷിച്ച് ഇവിടെ സുഖമായി കഴിയാമെന്ന്? നീ എന്റെ ഭാര്യയാണ്. നിന്നെ കൊണ്ടുപോകാൻ എനിക്ക് അവകാശമുണ്ട്,” വിവേക് ആക്രോശിച്ചു.

അനിഘ മുറിക്ക് പുറത്തിറങ്ങി. പഴയ പേടിച്ചരണ്ട പെൺകുട്ടിയല്ലായിരുന്നു അവൾ. “വിവേക്, ഭാര്യ എന്നാൽ അടിമ എന്നല്ല അർത്ഥം. ഇനിയൊരു തവണ കൂടി നീ എന്നെ സ്പർശിക്കാൻ വന്നാൽ, ഗാർഹിക പീഡനത്തിനും നിന്റെ ജ്യേഷ്ഠന്റെ സ്വഭാവദൂഷ്യത്തിനും ഞാൻ പോലീസിനെക്കൊണ്ട് മറുപടി പറയിക്കും.”

വിവേക് അവളെ അടിക്കാൻ കൈ ഓങ്ങിയപ്പോൾ നന്ദിത നേരത്തെ അറിയിച്ചതനുസരിച്ച് പോലീസ് സംഘം അവിടെയെത്തി. മദ്യപിച്ച് ബഹളമുണ്ടാക്കിയതിനും ഭീഷണിപ്പെടുത്തിയതിനും വിവേകിന് സ്റ്റേഷനിൽ കയറേണ്ടി വന്നു. പോലീസിന് മുന്നിൽ വച്ച് അയാൾ മാപ്പ് പറയാൻ ഒരുങ്ങിയെങ്കിലും അനിഘ തന്റെ തീരുമാനത്തിൽ ഉറച്ചുനിന്നു.

അതിജീവനം

മാസങ്ങൾ കടന്നുപോയി. അനിഘ ഇപ്പോൾ നിയമപരമായി സ്വതന്ത്രയാണ്. നന്ദിതയുടെ കൂടെ ഒരു ചെറിയ വാടക വീട്ടിൽ താമസിച്ച് അവൾ സ്വന്തം ജീവിതം കെട്ടിപ്പടുത്തു.

ചില വൈകുന്നേരങ്ങളിൽ ജനാലയ്ക്കൽ ഇരിക്കുമ്പോൾ അവൾ തന്റെ പഴയ ജീവിതത്തെക്കുറിച്ച് ചിന്തിക്കാറുണ്ട്. സമൂഹത്തെ ഭയന്ന് അന്ന് താൻ ആ നരകത്തിൽ തുടരാൻ തീരുമാനിച്ചിരുന്നെങ്കിൽ, ഇന്ന് ഒരുപക്ഷേ ഒരു വാർത്താക്കുറിപ്പിൽ മാത്രം ഒതുങ്ങുന്ന പേരായി അവൾ മാറുമായിരുന്നു.

അനിഘയുടെ ജീവിതം ഇന്ന് അനേകം സ്ത്രീകൾക്ക് ഒരു പാഠമാണ്. ദാരിദ്ര്യമോ സമൂഹത്തിന്റെ പരിഹാസമോ അല്ല ഒരു സ്ത്രീയുടെ ശാപം, മറിച്ച് തെറ്റിനെതിരെ ശബ്ദിക്കാനുള്ള ധൈര്യം ഇല്ലാത്തതാണ്. സ്വന്തം കാലിൽ നിൽക്കാൻ പ്രാപ്തയാവുക എന്നതിനേക്കാൾ വലിയൊരു സുരക്ഷാകവചം മറ്റൊരു പെണ്ണിനുമില്ല.

ഇന്ന് അനിഘ തന്റെ മുറിയിലെ കണ്ണാടിയിൽ നോക്കുമ്പോൾ കാണുന്നത് തകർന്ന ചുണ്ടുകളുള്ള ഒരു ഇരയെയല്ല, മറിച്ച് സ്വയം കരുത്താർജ്ജിച്ച് ഉയിർത്തെഴുന്നേറ്റ ഒരു പോരാളിയെയാണ്.

 

 

വിവാഹമോചനത്തിന് ശേഷമുള്ള ആദ്യത്തെ മാസങ്ങൾ അനിഘയ്ക്ക് ഒട്ടും എളുപ്പമായിരുന്നില്ല. നിയമപോരാട്ടങ്ങൾ ഒരുവശത്ത്, മറുവശത്ത് സമൂഹത്തിന്റെ കുത്തുവാക്കുകൾ. സ്വന്തം വീട്ടുകാർ പോലും അവളെ ഒരു ‘ബാധ്യത’യായി കണ്ടു. പക്ഷേ, നന്ദിതയുടെ കൂടെയുള്ള താമസം അവൾക്ക് വലിയൊരു ആത്മവിശ്വാസം നൽകി.

