നഗരത്തോടു ചേർന്നുള്ള ഈ വലിയ തറവാട്ടു വീടും, അതിലെല്ലാമുപരി തന്റെ ഒരേയൊരു

പൂമുഖത്തെ ചാരുബെഞ്ചിൽ പരന്നു കിടന്നിരുന്ന പത്രത്താളുകളിൽ നിന്ന് കണ്ണെടുക്കാതെ തന്നെ വാസവൻ പടിയറയിൽ നിന്നുള്ള കാൽപെരുമാറ്റം ശ്രദ്ധിച്ചു. ഉച്ചവെയിലിന്റെ ചൂട് കുറഞ്ഞുതുടങ്ങിയ നേരത്താണ് താഴത്തെ വീട്ടിലെ കൃഷ്ണൻകുട്ടി നായരും മകനും കാർ പാർക്ക് ചെയ്ത് പടിയ കയറി വന്നത്. വന്നവരുടെ മുഖത്ത് വ്യക്തമായ ഒരു ലക്ഷ്യബോധമുണ്ടായിരുന്നു. പെണ്ണുകാണൽ ചടങ്ങിന്റെ പരമ്പരാഗതമായ ആകുലതകളോ തിടുക്കമോ ഒന്നും വാസവന്റെ പെരുമാറ്റത്തിലുണ്ടായിരുന്നില്ല. സ്വന്തം അധ്വാനം കൊണ്ട് പടുത്തുയർത്തിയ അഞ്ചേക്കർ തോട്ടവും, നഗരത്തോടു ചേർന്നുള്ള ഈ വലിയ തറവാട്ടു വീടും, അതിലെല്ലാമുപരി തന്റെ ഒരേയൊരു മകളായ ലയത്തിന്റെ ഭാവിയിലുള്ള ഉറപ്പുമായിരുന്നു വാസവന്റെ ആത്മവിശ്വാസം. കൃഷ്ണൻകുട്ടി നായർ പൂമുഖത്തേക്ക് കയറിവന്നപ്പോൾ വാസവൻ എഴുന്നേറ്റ് അവരെ സ്വീകരിച്ചു.
അവരുടെ കൂടെയുണ്ടായിരുന്ന ചെറുപ്പക്കാരൻ നീരജ്, കടും നീല ഷർട്ടും മുണ്ടുമുടുത്ത് വിനീതനായ ഒരു നല്ല പയ്യന്റെ ഭാവത്തിലാണ് നിലയുറപ്പിച്ചത്. ബാങ്കിൽ ഉദ്യോഗസ്ഥനാണെന്ന് അവകാശപ്പെടുന്ന നീരജിന്റെ കണ്ണുകൾ പക്ഷെ വീടിന്റെ ഓരോ കോണുകളിലൂടെയും, പഴകിയതും എന്നാൽ കേടുപാടുകളില്ലാത്തതുമായ തേക്കിൻ തടികൊണ്ടുള്ള മേശകളിലൂടെയും, ഭിത്തിയിലെ വലിയ തടിഘടികാരത്തിലൂടെയും കറങ്ങിനടന്നു. അതൊരു വെറും നിരീക്ഷണമായിരുന്നില്ല; ആ വസ്തുക്കളുടെയൊക്കെ വിപണിമൂല്യം പെട്ടെന്ന് കണക്കുകൂട്ടിയെടുക്കുന്ന ഒരു കച്ചവടക്കാരന്റെ ശ്രദ്ധയായിരുന്നു അതിലുണ്ടായിരുന്നത്.

ചായ സൽക്കാരത്തിനുള്ള സമയം ആഗതമായപ്പോൾ ലയം ഹാളിലേക്ക് നടന്നുവന്നു. തലകുനിച്ചു പിടിച്ചോ, ട്രേയിലെ ചായക്കോപ്പകൾ കൂട്ടിയുരസി ശബ്ദമുണ്ടാക്കിയോ അല്ല അവൾ കടന്നുവന്നത്. നല്ല തെളിഞ്ഞ നിറമുള്ള സാരിയുടുത്ത്, സ്വതസിദ്ധമായ പ്രസരിപ്പോടെ, തലയുയർത്തിപ്പിടിച്ചാണ് അവൾ അതിഥികൾക്ക് മുന്നിലേക്ക് വന്നത്. മൾട്ടിനാഷണൽ കമ്പനിയിൽ പ്രൊജക്റ്റ് മാനേജരായി ജോലി ചെയ്യുന്ന ലയത്തിന് ഇത്തരം സാമൂഹിക ഇടപെടലുകൾ പുത്തരിയല്ലായിരുന്നു. അവളിൽ നിന്ന് പലരും പ്രതീക്ഷിച്ചിരുന്ന പരമ്പരാഗതമായ നാണംകുണുങ്ങി പെരുമാറ്റം അവിടെ കണ്ടില്ല. പകരം ഒരു പ്രൊഫഷണലിന്റെയും, അതോടൊപ്പം സ്വന്തം നിലപാടുകളിൽ ഉറച്ചുനിൽക്കുന്ന ഒരു ആധുനിക സ്ത്രീയുടെയും ഗൗരവവും സൗമ്യതയുമാണ് അവളിൽ പ്രകടമായത്.
ട്രേയിൽ നിന്ന് ഓരോ കപ്പുകളെടുത്ത് അതിഥികൾക്ക് നീട്ടുമ്പോഴും ലയത്തിന്റെ കണ്ണുകളിൽ നേരിയൊരു പുഞ്ചിരി മാത്രം തങ്ങിനിന്നു. നീരജിന് നേരെ ചായക്കപ്പ് നീട്ടുമ്പോൾ അവൾ അവന്റെ കണ്ണുകളിലേക്ക് നേരിട്ട് നോക്കി. നീരജ് അല്പം ചമ്മിപ്പോയി. ലയത്തിന്റെ ആ നേരിട്ടുള്ള നോട്ടവും ആത്മവിശ്വാസവും അവൻ പ്രതീക്ഷിച്ചതായിരുന്നില്ല. ചായക്കപ്പ് വാങ്ങുമ്പോൾ അവന്റെ കൈകൾ ചെറുതായിട്ടൊന്ന് വിറച്ചുവോ എന്ന് ലയത്തിന് സംശയം തോന്നാതിരുന്നില്ല. എങ്കിലും അതവൻ സമർത്ഥമായി മറച്ചുവെച്ചു. ചായസൽക്കാരത്തിന് ശേഷം ലയം അച്ഛന്റെ അരികിലുള്ള കസേരയിൽ വന്നിരുന്നു. സദസ്സിലെ ആണുങ്ങൾ മാത്രം കാര്യങ്ങൾ തീരുമാനിക്കുന്ന പഴയ രീതിക്ക് പകരം, തന്റെ ജീവിതത്തെക്കുറിച്ചുള്ള ചർച്ചയിൽ തനിക്കും തുല്യപങ്കാളിത്തമുണ്ടെന്ന സന്ദേശമാണ് അവൾ ആ ഇരിപ്പിലൂടെ നൽകിയത്.

