വേദനയുടെ വിത്തുപാകിയ മണ്ണിൽ നിന്നുകൊണ്ട് അനുപമ ആ വലിയ വീടിന്റെ പൂമുഖത്തേക്ക് നോക്കി. പെട്ടെന്നാണ് അന്തരീക്ഷത്തെ പിടിച്ചുകുലുക്കിക്കൊണ്ട് ആ വാക്കുകൾ പുറത്തുവന്നത്: **”ജോലിക്കാരി ജോലിക്കാരിയുടെ സ്ഥാനത്ത് നിന്നാൽ മതി! ഈ വീടിന്റെ അധിപതിയാകാൻ വരേണ്ട!”**

വിക്രം അതൊരു കൊടുങ്കാറ്റ് പോലെ വിളിച്ചുപറഞ്ഞപ്പോൾ മാത്രമാണ് അനുപമയ്ക്ക് തന്റെ യഥാർത്ഥ പദവിയെക്കുറിച്ചുള്ള തിരിച്ചറിവുണ്ടായത്. കഴിഞ്ഞ കുറച്ചുനാളുകളായി ആ വലിയ ബംഗ്ലാവിൽ തനിക്ക് ലഭിച്ച സ്നേഹവും പരിഗണനയും വെറുമൊരു തോന്നൽ മാത്രമായിരുന്നുവെന്ന് അവൾ മനസ്സിലാക്കി. തനിക്ക് നഷ്ടപ്പെട്ടുപോയി എന്ന് കരുതിയ ആത്മാഭിമാനവും സ്നേഹവും തിരികെ ലഭിച്ചു എന്ന് തോന്നിപ്പിച്ച നിമിഷത്തിലായിരുന്നു വിക്രമിന്റെ ആ അഹങ്കാരം നിറഞ്ഞ വാക്കുകൾ അവളുടെ നെഞ്ചിലേക്ക് ഒരു മൂർച്ചയേറിയ കൂരമ്പ് പോലെ തറച്ചുകയറിയത്. വിക്രമിന്റെ ശബ്ദമുയർന്നപ്പോൾ അവന്റെ രണ്ടര വയസ്സുള്ള മകൾ ദുർഗ്ഗ പേടിച്ചരണ്ട് അനുപമയുടെ മാറിലേക്ക് ഒതുങ്ങി. ആ കുഞ്ഞിന് അനുപമ വെറുമൊരു വീട്ടുജോലിക്കാരി ആയിരുന്നില്ല, മറിച്ച് ജീവന്റെ ജീവനായ അമ്മയായിരുന്നു. എന്നാൽ സ്വന്തം കുഞ്ഞിനെ മറ്റാരോ തട്ടിപ്പറിച്ചെടുക്കുന്നതുപോലെ അനുപമയുടെ കയ്യിൽ നിന്ന് വിക്രം ആ കുഞ്ഞിനെ ബലമായി വാങ്ങി മുറിയിലേക്ക് കയറിപ്പോയി. അത് കണ്ടതും അനുപമയുടെ കണ്ണുകൾ നിറഞ്ഞു തുളുമ്പി. അവൾ സ്വീകരണമുറിയിലെ തണുത്ത മാർബിൾത്തറയിലിരുന്ന് തേങ്ങി. ആ നിമിഷത്തിൽ തന്റെ കടന്നുപോയ ദുരിതം പിടിച്ച ഭൂതകാലവും അനിശ്ചിതത്വം നിറഞ്ഞ വർത്തമാനകാലവും ഒരു ചലച്ചിത്രം പോലെ അവളുടെ മനസ്സിലൂടെ കടന്നുപോയി.