ഒരു ചെറിയ അഡ്മിൻ ജോലിക്കപ്പുറം തന്റെ കഴിവുകൾ തെളിയിക്കാൻ അനിഘ തീരുമാനിച്ചു. ബിരുദ പഠനകാലത്ത് അവൾക്ക് ഏറെ താല്പര്യമുണ്ടായിരുന്ന ‘ഡിജിറ്റൽ മാർക്കറ്റിംഗ്’ എന്ന മേഖലയിലേക്ക് അവൾ ശ്രദ്ധ തിരിച്ചു. പകൽ സമയം ജോലി ചെയ്യുകയും രാത്രിയിൽ ഓൺലൈൻ കോഴ്സുകളിലൂടെ പുതിയ വിദ്യകൾ പഠിക്കുകയും ചെയ്തു. ഉറക്കമില്ലാത്ത ആ രാത്രികൾ അവളുടെ ഭാവിക്കുള്ള നിക്ഷേപമായിരുന്നു.

 

അനിഘ ജോലി ചെയ്തിരുന്ന സ്ഥാപനത്തിന്റെ ഉടമസ്ഥനായ മാധവൻ സാർ അവളുടെ കൃത്യനിഷ്ഠയും ബുദ്ധികൂർമ്മതയും ശ്രദ്ധിക്കുന്നുണ്ടായിരുന്നു. ഒരിക്കൽ കമ്പനിയുടെ ഒരു വലിയ പ്രോജക്റ്റ് പ്രതിസന്ധിയിലായപ്പോൾ അനിഘ മുന്നോട്ടുവെച്ച ചില നിർദ്ദേശങ്ങൾ വലിയ വിജയമായി.

“അനിഘ, നിനക്ക് വെറുമൊരു അഡ്മിൻ ആയി ഇരിക്കേണ്ടവളല്ല. നീ ഞങ്ങളുടെ മാർക്കറ്റിംഗ് ടീമിനെ നയിക്കണം,” മാധവൻ സാറിന്റെ ആ വാക്കുകൾ അനിഘയുടെ കരിയറിലെ വലിയൊരു വഴിത്തിരിവായി.

മാസങ്ങൾക്കുള്ളിൽ അവൾ ആ കമ്പനിയുടെ മാർക്കറ്റിംഗ് ഹെഡ് ആയി ഉയർന്നു. സാമ്പത്തികമായി അവൾ സ്വതന്ത്രയായി. ആദ്യം ചെയ്തത് നന്ദിതയ്ക്കൊപ്പം ഒരു നല്ല ഫ്ലാറ്റിലേക്ക് മാറുകയായിരുന്നു. തന്റെ വരുമാനത്തിൽ നിന്ന് ഒരു വിഹിതം അച്ഛനും അമ്മയ്ക്കും അയച്ചു കൊടുക്കാനും അവൾ മറന്നില്ല. അവൾ നരകിച്ചപ്പോൾ കൈവിട്ടവരാണെങ്കിലും, അവരെ പട്ടിണിക്കിടാൻ അവളുടെ മനസ്സ് അനുവദിച്ചില്ല.

ഒരു അപ്രതീക്ഷിത കൂടിക്കാഴ്ച

രണ്ടു വർഷങ്ങൾക്ക് ശേഷം ഒരു ഞായറാഴ്ച വൈകുന്നേരം മാളിൽ വെച്ച് അനിഘ വിവേകിനെ കണ്ടുമുട്ടി. പഴയ ആ ‘സർക്കാർ ഉദ്യോഗസ്ഥൻ’ ഇപ്പോൾ ആകെ തകർന്നിരിക്കുന്നു. അമിത മദ്യപാനം കാരണം ജോലിയിൽ നിന്ന് സസ്പെൻഷനിലായ അവനെ കാണാൻ ഒരു വൃദ്ധനെപ്പോലെയുണ്ട്. പ്രകാശേട്ടന്റെ സ്വഭാവദൂഷ്യം കാരണം ആ വീട് ഇപ്പോൾ നാട്ടുകാർക്കിടയിൽ ഒറ്റപ്പെട്ട നിലയിലാണെന്ന് അവൾ അറിഞ്ഞു.

അനിഘയെ കണ്ടപ്പോൾ വിവേകിന്റെ മുഖത്ത് കുറ്റബോധം നിഴലിച്ചു. അവൾ ധരിച്ചിരുന്ന വിലകൂടിയ വസ്ത്രങ്ങളും അവളുടെ മുഖത്തെ ആത്മവിശ്വാസവും കണ്ട് അവൻ അമ്പരന്നു നിന്നു.

“അനിഘ… നീ ഇപ്പോൾ എവിടെയാണ്? നിന്റെ അച്ഛൻ പറഞ്ഞു നിനക്ക് നല്ലൊരു ജോലി കിട്ടിയെന്ന്. പഴയതൊക്കെ നമുക്ക് മറന്നൂടെ?” വിവേക് വിക്കി വിക്കി ചോദിച്ചു.