കൃഷ്ണൻകുട്ടി നായർ മകന്റെ വശത്തേക്ക് ചരിഞ്ഞ് മെല്ലെ മുരടനക്കി. പെണ്ണിന്റെ ഈ നിൽപും ഇരിപ്പും അവർ പ്രതീക്ഷിച്ചതുപോലെ ആയിരുന്നില്ല. അവരുടെ സങ്കൽപ്പത്തിൽ, വരുതിയിൽ നിൽക്കുന്ന, ഒന്നുറക്കെ സംസാരിക്കാൻ മടിക്കുന്ന, എന്തിനും ഏതിനും ഭർത്താവിന്റെയും വീട്ടുകാരുടെയും അനുവാദത്തിന് കാത്തുനിൽക്കുന്ന ഒരു സാധാരണ പെൺകുട്ടിയായിരുന്നു ഉണ്ടാവേണ്ടിയിരുന്നത്. എന്നാൽ ലയത്തിന്റെ പെരുമാറ്റം ആ സങ്കൽപ്പങ്ങളെ തച്ചുടയ്ക്കുന്നതായിരുന്നു. കൃഷ്ണൻകുട്ടി നായർ നീരജിന്റെ ചെവിയിൽ മെല്ലെ പറഞ്ഞു, പെണ്ണ് ഇത്തിരി തന്റേടിയാണെന്ന് തോന്നുന്നു, നമുക്കിത് ശരിയാകുമോ എന്ന്. നീരജ് പക്ഷേ ആ നിമിഷം നോക്കിയത് ആ തറവാടിന്റെ വിസ്തൃതിയിലേക്കും ലയത്തിന്റെ ഉയർന്ന ശമ്പളത്തിലേക്കുമായിരുന്നു. അവളുടെ തന്റേടം പിന്നീട് മാറ്റിയെടുക്കാം, എന്നാൽ ഈ സമ്പത്ത് കൈവിട്ടുപോകരുത് എന്ന ചിന്തയായിരുന്നു അവന്റെ മനസ്സിൽ.
സംസാരം മുന്നോട്ടുപോയപ്പോൾ വാസവൻ തന്റെ നിലപാട് വ്യക്തമാക്കി. തന്റെ മകൾക്ക് സ്വന്തമായി വരുമാനമുണ്ടെന്നും, സ്വന്തമായ അഭിപ്രായങ്ങളുണ്ടെന്നും അവൻ അഭിമാനത്തോടെ പറഞ്ഞു. താൻ വളർത്തിയത് ഒരു സ്വതന്ത്ര ചിന്താഗതിക്കാരിയായ മകളെയാണെന്നും, അവൾക്ക് അനുയോജ്യനായ ഒരു പങ്കാളിയെ കണ്ടെത്തുക മാത്രമാണ് തന്റെ ലക്ഷ്യമെന്നും വാസവൻ കൂട്ടിച്ചേർത്തു. സ്ത്രീധനത്തെക്കുറിച്ചോ മറ്റു കൊടുക്കൽവാങ്ങലുകളെക്കുറിച്ചോ തനിക്ക് സംസാരിക്കാൻ താല്പര്യമില്ലെന്നും, മകളുടെ സന്തോഷമാണ് പ്രധാനം എന്നും വാസവൻ ഊന്നിപ്പറഞ്ഞു.
മറുപടിയായി കൃഷ്ണൻകുട്ടി നായരും നീരജും വലിയ തത്ത്വചിന്തകൾ സംസാരിച്ചു. തങ്ങൾക്ക് പണമോ സ്വത്തോ ഒട്ടും ആവശ്യമില്ലെന്നും, ലയത്തെ ഒരു മകളെപ്പോലെ നോക്കിക്കൊള്ളാമെന്നും അവർ ഉറപ്പുനൽകി. ഒരു ആധുനിക കുടുംബത്തിന് ചേർന്ന രീതിയിലുള്ള വാക്കുകളാണ് അവർ ഉപയോഗിച്ചതെങ്കിലും, അവരുടെ ഉള്ളിലിരിപ്പ് വേറെയായിരുന്നു. പെണ്ണിന്റെ സ്വത്തും ജോലിയും കൈക്കലാക്കാൻ വേണ്ടിയുള്ള മുൻകൂട്ടി തയ്യാറാക്കിയ ഒരു നാടകത്തിന്റെ ആദ്യ രംഗമായിരുന്നു അത്.

തുടർന്ന് ലയം നീരജിനോട് തനിച്ച് സംസാരിക്കാനുള്ള ആഗ്രഹം പ്രകടിപ്പിച്ചു. ഇത് കൃഷ്ണൻകുട്ടി നായർക്ക് അത്ര രസിച്ചില്ലെങ്കിലും നീരജ് സമ്മതിച്ചു. വീടിന്റെ വരാന്തയിലേക്ക് ഇറങ്ങിനിന്നപ്പോൾ ലയം നീരജിനോട് നേരിട്ട് കാര്യങ്ങൾ സംസാരിച്ചു. തന്റെ ജോലി, തന്റെ സ്വാതന്ത്ര്യം, പരസ്പര ബഹുമാനം എന്നിവയെക്കുറിച്ചുള്ള തന്റെ കാഴ്ചപ്പാടുകൾ അവൾ നീരജിന് മുന്നിൽ വെച്ചു. ലയത്തിന്റെ വാക്കുകളിൽ വ്യക്തതയുണ്ടായിരുന്നു. നീരജ് ലയത്തിന്റെ എല്ലാ നിബന്ധനകൾക്കും തലയാട്ടി. ഒരു നല്ല പങ്കാളിയുടെ മുഖമൂടി അണിഞ്ഞുകൊണ്ട് അവൻ അവളുടെ വിശ്വാസം നേടിയെടുക്കാൻ ശ്രമിച്ചു. മൂന്ന് മാസത്തെ പരിചയപ്പെടലിന് ശേഷം മാത്രം വിവാഹനിശ്ചയം നടത്താമെന്ന ലയത്തിന്റെ നിർദ്ദേശം അവൻ തത്വത്തിൽ അംഗീകരിച്ചു.
വീട്ടിലേക്ക് മടങ്ങുന്ന വഴിയിൽ നീരജിന്റെയും കൃഷ്ണൻകുട്ടി നായരുടെയും സംസാരം വേറെയൊരു തലത്തിലായിരുന്നു. കാറിലിരുന്ന് അവർ ലയത്തിന്റെ സ്വത്തുക്കളെക്കുറിച്ചും, വീടിരിക്കുന്ന സ്ഥലത്തിന്റെ മൂല്യത്തെക്കുറിച്ചും ചർച്ച ചെയ്തു. ലയത്തിന്റെ തന്റേടം കല്യാണം കഴിയുന്നതോടെ ഇല്ലാതാക്കാമെന്നും, ഒരു കുട്ടിയുണ്ടാകുന്നതോടെ അവൾ തങ്ങളുടെ വരുതിയിൽ വന്നുകൊള്ളുമെന്നും അവർ കണക്കുകൂട്ടി. ലയത്തിന്റെ അച്ഛന്റെ സ്വത്തുക്കൾ മുഴുവൻ സ്വന്തമാക്കുക എന്നതായിരുന്നു അവരുടെ അന്തിമ ലക്ഷ്യം. അതിനായി അടുത്ത ഏതാനും മാസങ്ങൾ സ്നേഹം നടിക്കുക മാത്രമാണ് വഴിയെന്ന് നീരജ് തീരുമാനിച്ചു.
അടുത്ത മൂന്ന് മാസങ്ങളിൽ നീരജ് ലയത്തിന്റെ പ്രിയപ്പെട്ടവനായി മാറാൻ പരമാവധി ശ്രമിച്ചു. ഇടയ്ക്കിടെയുള്ള ഫോൺ വിളികളും, ആഴ്ചയിലൊരിക്കലുള്ള കൂടിക്കാഴ്ചകളും, ലയത്തിന്റെ ഓരോ ആഗ്രഹങ്ങൾക്കും നൽകിയ വ്യാജ പിന്തുണയും അവളെ പൂർണ്ണമായും വിശ്വസിപ്പിച്ചു. നീരജ് ഒരു പുകവലിക്കാരനോ മദ്യപാനിയോ അല്ലെന്നും, വളരെ മാന്യനായ ഒരു വ്യക്തിയാണെന്നുമാണ് ലയവും വാസവനും കരുതിയത്. ലയം തന്റെ കരിയറിലെ വിശേഷങ്ങളും, ഭാവി പദ്ധതികളും നീരജുമായി പങ്കുവെച്ചു. നീരജ് അതൊക്കെ കേട്ടിരിക്കുകയും ലയത്തെ പ്രശംസിക്കുകയും ചെയ്തു. എന്നാൽ ലയം അറിയാതിരുന്ന ഒരു വലിയ സത്യമുണ്ടായിരുന്നു; നീരജ് കാണിച്ച ഓരോ സ്നേഹപ്രകടനത്തിന് പിന്നിലും വരാനിരിക്കുന്ന വലിയൊരു സാമ്പത്തിക നേട്ടത്തിന്റെ കണക്കുകൂട്ടലുകൾ മാത്രമായിരുന്നു ഉണ്ടായിരുന്നത്. ലയത്തിന് സംശയമൊന്നും തോന്നിയില്ല, കാരണം ഒരു പ്രൊഫഷണൽ ലോകത്ത് ജീവിക്കുമ്പോഴും വ്യക്തിബന്ധങ്ങളിൽ ആത്മാർത്ഥത പ്രതീക്ഷിച്ച ലയത്തിന് നീരജിന്റെ കപടത തിരിച്ചറിയാൻ കഴിഞ്ഞില്ല.