വിക്രം തന്റെ ഭാര്യ മാളവികയോടൊപ്പം ആ നഗരത്തിലെ ആഡംബര വില്ലയിൽ താമസിക്കാൻ വന്ന കാലത്താണ് അനുപമ അവിടെ വീട്ടുജോലിക്കാരിയായി എത്തിയത്. വിക്രമിന്റെ ഒരു അകന്ന സുഹൃത്ത് വഴിയാണ് അനുപമയ്ക്ക് ആ ജോലി ലഭിക്കുന്നത്. അനുപമയ്ക്ക് സ്വന്തമെന്ന് പറയാൻ ഈ ലോകത്ത് ആരും ഉണ്ടായിരുന്നില്ല. മരിച്ചുപോയ ഭർത്താവിന്റെ തറവാട്ടു വീട്ടിലായിരുന്നു അവൾ അപ്പോഴും അന്തിയുറങ്ങിയിരുന്നത്. ഭർത്താവിന്റെ വല്യമ്മയും രോഗിയായ അവരുടെ മകനുമായിരുന്നു ആ വീട്ടിൽ ഉണ്ടായിരുന്നത്. ശരിക്കും അനുപമയെ അവർ ഒരു സാമ്പത്തിക സ്രോതസ്സ് അഥവാ ഒരു യന്ത്രം മാത്രമായാണ് കണ്ടിരുന്നത്. അനുപമ ഓരോ വീടുകളിലും ജോലി ചെയ്തു കൊണ്ടുവരുന്ന തുച്ഛമായ പണം മുഴുവൻ തട്ടിയെടുക്കുക എന്നതായിരുന്നു അവരുടെ ലക്ഷ്യം. അവളോട് അല്പം പോലും സ്നേഹമോ അനുകമ്പയോ ഉള്ളതുകൊണ്ടല്ല അവർ അവളെ അവിടെ താമസിപ്പിച്ചിരുന്നത്. മറിച്ചു അവളിൽ നിന്ന് ലഭിക്കുന്ന പണം മാത്രമായിരുന്നു അവരുടെ ഏക ലക്ഷ്യം. ഒറ്റയ്ക്ക് ജീവിക്കാൻ സുരക്ഷിതമായ മറ്റൊരു ഇടമില്ലാത്തതുകൊണ്ടും, ഒരു പെണ്ണിന് സമൂഹത്തിൽ തനിച്ച് അന്തിയുറങ്ങാൻ കഴിയില്ലെന്ന വലിയ തിരിച്ചറിവുള്ളതുകൊണ്ടും അനുപമ എല്ലാ അപമാനങ്ങളും സഹിച്ചു ആ വീട്ടിൽ അഭയം പ്രാപിക്കുകയായിരുന്നു. എത്രയൊക്കെ ക്രൂരമായ വാക്കുകൾ കേട്ടാലും രാത്രി കിടക്കാൻ ഒരിടം വേണമല്ലോ എന്ന ചിന്ത മാത്രമാണ് അവളെ മുന്നോട്ട് നയിച്ചിരുന്നത്.