അനിഘ ഒന്ന് പുഞ്ചിരിച്ചു. അതിൽ പരിഹാസമില്ലായിരുന്നു, മറിച്ച് വലിയൊരു തിരിച്ചറിവുണ്ടായിരുന്നു. “പഴയതൊന്നും ഞാൻ മറന്നിട്ടില്ല വിവേക്. ആ ഓർമ്മകളാണ് എന്നെ ഇത്രയും വളർത്തിയത്. പക്ഷേ, തിരിച്ചു വരാൻ വേണ്ടി ഇറങ്ങിപ്പോയവളല്ല ഞാൻ. നിനക്ക് മാപ്പ് തരാൻ എനിക്ക് ബുദ്ധിമുട്ടില്ല, പക്ഷേ എന്റെ ജീവിതത്തിൽ നിനക്കിനി സ്ഥാനമില്ല.”

വിവേകിനെ അവിടെ നിർത്തിക്കൊണ്ട് അവൾ തന്റെ കാറിലേക്ക് നടന്നു. പണ്ട് തന്റെ സ്വപ്നങ്ങളെ ചവിട്ടിമെതിച്ച ആ മനുഷ്യന് മുന്നിൽ ഇന്ന് അവൾ തലയുയർത്തി നിന്നു.

 

 

ജീവിതം അവിടെയും അവസാനിച്ചില്ല. അനിഘ ഇന്ന് സ്വന്തമായി ഒരു ചെറിയ സ്റ്റാർട്ടപ്പ് തുടങ്ങാനുള്ള തയ്യാറെടുപ്പിലാണ്—അടിച്ചമർത്തപ്പെട്ട സ്ത്രീകൾക്ക് തൊഴിൽ നൈപുണ്യവും നിയമസഹായവും നൽകുന്ന ഒരു സ്ഥാപനം.

അവളുടെ ജീവിതത്തിലേക്ക് സന്ദീപ് കടന്നുവന്നത് ആ സമയത്താണ്. സന്ദീപ് അവളുടെ കമ്പനിയിലെ ഒരു ക്ലയന്റ് ആയിരുന്നു. അനിഘയുടെ ഭൂതകാലം അറിഞ്ഞിട്ടും, അവളുടെ വ്യക്തിത്വത്തെയും കഴിവിനെയും അയാൾ ബഹുമാനിച്ചു.

“നിനക്ക് നിന്റെ ഭൂതകാലത്തെ ഓർത്ത് വിഷമമുണ്ടോ അനിഘ?” ഒരിക്കൽ സന്ദീപ് ചോദിച്ചു.

“ഒരിക്കലുമില്ല സന്ദീപ്,” അനിഘ ഉറച്ച ശബ്ദത്തിൽ മറുപടി നൽകി. “ആ തീയിലൂടെ നടന്നതുകൊണ്ടാണ് എനിക്ക് പൊള്ളൽ ഏൽക്കാതെ ജീവിക്കാൻ പഠിച്ചത്. എന്നെ സംബന്ധിച്ചിടത്തോളം എന്റെ ജീവിതം തുടങ്ങിയത് ആ വീടിന്റെ പടിയിറങ്ങിയ ആ രാത്രിയിലാണ്.”

സന്ദീപിന്റെയും നന്ദിതയുടെയും പിന്തുണയോടെ അനിഘ വീണ്ടും വിവാഹിതയാകാൻ തീരുമാനിച്ചു. പക്ഷേ ഇത്തവണ അത് മാതാപിതാക്കളുടെ നിർബന്ധത്തിനല്ല, മറിച്ച് തന്റെ തീരുമാനമായിരുന്നു. പരസ്പര ബഹുമാനമുള്ള, തുല്യതയുള്ള ഒരു ബന്ധം.

 

 

അനിഘ ഇന്ന് ഒരു മാതൃകയാണ്. വിവാഹം ഒന്നിന്റെയും അവസാനമല്ലെന്നും, സ്വന്തം അന്തസ്സ് പണയപ്പെടുത്തിക്കൊണ്ടുള്ള ഒരു ജീവിതവും വിജയിക്കില്ലെന്നും അവൾ തെളിയിച്ചു. ഇന്ന് അവളുടെ അച്ഛനും അമ്മയും നാട്ടുകാരോട് അഭിമാനത്തോടെ പറയുന്നു, “ഞങ്ങളുടെ മകൾ വലിയൊരു ഓഫീസറാണ്” എന്ന്. പണ്ട് അപമാനമായി കണ്ട മകൾ ഇന്ന് അവർക്ക് അഭിമാനമായി മാറി.

ഒരു പെണ്ണിന്റെ വിജയം അവളുടെ ഭർത്താവിന്റെ ജോലിയോ പദവിയോ അല്ല, മറിച്ച് അവൾ സ്വന്തമായി ആർജ്ജിച്ചെടുക്കുന്ന വ്യക്തിത്വമാണ്.