വിവാഹനിശ്ചയം പ്രൗഢഗംഭീരമായി തന്നെ നടന്നു. ഇരു കുടുംബങ്ങളും ബന്ധുക്കളും പങ്കെടുത്ത ചടങ്ങിൽ നീരജും ലയവും മോതിരങ്ങൾ മാറി. എന്നാൽ നാളുകൾ അടുക്കുംതോറും നീരജിന്റെ കുടുംബം മെല്ലെ മെല്ലെ ലയത്തിന്റെ സാമ്പത്തിക കാര്യങ്ങളിൽ ഇടപടാൻ തുടങ്ങി. ലയത്തിന്റെ സമ്പാദ്യം എവിടെയാണ് നിക്ഷേപിച്ചിരിക്കുന്നത് എന്നും, വിവാഹശേഷം അവൾ ജോലി തുടരുമ്പോൾ ശമ്പളം എങ്ങനെയെല്ലാമാണ് ചെലവഴിക്കേണ്ടതെന്നും നീരജ് സൗമ്യമായ ഭാഷയിൽ ചോദിച്ചറിഞ്ഞു. ലയത്തിന് ആദ്യമൊക്കെ ഇതൊരു സാധാരണ കുടുംബകാര്യമായി തോന്നിയെങ്കിലും, ചിലപ്പോഴൊക്കെ നീരജിന്റെ ചോദ്യങ്ങളിലെ അമിതമായ സാമ്പത്തിക താല്പര്യം അവളിൽ ചെറിയൊരു അസ്വസ്ഥത ഉണ്ടാക്കി. എങ്കിലും വിവാഹം ഉറപ്പിച്ച സാഹചര്യത്തിൽ അത്തരം ചിന്തകൾക്ക് അവൾ അമിത പ്രാധാന്യം നൽകിയില്ല.
വിവാഹത്തിന് തൊട്ടുതലേന്നുള്ള ദിവസമെത്തി. തറവാട്ടു വീട് മുഴുവൻ ബന്ധുക്കളെക്കൊണ്ടും ദീപാലങ്കാരങ്ങൾ കൊണ്ടും സമൃദ്ധമായിരുന്നു. വാസവൻ മകളുടെ വിവാഹം മനോഹരമാക്കാൻ എല്ലാ ക്രമീകരണങ്ങളും ചെയ്തിരുന്നു. ലയം തന്റെ മുറിയിലിരുന്ന് നാളത്തെ ചടങ്ങുകളെക്കുറിച്ച് ആലോചിക്കുകയായിരുന്നു. എല്ലാ പെൺകുട്ടികളെയും പോലെ ഒരു പുതിയ ജീവിതത്തിലേക്ക് കാലെടുത്തുവെക്കുന്നതിന്റെ ചെറിയൊരു ഉത്കണ്ഠ അവളിലുമുണ്ടായിരുന്നു. നീരജ് തനിക്ക് അനുയോജ്യനായ ഒരു പങ്കാളി തന്നെയാണോ എന്ന ചോദ്യം അവളുടെ മനസ്സിൽ വീണ്ടും ഉയർന്നുവന്നെങ്കിലും, കഴിഞ്ഞ ഏതാനും മാസങ്ങളിലെ അവൻറെ പെരുമാറ്റം ഓർത്ത് അവൾ സ്വയം ആശ്വസിച്ചു.

അന്ന് രാത്രി വൈകി, കൂട്ടുകാരുമൊത്ത് ബാച്ചിലേഴ്സ് പാർട്ടി ആഘോഷിക്കുകയായിരുന്ന നീരജിന് ലയത്തിന്റെ ഫോൺ വന്നു. സാധാരണയായി മദ്യപിക്കാത്ത, മാന്യനായ നീരജിനെയാണ് ലയം പ്രതീക്ഷിച്ചതെങ്കിലും, ഫോണെടുത്ത നീരജിന്റെ ശബ്ദത്തിൽ വലിയ മാറ്റമുണ്ടായിരുന്നു. കടുത്ത മദ്യപാനത്തിന്റെ ആഘാതത്തിൽ അവൻ പൂർണ്ണമായും ബോധം നഷ്ടപ്പെട്ട അവസ്ഥയിലായിരുന്നു. നീരജിന്റെ ശബ്ദത്തിലെ മാറ്റം കേട്ട് ലയം ഞെട്ടി. എന്താണ് സംഭവിക്കുന്നതെന്ന് മനസ്സിലാകാതെ അവൾ കാര്യം തിരക്കി. എന്നാൽ മദ്യത്തിന്റെ ലഹരിയിൽ നീരജിന്റെ ഉള്ളിലെ യഥാർത്ഥ മനുഷ്യൻ പുറത്തുവരാൻ തുടങ്ങുകയായിരുന്നു. അവൻ ഇതുവരെ അണിഞ്ഞിരുന്ന മാന്യതയുടെ മുഖമൂടി ആ നിമിഷത്തിൽ അഴിഞ്ഞുവീണു.
ലയം അവനോട് ചോദിച്ചു, നീരജ് മദ്യപിച്ചിട്ടുണ്ടോ എന്ന്. നീരജ് ഉറക്കെ ചിരിച്ചുകൊണ്ട് പറഞ്ഞു, അവൻ കുടിച്ചിട്ടുണ്ടെന്നും, തനിക്ക് ഇഷ്ടമുള്ളതുപോലെ ജീവിക്കാൻ വേണ്ടിയാണ് ഈ കല്യാണം കഴിക്കുന്നതെന്നും. നീരജിന്റെ വാക്കുകളിൽ അതുവരെ കേൾക്കാത്ത അഹങ്കാരവും പരിഹാസവും ഉണ്ടായിരുന്നു. അവൻ പറഞ്ഞു, തന്റെ കൂട്ടുകാർ നിർബന്ധിച്ചതുകൊണ്ടല്ല താൻ കുടിച്ചത്, മറിച്ച് തനിക്ക് മദ്യപാനം പണ്ടേയുള്ള ശീലമാണെന്നും, ലയത്തെയും കുടുംബത്തെയും പറ്റിക്കാൻ വേണ്ടിയാണ് ഇതുവരെ മാന്യനായി അഭിനയിച്ചതെന്നും. ലയം വിശ്വസിക്കാനാകാതെ കേട്ടുനിന്നു.
നീരജ് തുടന്നു പറഞ്ഞു, ലയത്തിന്റെ തന്റേടവും വലിയ ജോലിയും തനിക്ക് പുല്ലുപോലെയാണെന്നും, കല്യാണം കഴിഞ്ഞാൽ അവളെ തന്റെ കാൽച്ചുവട്ടിൽ കൊണ്ടുവരുമെന്നും. അവളുടെ അച്ഛന്റെ സ്വത്തുക്കളും വീടും സ്വന്തമാക്കുക മാത്രമായിരുന്നു തങ്ങളുടെ ലക്ഷ്യമെന്നും, ഒരു കുട്ടിയുണ്ടാകുന്നതോടെ ലയം പൂർണ്ണമായും തങ്ങളുടെ അടിമയാകുമെന്നും അവൻ ലഹരിയിൽ വിളിച്ചുപറഞ്ഞു. ലയം ഫോൺ വിച്ഛേദിക്കാതെ, അവൻ പറയുന്ന ഓരോ വാക്കും കേട്ടു. അവളുടെ ഫോണിൽ ഓട്ടോമാറ്റിക് കോൾ റെക്കോർഡിംഗ് ഓൺ ആയിരുന്നു എന്ന കാര്യം മദ്യലഹരിയിലായിരുന്ന നീരജ് ഓർത്തതേയില്ല.