നിരവധി വീടുകളിലും ഫ്ലാറ്റുകളിലും പാത്രം കഴുകിയും തറ തുടച്ചും കഠിനാധ്വാനം ചെയ്താണ് അവൾ പണം ഉണ്ടാക്കിയിരുന്നത്. അതിൽ നിന്ന് കിട്ടുന്ന ചെറിയ തുകകൾ കൂട്ടിവെച്ചാണ് അവൾ ആ തറവാട്ടു വീട്ടിലെ വലിയ ചെലവുകൾ നടത്തിയിരുന്നത്. അങ്ങനെയിരിക്കെയാണ് വിക്രമിന്റെ വലിയ വില്ലയിലേക്ക് ഒരു പുതിയ വീട്ടുജോലിക്കാരിയെ ആവശ്യമുണ്ടെന്ന് അറിയുന്നത്. ആ ശമ്പളം കൂടി കിട്ടിയാൽ തറവാട്ടിലെ ബുദ്ധിമുട്ടുകൾ കുറയുമല്ലോ എന്ന് കരുതിയാണ് അനുപമ വിക്രമിന്റെ വീട്ടിൽ ജോലിക്ക് കയറാൻ തീരുമാനിച്ചത്. അനുപമ അവിടെ എത്തുമ്പോൾ വിക്രമിന്റെ മകൾ ദുർഗ്ഗയ്ക്ക് വെറും ഒന്നര വയസ്സായിരുന്നു പ്രായം. എന്നാൽ ആ കുഞ്ഞ് ജനിച്ച നാൾ മുതൽ ആ വീട്ടിൽ അശാന്തി മാത്രമായിരുന്നു ഉണ്ടായിരുന്നത്. വിക്രമും ഭാര്യ മാളവികയും തമ്മിൽ ദിവസവും വലിയ വഴക്കുകൾ നടന്നു. സ്വന്തം തറവാട്ടിലെ പരമ്പരാഗതമായ അന്തരീക്ഷത്തിലും സ്നേഹത്തിലും വളർന്ന വിക്രമിന്, നഗരത്തിലെ ഹൈ-സൊസൈറ്റി പാർട്ടികളും അനാവശ്യ കൂട്ടുകെട്ടുകളും ഇഷ്ടപ്പെടുന്ന മാളവികയെ ഉൾക്കൊള്ളാൻ കടുത്ത ബുദ്ധിമുട്ടായിരുന്നു. മാളവികയ്ക്ക് ആഡംബര ജീവിതവും സ്വാതന്ത്ര്യവും മാത്രമായിരുന്നു പ്രധാനം. തന്റെ വാശികളിൽ നിന്ന് ഒരുപടി പോലും പിന്നോട്ട് പോകാൻ മാളവിക തയ്യാറായിരുന്നില്ല. കുടുംബബന്ധം തകർന്നുപോകാതിരിക്കാൻ വിക്രം പലപ്പോഴും വിട്ടുവീഴ്ചകൾ ചെയ്തു. എന്നാൽ ഈ വഴക്കുകൾക്കിടയിൽ പാവം കുഞ്ഞ് ദുർഗ്ഗയെ ശ്രദ്ധിക്കാൻ അവർ രണ്ടുപേർക്കും സമയം ലഭിച്ചിരുന്നില്ല.

പക്ഷേ, നാളുകൾ കഴിഞ്ഞപ്പോൾ ദുർഗ്ഗക്കുട്ടി അനുപമയോട് വളരെ വേഗത്തിൽ അടുത്തുകൂടി. മാളവിക ഓഫീസിലും ക്ലബ്ബുകളിലും പോകുമ്പോൾ കുഞ്ഞിന്റെ മുഴുവൻ ചുമതലയും അനുപമ ഏറ്റെടുത്തു. കുഞ്ഞിന് കൃത്യസമയത്ത് ഭക്ഷണം നൽകാനും അവളെ താലോലിച്ചു ഉറക്കാനും അനുപമ പ്രത്യേകം ശ്രദ്ധിച്ചു. പ്രസവിച്ചിട്ടില്ലെങ്കിലും അനുപമ ആ കുഞ്ഞിന് ഒരു യഥാർത്ഥ അമ്മയായി മാറി. കുഞ്ഞും അനുപമയെ കാണാതെ ഒരു നിമിഷം പോലും ഇരിക്കാൻ കഴിയാത്ത അവസ്ഥയിലായി. ഇതിനിടയിൽ ഒരു ദിവസം വിക്രമുമായി വലിയ അടിയുണ്ടാക്കി മാളവിക ആ വീടുവിട്ടിറങ്ങിപ്പോയി. സ്വന്തം ചോരയായ ദുർഗ്ഗയെപ്പോലും കൂടെ കൂട്ടാൻ ആ അമ്മ തയ്യാറായില്ല. ഒരു പെറ്റ അമ്മയ്ക്ക് എങ്ങനെയാണ് സ്വന്തം കുഞ്ഞിനെ ഉപേക്ഷിച്ചു പോകാൻ കഴിയുന്നത് എന്ന് അനുപമ അത്ഭുതത്തോടെ ചിന്തിച്ചു. എന്നാൽ അനുപമ കൂടെയുള്ളതുകൊണ്ട് മാളവിക പോയത് വിക്രമിന് ഒരു വലിയ നഷ്ടമായി തോന്നിയില്ല. മറിച്ച്, വീട്ടിൽ എന്നും ഉണ്ടായിരുന്ന ബഹളങ്ങളും അശാന്തിയും മാറി ഒരു നല്ല അന്തരീക്ഷമാണ് അവന് ലഭിച്ചത്. അനുപമ കുഞ്ഞിന് വേണ്ടി കൂടുതൽ സമയം ആ വില്ലയിൽ ചെലവഴിക്കാൻ തുടങ്ങി. രാവിലെയെന്നോ രാത്രിയെന്നോ ഇല്ലാതെ അവൾ കുഞ്ഞിന്റെ കാര്യങ്ങൾ നോക്കി അവിടെത്തന്നെ തുടർന്നു.

തന്റെ ഭാര്യ ഉള്ളതിനേക്കാൾ സന്തോഷത്തോടെ കുഞ്ഞ് അനുപമയുടെ കൂടെ കഴിയുന്നത് വിക്രം നിരീക്ഷിക്കുന്നുണ്ടായിരുന്നു. ഒരമ്മയുടെ സ്നേഹക്കുറവ് കുഞ്ഞിനെ അറിയിക്കാതെ അനുപമ നോക്കുന്നത് അവൻ കണ്ട് മനസ്സിലാക്കി. പതിയെ അനുപമയോട് വിക്രമിന് ഒരു പ്രത്യേക അടുപ്പം തോന്നിത്തുടങ്ങി. വെറുമൊരു വേലക്കാരി എന്നതിനപ്പുറം അവളോട് വലിയ ബഹുമാനവും ആദരവും അവന്റെ മനസ്സിൽ ഉടലെടുത്തു. അങ്ങനെയാണ് അവൾ അനുപമയുടെ ദയനീയമായ ഭൂതകാലത്തെക്കുറിച്ച് കൂടുതൽ കാര്യങ്ങൾ അന്വേഷിച്ചറിയുന്നത്. ചെറുപ്പത്തിൽത്തന്നെ മാതാപിതാക്കൾ നഷ്ടപ്പെട്ട അനുപമ, ബന്ധുക്കളുടെ വീട്ടിൽ ഒരു അടിമയെപ്പോലെയാണ് വളർന്നത്. അവിടെ അവൾക്ക് പീഡനങ്ങളും അധിക്ഷേപങ്ങളും മാത്രമാണ് ലഭിച്ചിരുന്നത്. ഒടുവിൽ ആ ബാധ്യത ഒഴിവാക്കാൻ വേണ്ടി, മാറാരോഗിയായ ഒരു വ്യക്തിക്ക് അവളെ നിർബന്ധിച്ച് വിവാഹം കഴിച്ചുകൊടുത്തു. അവൻ രോഗിയാണ് എന്നറിഞ്ഞിട്ടും സ്വന്തം സ്വാർത്ഥതയ്ക്കായി അവർ ആ വിവാഹം നടത്തുകയായിരുന്നു. എന്നാൽ വിവാഹം കഴിഞ്ഞ് ഏതാനും മാസങ്ങൾക്കകം അയാൾ മരണപ്പെട്ടു. അതോടെ അവൾ വീണ്ടും അനാഥയായി. തുടർന്ന് ഭർത്താവിന്റെ തറവാട്ടിൽ അഭയം പ്രാപിച്ച അവൾ അവിടെയും ഒരു പാവയെപ്പോലെ ജോലി ചെയ്തു ജീവിക്കുകയായിരുന്നു.