നീരജ് തങ്ങളുടെ കുടുംബത്തിന്റെ അന്തിമ പദ്ധതികളെക്കുറിച്ചും, ലയത്തിന്റെ ശമ്പളം എങ്ങനെ തട്ടിയെടുക്കുമെന്നതിനെക്കുറിച്ചും, അവളുടെ അച്ഛനെ എങ്ങനെ ഒഴിവാക്കുമെന്നതിനെക്കുറിച്ചും തുറന്നുപറഞ്ഞു. ലയത്തിന്റെ അഹങ്കാരം തീർക്കാൻ താൻ കാത്തിരിക്കുകയാണെന്നും, താലി കെട്ടിക്കഴിഞ്ഞാൽ അവൾക്ക് ഒരു ശബ്ദവും ഉണ്ടാവില്ലെന്നും അവൻ ആക്രോശിച്ചു. അപ്പോഴേക്കും നീരജിന്റെ കൂടെയുണ്ടായിരുന്ന കൂട്ടുകാർ ഫോൺ വാങ്ങി വെച്ചെങ്കിലും, ലയം കേൾക്കേണ്ട കാര്യങ്ങളെല്ലാം കേട്ടുകഴിഞ്ഞിരുന്നു.
ഫോൺ കോൾ അവസാനിച്ചപ്പോൾ ലയം കുറേ സമയം സ്തബ്ധയായി ഇരുന്നു. അവളുടെ കണ്ണുകളിൽ നിന്ന് വെള്ളം വന്നില്ല, പകരം വലിയൊരു തിരിച്ചറിവിന്റെ വെളിച്ചമാണ് ഉണ്ടായത്. ഒരു വലിയ ദുരന്തത്തിന്റെ അരികിൽ നിന്നാണ് താൻ ദൈവാനുഗ്രഹം കൊണ്ട് രക്ഷപ്പെട്ടിരിക്കുന്നത് എന്ന് അവൾക്ക് മനസ്സിലായി. ഇനി ഒരു നിമിഷം പോലും മടിച്ചുനിൽക്കാൻ അവൾ തയ്യാറല്ലായിരുന്നു. ഈ റെക്കോർഡിംഗ് തന്റെ ജീവിതത്തെ മാറ്റിമറിക്കാൻ പോകുന്ന തെളിവാണെന്ന് അവൾ ഉറപ്പിച്ചു.
ലയം നേരെ അച്ഛന്റെ മുറിയിലേക്ക് നടന്നു. വാസവൻ നാളത്തെ ചടങ്ങുകളുടെ തിരക്കുകൾ കഴിഞ്ഞ് വിശ്രമിക്കുകയായിരുന്നു. ലയം അച്ഛന്റെ മുന്നിൽ ചെന്ന് നിന്ന്, യാതൊരു ഭയവുമില്ലാതെ ഫോണിലെ റെക്കോർഡിംഗ് പ്ലേ ചെയ്തു. നീരജിന്റെ കുഴഞ്ഞ ശബ്ദവും, അവനും കുടുംബവും പദ്ധതിയിട്ട ചതിയുടെ വ്യാപ്തിയും കേട്ട് വാസവൻ തകർന്നുപോയി. സ്വന്തം മകളെ ഒരു വലിയ കെണിയിലേക്ക് തള്ളിവിടാൻ തുനിഞ്ഞതിനെക്കുറിച്ച് ഓർത്ത് അയാൾ അത്യധികം സങ്കടപ്പെട്ടു. എന്നാൽ ലയം അച്ഛനെ ആശ്വസിപ്പിച്ചു. വിവാഹത്തിന് മുൻപ് തന്നെ ഈ സത്യം പുറത്തുവന്നത് വലിയൊരു അനുഗ്രഹമാണെന്നും, ആളുകൾ എന്തു പറയും എന്ന് ഓർത്ത് ഭയന്ന് ഈ ചതിക്ക് കീഴടങ്ങാൻ താൻ തയ്യാറല്ലെന്നും അവൾ ഉറപ്പിച്ചു പറഞ്ഞു.

നാളത്തെ വിവാഹം റദ്ദാക്കാൻ അവൾ തീരുമാനിച്ചു. വാസവൻ തന്റെ മകളുടെ ധീരമായ തീരുമാനത്തിന് പൂർണ്ണ പിന്തുണ നൽകി.
പിറ്റേന്ന് രാവിലെ, കല്യാണ മണ്ഡപത്തിലേക്ക് പോകേണ്ട സമയത്ത്, ലയവും അച്ഛനും നീരജിന്റെ വീട്ടിലേക്ക് സന്ദേശമയച്ചു. വിവാഹം നടക്കില്ലെന്ന് അവർ വ്യക്തമായി അറിയിച്ചു. കേട്ട വാർത്ത വിശ്വസിക്കാനാകാതെ നീരജിന്റെ വീട്ടുകാരും ബന്ധുക്കളും ലയത്തിന്റെ വീട്ടിലേക്ക് പാഞ്ഞെത്തി. ആളുകളുടെ മുന്നിൽ വെച്ച് ലയത്തെയും അച്ഛനെയും കുറ്റക്കാരാക്കാനും, നാണം കെടുത്താനുമായിരുന്നു അവരുടെ ശ്രമം. പെണ്ണിന് അഹങ്കാരമാണെന്നും, അവസാന നിമിഷം കല്യാണം മുടക്കി തങ്ങളെ അപമാനിക്കുകയാണെന്നും കൃഷ്ണൻകുട്ടി നായർ ബഹളം വെച്ചു.
എന്നാൽ ലയം ശാന്തയായി ഹാളിലേക്ക് ഇറങ്ങിവന്നു. അവൾ നീരജിന്റെയും കുടുംബത്തിന്റെയും മുന്നിലേക്ക് ഒരു ബ്ലൂടൂത്ത് സ്പീക്കർ വെച്ചു. തലേന്ന് രാത്രി നീരജ് സംസാരിച്ച മുഴുവൻ ഓഡിയോയും അവിടെയുണ്ടായിരുന്ന എല്ലാ ബന്ധുക്കളുടെയും മുന്നിൽ അവൾ പ്ലേ ചെയ്തു. നീരജിന്റെയും അച്ഛന്റെയും മുഖം കറുത്തു ഇരുണ്ടു. നീരജ് ചമ്മി നാണംകെട്ട് തലകുനിച്ചു. അവിടെക്കൂടിയ ബന്ധുക്കൾ നീരജിന്റെ കുടുംബത്തിന്റെ ചതി മനസ്സിലാക്കി അവരെ കുറ്റപ്പെടുത്താൻ തുടങ്ങി.

ലയം തന്റെ അന്തിമ നിലപാട് വ്യക്തമാക്കി. ഈ വോയിസ് ക്ലിപ്പും കൊണ്ട് താൻ നേരെ പോലീസ് സ്റ്റേഷനിലേക്ക് പോകുകയാണെന്നും, വഞ്ചനയ്ക്കും സാമ്പത്തിക തട്ടിപ്പ് സൂചനകൾക്കും കേസ് കൊടുക്കുമെന്നും അവൾ പറഞ്ഞു. കൂടാതെ, വിവാഹാവശ്യങ്ങൾക്കായി തങ്ങൾ ചെലവാക്കിയ മുഴുവൻ തുകയും നഷ്ടപരിഹാരമായി തരണമെന്നും അവൾ ആവശ്യപ്പെട്ടു. കേസും നാണക്കേടും ഭയന്ന നീരജിന്റെ കുടുംബം ലയം ആവശ്യപ്പെട്ട മുഴുവൻ തുകയും അപ്പോൾ തന്നെ നൽകി അവിടെനിന്ന് സ്ഥലംവിട്ടു.
തന്റെ ജീവിതത്തിലെ ഏറ്റവും വലിയൊരു ദുരന്തത്തെ സ്വന്തം ബുദ്ധിയും തന്റേടവും കൊണ്ട് ലയം മറികടന്നു. നാട്ടുകാരുടെയും ബന്ധുക്കളുടെയും സംസാരങ്ങളെ അവൾ തീർത്തും അവഗണിച്ചു. സ്വന്തം ആത്മാഭിമാനവും ജീവിതവും സംരക്ഷിക്കാൻ കഴിഞ്ഞതിന്റെ സംതൃപ്തിയോടെ, ലയം കൂടുതൽ ശക്തയായി തന്റെ ഭാവിയിലേക്ക് ചുവടുവെച്ചു.

വിവാഹം മുടങ്ങിയതോടെ ചുറ്റുമുള്ള സമൂഹം പലതരം വർത്തമാനങ്ങളുമായി ലയത്തിന്റെയും കുടുംബത്തിന്റെയും നേരെ തിരിഞ്ഞു. ഒരു പെൺകുട്ടി സ്വന്തം തീരുമാനപ്രകാരം അവസാന നിമിഷം കല്യാണം വേണ്ടെന്ന് വെച്ചു എന്ന വാർത്ത അയൽപക്കങ്ങളിലും നാട്ടുകാർക്കിടയിലും കാട്ടുതീ പോലെയാണ് പടർന്നത്. ലയത്തിന് എന്തോ കുഴപ്പമുണ്ടെന്നും, അവൾക്ക് അഹങ്കാരം കൂടുതലാണെന്നും, ജോലി ലഭിച്ചതോടെ അച്ഛനെയും കുടുംബത്തെയും വകവെക്കാതായി എന്നുമൊക്കെ പലരും അടക്കം പറഞ്ഞു. ചില ബന്ധുക്കൾ വാസവനെ വിളിച്ച്, പെണ്ണിന് ഇത്രയും സ്വാതന്ത്ര്യം കൊടുത്തതാണ് ഈ അവസ്ഥയ്ക്ക് കാരണം എന്ന് കുറ്റപ്പെടുത്താനും മടിച്ചില്ല. എങ്കിലും വാസവന്റെ മനസ്സിൽ അല്പം പോലും കുറ്റബോധമുണ്ടായിരുന്നില്ല. തന്റെ മകൾ വീണുപോയേക്കാമായിരുന്ന വലിയൊരു ചതിക്കുഴിയിൽ നിന്നാണ് രക്ഷപ്പെട്ടതെന്ന പൂർണ്ണ ബോധ്യം അയാൾക്കുണ്ടായിരുന്നു.
നാട്ടുകാരുടെ അനാവശ്യ ചോദ്യങ്ങൾക്കും തുറിച്ചുനോട്ടങ്ങൾക്കും ലയം ഒട്ടും പ്രാധാന്യം നൽകിയില്ല. സംഭവം നടന്ന് കൃത്യം മൂന്നാം ദിവസം അവൾ തിരികെ ജോലിയിൽ പ്രവേശിച്ചു. ആ ഓഫീസും കമ്പ്യൂട്ടർ സ്ക്രീനുകളും സഹപ്രവർത്തകരും അവൾക്ക് നൽകിയത് വലിയൊരു ആശ്വാസമായിരുന്നു. ജീവിതം ഇവിടെ അവസാനിക്കുന്നില്ലെന്നും, ഒരു വ്യക്തിയുടെ മൂല്യം നിശ്ചയിക്കുന്നത് അവന്റെയോ അവളുടെയോ വിവാഹ ജീവിതം മാത്രമല്ലെന്നും ലയത്തിന് വ്യക്തമായി അറിയാമായിരുന്നു. ജോലിയിൽ കൂടുതൽ ശ്രദ്ധ കേന്ദ്രീകരിച്ച അവൾ, കമ്പനിയുടെ പുതിയൊരു പ്രധാന പ്രൊജക്റ്റിന്റെ ചുമതല ഏറ്റെടുത്തു.

മറുവശത്ത്, നീരജിന്റെയും കുടുംബത്തിന്റെയും അവസ്ഥ തികച്ചും പരിതാപകരമായിരുന്നു. നാട്ടുകാരിലും ബന്ധുക്കൾക്കിടയിലും അവരുണ്ടാക്കി വെച്ചിരുന്ന മാന്യതയുടെ മുഖമൂടിയാണ് ലയത്തിന്റെ ഒറ്റ നീക്കത്തിലൂടെ അഴിഞ്ഞുവീണത്. സാമ്പത്തികമായി ഉയർച്ച നേടാൻ നീരജ് കണ്ടുപിടിച്ച എളുപ്പവഴിയായിരുന്നു ഈ വിവാഹം. ആ പ്രതീക്ഷകളെല്ലാം തകർന്നടിയുക മാത്രമല്ല, കേസും പോലീസും ഒഴിവാക്കാൻ വേണ്ടി വലിയൊരു തുക ലയത്തിന് നഷ്ടപരിഹാരമായി നൽകേണ്ടി വന്നതും അവരെ വലിയ സാമ്പത്തിക പ്രതിസന്ധിയിലാക്കി. നീരജിന്റെ ബാങ്ക് ജോലിയെപ്പോലും ഈ സംഭവങ്ങൾ ദോഷകരമായി ബാധിക്കാൻ തുടങ്ങി. ഓഫീസിലും അവൻ ഒതുക്കപ്പെട്ടു.
ലയം തനിയെ അല്ലെന്ന തിരിച്ചറിവ് നീരജിനെ കൂടുതൽ ചൊടിപ്പിച്ചു. അവളോടുള്ള പ്രതികാരം അവന്റെ ഉള്ളിൽ കത്താൻ തുടങ്ങി. അവൾ തങ്ങളെ നാണംകെടുത്തി എന്ന ചിന്ത മാത്രമായിരുന്നു നീരജിനും അവന്റെ അച്ഛൻ കൃഷ്ണൻകുട്ടി നായർക്കും ഉണ്ടായിരുന്നത്. തങ്ങൾ ചെയ്ത ചതിയെക്കുറിച്ച് ഓർത്ത് പശ്ചാത്തപിക്കുന്നതിന് പകരം, ലയത്തിന്റെ ജീവിതം തകർക്കാനുള്ള പുതിയ പദ്ധതികൾ അവർ ആസൂത്രണം ചെയ്യാൻ തുടങ്ങി. ലയത്തിന്റെ ഓഫീസിലേക്ക് വ്യാജ പരാതികൾ അയക്കുക, സോഷ്യൽ മീഡിയയിലൂടെ അവളെക്കുറിച്ച് അപവാദങ്ങൾ പ്രചരിപ്പിക്കുക തുടങ്ങിയ പല നീക്കങ്ങളും അവർ ആലോചിച്ചു.