ഈ വിവരങ്ങൾ എല്ലാം അറിഞ്ഞപ്പോൾ വിക്രമിന് അവളോട് കടുത്ത സഹതാപവും സ്നേഹവും തോന്നി. അവളെ ആ ദുരിതക്കയത്തിൽ നിന്ന് രക്ഷിക്കാനും സ്വന്തം ജീവിതത്തിലേക്ക് കൂട്ടാനും അവൻ ആഗ്രഹിച്ചു. ഒരു നല്ല ജീവിതം അവൾക്ക് നൽകണമെന്ന് അവൻ ഉറപ്പിച്ചു. എന്നാൽ അനുപമയ്ക്ക് വിക്രമിന്റെ മനസ്സിലെ ഈ ചിന്തകളെക്കുറിച്ച് യാതൊരു അറിവും ഉണ്ടായിരുന്നില്ല. മാളവിക പോയിട്ട് മാസങ്ങൾ കഴിഞ്ഞപ്പോൾ, കുഞ്ഞിന്റെ ഭാവി ഓർത്ത് മാളവിക മാഡത്തെ തിരികെ വിളിക്കണമെന്ന് അനുപമ വിക്രമിനോട് ആവശ്യപ്പെട്ടു. സാറിന് അതിന് ബുദ്ധിമുട്ടാണെങ്കിൽ താൻ നേരിട്ട് സംസാരിക്കാമെന്നും അവൾ പറഞ്ഞു. തനിക്ക് ശമ്പളം തരുന്ന മുതലാളിയുടെ കുടുംബം നന്നാവണം എന്ന നല്ല ഉദ്ദേശത്തിൽ മാത്രമാണ് അവൾ അത് പറഞ്ഞത്. എന്നാൽ ആ വാക്ക് കേട്ടപ്പോൾ വിക്രമിന് കടുത്ത ദേഷ്യം വന്നു. മാളവികയുമായി അനുഭവിച്ച കയ്പേറിയ ജീവിതം അവൻ അത്രമാത്രം വെറുത്തിരുന്നു. ആ ദേഷ്യത്തിന്റെ മൂർദ്ധന്യത്തിലാണ് അവൻ അനുപമയോട് പൊട്ടിത്തെറിച്ചതും, അവളെ വീട്ടുജോലിക്കാരി എന്ന് വിളിച്ച് അധിക്ഷേപിച്ചതും. തന്റെ പദവിയും സ്ഥാനവും മറന്ന് സംസാരിക്കരുതെന്ന് അവൻ ഓർമ്മിപ്പിച്ചതും ആ ദേഷ്യത്തിലായിരുന്നു. അത് അനുപമയ്ക്ക് വലിയൊരു മാനസിക ആഘാതമായിരുന്നു. താൻ വെറുമൊരു ജോലിക്കാരി മാത്രമാണെന്ന യാഥാർത്ഥ്യം അവൾ തിരിച്ചറിഞ്ഞു.

എന്നാൽ വിക്രമിന്റെ ആ ദേഷ്യം താൽക്കാലികം മാത്രമായിരുന്നു. തന്റെ ഉള്ളിലെ അടക്കാനാവാത്ത സ്നേഹവും സങ്കടവും കൊണ്ടാണ് താൻ അങ്ങനെ പെരുമാറിയതെന്ന് അവൻ പിന്നീട് അനുപമയോട് തുറന്നുപറഞ്ഞു. അവൻ വീണ്ടും അവളോട് തന്റെ മനസ്സിലുള്ള പ്രണയം വെളിപ്പെടുത്തി. അനുപമയില്ലെങ്കിൽ ദുർഗ്ഗയ്ക്കും തനിക്കും മുന്നോട്ട് ജീവിക്കാൻ കഴിയില്ലെന്ന് അവൻ വ്യക്തമാക്കി. എന്നാൽ തങ്ങൾ തമ്മിലുള്ള സാമൂഹികവും സാമ്പത്തികവുമായ വലിയ അന്തരത്തെക്കുറിച്ച് അനുപമ വിക്രമിനെ ഓർമ്മിപ്പിച്ചു. താൻ ഒരു സാധു വീട്ടുജോലിക്കാരിയും അവൻ സമൂഹത്തിൽ വലിയ നിലയിലുള്ള ആളുമാണെന്ന് അവൾ പറഞ്ഞു. പക്ഷേ, വിക്രമിന് ആ പണവും പദവിയും ഒരു വിഷയമേ ആയിരുന്നില്ല. തന്നെ മനസ്സിലാക്കാത്ത മാളവികയോടൊപ്പമുള്ള ജീവിതം അവനെ ആകെ മടുപ്പിച്ചിരുന്നു. പണമോ പദവിയോ അല്ല, മറിച്ച് പരസ്പരം മനസ്സിലാക്കുന്ന ഒരു പങ്കാളിയാണ് ജീവിതത്തിൽ വേണ്ടതെന്ന് അവൻ തിരിച്ചറിഞ്ഞു. അനുപമയ്ക്ക് അത് നൽകാൻ കഴിയുമെന്ന് അവന് ഉറപ്പായിരുന്നു. അവൻ അവളെ തന്റെ ജീവിത പങ്കാളിയാക്കാൻ ഉറപ്പിച്ചു.