ഈ സമയത്താണ് ലയത്തിന്റെ കമ്പനിയിലേക്ക് പുതിയൊരു റീജിയണൽ ഹെഡ് ആയി ആദിത്യൻ കടന്നുവരുന്നത്. ഗൗരവക്കാരനും തത്വദീക്ഷയുള്ളവനുമായ ഒരു വ്യക്തിയായിരുന്നു ആദിത്യൻ. കാര്യക്ഷമതയ്ക്കും സത്യസന്ധതയ്ക്കും വലിയ പ്രാധാന്യം നൽകുന്ന ആദിത്യൻ, ലയത്തിന്റെ ജോലിയിലെ മികവും അർപ്പണബോധവും പെട്ടെന്ന് തന്നെ തിരിച്ചറിഞ്ഞു. ഓഫീസ് സംസാരങ്ങളിൽ ലയത്തിന്റെ വിവാഹം മുടങ്ങിയതിനെക്കുറിച്ച് ചില അപശ്രുതികൾ ഉയർന്നു കേട്ടപ്പോൾ, കാര്യങ്ങൾ കൃത്യമായി അന്വേഷിച്ച് മനസ്സിലാക്കാൻ ആദിത്യൻ ശ്രദ്ധിച്ചു. ലയത്തിന്റെ ഭാഗത്തുണ്ടായിരുന്ന ശരിയും അവളുടെ തന്റേടവും മനസ്സിലാക്കിയതോടെ ആദിത്യന് അവളോട് വലിയ ബഹുമാനം തോന്നി.
പ്രൊജക്റ്റുമായി ബന്ധപ്പെട്ട് ലയവും ആദിത്യനും കൂടുതൽ സമയം ഒന്നിച്ചു പ്രവർത്തിക്കാൻ തുടങ്ങി. ജോലിയിലെ കൃത്യതയും വ്യക്തിത്വത്തിലെ ആർജ്ജവവും അവർ പരസ്പരം തിരിച്ചറിഞ്ഞു. ആദിത്യന്റെ പിന്തുണ ലയത്തിന് വലിയൊരു കവചമായി മാറി. തനിക്കെതിരെ ഓഫീസിൽ ഉയർന്നുവരാൻ സാധ്യതയുണ്ടായിരുന്ന എല്ലാ അനാവശ്യ സംസാരങ്ങളെയും ലയം തന്റെ പ്രൊഫഷണലിസം കൊണ്ട് തല്ലിക്കെടുത്തി. ഒരു പെൺകുട്ടിയുടെ ജീവിതം തകർക്കാൻ എത്ര എളുപ്പമാണെന്ന് കരുതിയവർക്ക് മുന്നിൽ, സ്വന്തം കഴിവും ആത്മാഭിമാനവും ഉയർത്തിപ്പിടിച്ച് അവൾ തലയുയർത്തിത്തന്നെ നിന്നു.
എന്നാൽ നീരജ് അവിടെയും അടങ്ങിയിരുന്നില്ല. ലയം ജീവിതത്തിൽ മുന്നേറുന്നത് അവന് സഹിക്കാൻ കഴിയുന്നതിലും അപ്പുറമായിരുന്നു. അവൻ ലയത്തെ ഫോണിൽ വിളിച്ച് ഭീഷണിപ്പെടുത്താൻ ശ്രമിച്ചു. ഈ ബന്ധം തകർത്തതിന് അവൾ വലിയ വില കൊടുക്കേണ്ടി വരുമെന്നും, അവളുടെ കുടുംബത്തെ സമൂഹത്തിന് മുന്നിൽ നാണം കെടുത്തുമെന്നും അവൻ ആക്രോശിച്ചു. എന്നാൽ പഴയ ലയമായിരുന്നില്ല അത്. നീരജിന്റെ ഭീഷണികൾക്ക് മുന്നിൽ പതറാതെ, അവന്റെ ഓരോ വാക്കും ലയം ശാന്തയായി കേട്ടു. ഇനി ഒരിക്കൽ കൂടി വിളിച്ച് ബുദ്ധിമുട്ടിച്ചാൽ, പോലീസിൽ നൽകിയിട്ടുള്ള പരാതി കൂടുതൽ ശക്തമാക്കുമെന്നും, ബാങ്ക് അധികൃതരെ വിവരമറിയിച്ച് അവന്റെ ജോലി കളയിക്കുമെന്നും അവൾ ഒട്ടും ഭയമില്ലാതെ മുന്നറിയിപ്പ് നൽകി.

ലയത്തിന്റെ ഈ ഉറച്ച നിലപാട് നീരജിനെ കൂടുതൽ ഭയപ്പെടുത്തി.
വാസവൻ മകളുടെ മാറ്റം കണ്ട് ഉള്ളിൽ അഭിമാനിച്ചു. അമ്മയില്ലാതെ വളർത്തിയെടുത്ത തന്റെ മകൾ ലോകത്തിന്റെ ഏത് പ്രതിസന്ധിയെയും നേരിടാൻ പ്രാപ്തയായിരിക്കുന്നു എന്ന് അയാൾക്ക് ബോധ്യമായി. എങ്കിലും ഒരു അച്ഛൻ എന്ന നിലയിൽ അവളുടെ ഭാവി ജീവിതത്തെക്കുറിച്ചുള്ള ചെറിയൊരു ആശങ്ക അയാളുടെ മനസ്സിൽ ബാക്കിയുണ്ടായിരുന്നു. എന്നാൽ ലയം അച്ഛനോട് പറഞ്ഞു, ജീവിതത്തിൽ ഒരു പങ്കാളി വേണമെന്നത് നിർബന്ധമുള്ള കാര്യമല്ലെന്നും, അങ്ങനെ ഒരാൾ വരികയാണെങ്കിൽ അത് പരസ്പര ബഹുമാനവും സത്യസന്ധതയും ഉള്ള ഒരാളായിരിക്കണം എന്നും.
അതിനിടെ, നീരജിന്റെ അച്ഛൻ കൃഷ്ണൻകുട്ടി നായർ ലയത്തിന്റെ വീടിരിക്കുന്ന സ്ഥലം തട്ടിയെടുക്കാൻ പഴയൊരു ആധാരത്തിലെ സാങ്കേതിക തടസ്സങ്ങൾ ചൂണ്ടിക്കാണിച്ച് ലീഗൽ നോട്ടീസ് അയക്കാൻ പദ്ധതിയിട്ടു. തങ്ങളുമായി നേരിട്ട് ഏറ്റുമുട്ടി ജയിക്കാൻ കഴിയില്ലെന്ന് മനസ്സിലായപ്പോൾ, സാമ്പത്തികമായും നിയമപരമായും വാസവനെ തളർത്തുക എന്നതായിരുന്നു അവരുടെ ലക്ഷ്യം. വാസവന് അയച്ച ലീഗൽ നോട്ടീസ് കിട്ടിയതോടെ കുടുംബത്തിൽ വീണ്ടും ചെറിയൊരു പരക്കംപാച്ചിൽ ഉണ്ടായി. എന്നാൽ, ഏത് ലീഗൽ പോരാട്ടത്തിനും തങ്ങൾ തയ്യാറാണെന്ന് ലയം ഉറപ്പിച്ചു പറഞ്ഞു.
ലയം ഈ വിഷയം കമ്പനിയിലെ ലീഗൽ അഡ്വൈസറുമായി ചർച്ച ചെയ്തു.

കൃഷ്ണൻകുട്ടി നായരുടെ കേസ് തികച്ചും വ്യാജമാണെന്നും, തങ്ങളെ മാനസികമായി തളർത്താൻ വേണ്ടിയുള്ള ഒരു വിലകുറഞ്ഞ തന്ത്രം മാത്രമാണെന്നും അവൾക്ക് ബോധ്യമായി. ആദിത്യനും ഈ വിഷയത്തിൽ ലയത്തിന് ആവശ്യമായ നിയമസഹായങ്ങൾ ഉറപ്പാക്കാൻ മുന്നിൽ നിന്നു. തങ്ങളുടെ മുന്നിലെത്തുന്ന ഓരോ കെണികളെയും ബുദ്ധിപൂർവ്വം നേരിടാൻ ലയം പൂർണ്ണ സജ്ജയായി.

കൃഷ്ണൻകുട്ടി നായരും നീരജും ചേർന്ന് അയച്ച വ്യാജ ലീഗൽ നോട്ടീസിന് ലയം ഒട്ടും പതറാതെ ശക്തമായ മറുപടി നൽകി. വിദഗ്ദ്ധനായ ഒരു വക്കീൽ മുഖേന, അവർ ഉന്നയിച്ച എല്ലാ ആരോപണങ്ങളെയും ഖണ്ഡിക്കുന്ന തെളിവുകൾ നിരത്തിയാണ് റീപ്ലൈ നോട്ടീസ് അയച്ചത്. അതോടൊപ്പം, ലയത്തിന്റെ കുടുംബത്തിന്റെ വസ്തുവിൽ അതിക്രമിച്ചു കയറാനോ വ്യാജ രേഖകൾ ചമയ്ക്കാനോ ശ്രമിച്ചാൽ കടുത്ത ക്രിമിനൽ നടപടികൾ നേരിടേണ്ടി വരുമെന്ന മുന്നറിയിപ്പും അതിലുണ്ടായിരുന്നു. ലയത്തിന്റെ ഈ തക്കതായ മറുപടി കേട്ടതോടെ കൃഷ്ണൻകുട്ടി നായരുടെ ശൗര്യമെല്ലാം ചോർന്നുപോയി. കോടതി കയറിയിറങ്ങിയാൽ ഉള്ള സമ്പാദ്യം കൂടി നഷ്ടപ്പെടുമെന്നും, നീരജിന്റെ ബാങ്ക് ജോലിക്ക് അത് വലിയ ഭീഷണിയാകുമെന്നും അവർക്ക് മനസ്സിലായി. അങ്ങനെ, സാമ്പത്തികമായി തളർത്താമെന്ന അവരുടെ ആദ്യ നീക്കം പൂർണ്ണമായും പരാജയപ്പെട്ടു.
എന്നാൽ തോൽവി സമ്മതിക്കാൻ നീരജിന്റെ അഹങ്കാരം അവനെ അനുവദിച്ചില്ല. നിയമപരമായി തളർത്താൻ കഴിയില്ലെന്ന് ബോധ്യമായപ്പോൾ, ലയത്തിന്റെ വ്യക്തിത്വത്തെയും ആത്മാഭിമാനത്തെയും തകർക്കുക എന്ന ലക്ഷ്യത്തോടെ അവൻ അടുത്ത നീക്കം തുടങ്ങി. സോഷ്യൽ മീഡിയയിൽ വ്യാജ അക്കൗണ്ടുകൾ ഉണ്ടാക്കി ലയത്തെക്കുറിച്ച് തെറ്റായ കഥകൾ പ്രചരിപ്പിക്കാനും, അവളുടെ ചിത്രങ്ങൾ ദുരുപയോഗം ചെയ്യാനും അവൻ ശ്രമിച്ചു. ഓഫീസിലെ ചില ജീവനക്കാരുടെ ഫോണുകളിലേക്കും ലയത്തിനെതിരെ അപവാദം പ്രചരിപ്പിക്കുന്ന സന്ദേശങ്ങൾ എത്തിത്തുടങ്ങി. താൻ നേരിട്ട അപമാനത്തിന് പകരം വീട്ടാൻ നീരജ് കണ്ടെത്തിയ ഏറ്റവും നികൃഷ്ടമായ വഴിയായിരുന്നു അത്.

ഈ സംഭവങ്ങൾ ഓഫീസിൽ ചെറിയൊരു മുറുമുറുപ്പ് ഉണ്ടാക്കിയെങ്കിലും, ലയം ഒളിച്ചോടാൻ തയ്യാറായില്ല. ഇത്തരം മാനസിക ആക്രമണങ്ങൾക്ക് മുന്നിൽ തളർന്നു വീഴുന്നവളല്ല താനെന്ന് അവൾ വീണ്ടും തെളിയിച്ചു. സൈബർ സെല്ലിൽ പരാതി നൽകാൻ അവൾ ഒരു നിമിഷം പോലും വൈകിയില്ല. സാങ്കേതിക തെളിവുകളുടെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ അന്വേഷണം ആരംഭിച്ച പോലീസ്, ആ വ്യാജ സന്ദേശങ്ങളുടെയും അക്കൗണ്ടുകളുടെയും ഉറവിടം നീരജിന്റെ ഫോണും ലാപ്ടോപ്പുമാണെന്ന് വളരെ വേഗത്തിൽ കണ്ടെത്തുകയും ചെയ്തു.
സൈബർ പോലീസിന്റെ കസ്റ്റഡി മുന്നറിയിപ്പ് നീരജിന്റെ വീട്ടിലെത്തിയതോടെ കൃഷ്ണൻകുട്ടി നായരും കുടുംബവും പൂർണ്ണമായും തകർന്നു. കാര്യങ്ങൾ തങ്ങളുടെ കൈവിട്ടുപോയെന്നും, നീരജ് ജയിലിലായാൽ കുടുംബത്തിന്റെ മാനവും അവന്റെ ജോലിയും എന്നെന്നേക്കുമായി നഷ്ടപ്പെടുമെന്നും അവർക്ക് ബോധ്യമായി. അതോടെ, അതുവരെ കാട്ടിയിരുന്ന എല്ലാ അഹങ്കാരവും മാറ്റിവെച്ച്, പോലീസിന്റെയും ബന്ധുക്കളുടെയും മുന്നിൽ അവർക്ക് തലകുനിക്കേണ്ടി വന്നു. പരാതി പിൻവലിക്കണമെന്നഭ്യർത്ഥിച്ച് കൃഷ്ണൻകുട്ടി നായർ വാസവന്റെ കാലുപിടിക്കാത്ത കുറവു മാത്രമേ ഉണ്ടായിരുന്നുള്ളൂ.
എന്നാൽ ലയം ആ അപേക്ഷകൾ അത്ര എളുപ്പത്തിൽ സ്വീകരിച്ചില്ല. നീരജ് താൻ ചെയ്ത തെറ്റ് പരസ്യമായി ഏറ്റുപറയണമെന്നും, ഇനി മേലാൽ ലയത്തിന്റെയോ കുടുംബത്തിന്റെയോ വഴിയിൽ വരില്ലെന്ന് പോലീസ് സ്റ്റേഷനിൽ വെച്ച് എഴുതി നൽകണമെന്നും അവൾ കർശനമായി ആവശ്യപ്പെട്ടു. ജയിൽ ശിക്ഷയിൽ നിന്ന് രക്ഷപ്പെടാൻ നീരജിന് ആ നിബന്ധനകൾ അംഗീകരിക്കുകയല്ലാതെ വേറെ വഴിയുണ്ടായിരുന്നില്ല.