അപ്പോഴാണ് മറ്റൊരു വലിയ സത്യം അവർ അറിയുന്നത്. മാളവിക ഇറങ്ങിപ്പോയത് വിക്രമുമായി പിണങ്ങിയിട്ട് മാത്രമായിരുന്നില്ല, അവൾ അവളുടെ പഴയ കാമുകനോടൊപ്പം പുതിയൊരു ജീവിതം ആരംഭിച്ചുകഴിഞ്ഞിരുന്നു. നിയമപരമായി ബന്ധം വേർപെടുത്താനുള്ള നടപടികൾ അവൾ ആരംഭിക്കുകയും ചെയ്തിരുന്നു. സ്വന്തം സുഖത്തിന് വേണ്ടി കുഞ്ഞിനെ ഉപേക്ഷിച്ചുപോയ മാളവികയുടെ പ്രവർത്തി കേട്ടപ്പോൾ ആ കുഞ്ഞിനോട് അനുപമയ്ക്ക് അതിയായ സങ്കടം തോന്നി. അമ്മയില്ലാത്ത ആ കുഞ്ഞിന് ഇനി താൻ മാത്രമാണ് തണൽ എന്ന് അവൾ ഉറപ്പിച്ചു. ദുർഗ്ഗയ്ക്ക് നല്ലൊരു ഭാവി നൽകാനും വിക്രമിന്റെ സ്നേഹം നിലനിർത്താനും അവൾ തീരുമാനിച്ചു. വിക്രമിന്റെ പ്രണയത്തിന് മുന്നിൽ അവൾ മൗനസമ്മതം മൂളി. അവളുടെ സമ്മതം ലഭിച്ചതോടെ ഒരു നല്ല മുഹൂർത്തത്തിൽ വിക്രം അവളുടെ കഴുത്തിൽ താലികെട്ടി. ആ താലി അവളുടെ ജീവിതത്തിന് വലിയൊരു കാവലായി മാറി. പഴയ വീട്ടുജോലിക്കാരി എന്ന പദവി മാറി അവൾ ആ വീടിന്റെ ഐശ്വര്യമുള്ള ഗൃഹനാഥയായി മാറി. അമ്മയുടെ സ്നേഹം എന്തെന്നറിയാതെ വളർന്ന ദുർഗ്ഗ അനുപമയെ ആദ്യമായി ‘അമ്മേ’ എന്ന് വിളിച്ചപ്പോൾ അവളുടെ ജീവിതം പൂർണ്ണമാവുകയായിരുന്നു. അങ്ങനെ എല്ലാ പ്രതിസന്ധികളെയും അതിജീവിച്ച് അവർ സന്തോഷത്തോടെ ഒരുമിച്ച് ജീവിക്കാൻ തുടങ്ങി.