സ്വന്തം സഹപ്രവർത്തകരുടെയും ബന്ധുക്കളുടെയും മുന്നിൽ നീരജ് നാണംകെട്ടു. മറ്റൊരാളുടെ ജീവിതം തകർക്കാൻ ഇറങ്ങിപ്പുറപ്പെട്ടവൻ സ്വന്തം കുഴി താൻ തന്നെ തോണ്ടുകയായിരുന്നു.
ഈ പ്രതിസന്ധി ഘട്ടങ്ങളിലെല്ലാം ആദിത്യൻ ലയത്തിന് നൽകിയ പിന്തുണ വളരെ വലുതായിരുന്നു. ഓഫീസിലെ സഹപ്രവർത്തകർക്കിടയിൽ ലയത്തിനെതിരെ ഉയർന്ന സംശയങ്ങളെ ആദിത്യൻ കൃത്യമായി പ്രതിരോധിച്ചു. ഒരു ഉദ്യോഗസ്ഥൻ എന്ന നിലയിൽ മാത്രമല്ല, ഒരു നല്ല സുഹൃത്ത് എന്ന നിലയിലും ആദിത്യന്റെ സാന്നിധ്യം ലയത്തിന് വലിയൊരു ആശ്വാസമായി മാറി. ജീവിതത്തിലെ അനാവശ്യമായ ചിന്തകളിൽ നിന്നും മാനസിക സമ്മർദ്ദങ്ങളിൽ നിന്നും മുക്തി നേടാൻ ജോലിയിലുള്ള ശ്രദ്ധയും ആദിത്യന്റെ നല്ല വാക്കുകളും അവളെ സഹായിച്ചു.
കാലം മുന്നോട്ടുപോയതോടെ, ആദിത്യനും ലയവും തമ്മിലുള്ള ബന്ധം കേവലം സൗഹൃദത്തിനും അപ്പുറത്തേക്ക് വളർന്നു. രണ്ടുപേരും തമ്മിൽ ആശയപരമായി വലിയ പൊരുത്തമുണ്ടായിരുന്നു. പരസ്പര ബഹുമാനവും സ്വാതന്ത്ര്യവും ഉറപ്പുനൽകുന്ന ഒരു വ്യക്തിത്വമായിരുന്നു ആദിത്യന്റേത്. ലയത്തിന്റെ തന്റേടത്തെയോ ആത്മവിശ്വാസത്തെയോ ഭയപ്പെടാതെ, അതിനെ ബഹുമാനിക്കുകയും പ്രോത്സാഹിപ്പിക്കുകയും ചെയ്യുന്ന ഒരു പങ്കാളിയെയാണ് ആദിത്യനിൽ ലയം കണ്ടത്. ആദിത്യന്റെ വീട്ടുകാരും ലയത്തിന്റെ മുൻകാല അനുഭവങ്ങളെക്കുറിച്ച് മനസ്സിലാക്കുകയും അവളെ സ്വന്തം മകളെപ്പോലെ സ്വീകരിക്കാൻ തയ്യാറാവുകയും ചെയ്തു.

മാസങ്ങൾ കടന്നുപോയതോടെ ലയത്തിന്റെ ജീവിതത്തിൽ ശാന്തതയും പ്രകാശവും തിരികെ വന്നു. നീരജിൽ നിന്നും അവന്റെ കുടുംബത്തിൽ നിന്നും നേരിടേണ്ടി വന്ന കടുത്ത അപമാനങ്ങളും മാനസിക അസ്വസ്ഥതകളും ഒരു വിദൂരസ്വപ്നം പോലെ അവളുടെ മനസ്സിൽ നിന്നും മാഞ്ഞുതുടങ്ങി. പ്രതിസന്ധികളിൽ തളർന്നുപോകാതെ, സ്വന്തം ആത്മാഭിമാനത്തിനും സത്യത്തിനും വേണ്ടി ഉറച്ചുനിന്നതാണ് തന്നെ വിജയിപ്പിച്ചതെന്ന് അവൾക്ക് നന്നായി അറിയാമായിരുന്നു. ഓഫീസിലും സമൂഹത്തിലും അവളുടെ സ്ഥാനം മുൻപത്തേക്കാൾ ഏറെ ഉയർന്നു. അപവാദങ്ങൾ പ്രചരിപ്പിക്കാൻ ശ്രമിച്ചവർ തന്നെ ലയത്തിന്റെ മനക്കരുത്തിനെയും വ്യക്തതയുള്ള നിലപാടുകളെയും അഭിനന്ദിക്കാൻ നിർബന്ധിതരായി.
ആദിത്യനുമായുള്ള സൗഹൃദം ലയത്തിന്റെ ജീവിതത്തിൽ വലിയൊരു മാറ്റമാണ് കൊണ്ടുവന്നത്. ഏതൊരു ബന്ധത്തിലും വേണ്ടത് പരസ്പരമുള്ള ബഹുമാനവും പിന്തുണയുമാണെന്ന് ആദിത്യൻ തന്റെ ഓരോ പ്രവൃത്തിയിലൂടെയും തെളിയിച്ചു. ലയത്തിന്റെ സ്വാതന്ത്ര്യത്തെയും ആശയങ്ങളെയും സ്വന്തം നിലപാടുകളെയും ഒരു തടസ്സമായി കാണാതെ, അതിനെ ബഹുമാനിക്കുന്ന ഒരു പങ്കാളിയെയാണ് അവൾ ആദിത്യനിൽ കണ്ടത്. തന്റെ അച്ഛൻ വാസവനും ആദിത്യന്റെ പക്വതയിലും മാന്യതയിലും പൂർണ്ണ തൃപ്തനായിരുന്നു. മകൾക്ക് ഇനി ഒരിക്കലും ഒരു തെറ്റായ തീരുമാനത്തിന്റെ ഭാരം പേറേണ്ടി വരില്ലെന്ന ഉറപ്പ് വാസവന് വലിയ സന്തോഷം നൽകി.

ഇരു കുടുംബങ്ങളുടെയും പൂർണ്ണ സമ്മതത്തോടെയും അനുഗ്രഹത്തോടെയും ലയത്തിന്റെയും ആദിത്യന്റെയും വിവാഹനിശ്ചയം ലളിതമായ ചടങ്ങുകളോടെ നടന്നു. ആർഭാടങ്ങളോ അനാവശ്യമായ പെരുമകളോ ഇല്ലാതെ, അടുത്ത ബന്ധുക്കളുടെയും യഥാർത്ഥ സുഹൃത്തുക്കളുടെയും സാന്നിധ്യത്തിലായിരുന്നു ചടങ്ങുകൾ. ഏതാനും മാസങ്ങൾക്ക് ശേഷം, ലളിതവും എന്നാൽ മനോഹരവുമായ അന്തരീക്ഷത്തിൽ അവരുടെ വിവാഹവും നടന്നു. ആത്മാഭിമാനത്തോടെ തലയുയർത്തിപ്പിടിച്ച്, സ്വന്തം തീരുമാനങ്ങളിൽ ഉറച്ചുനിന്നുകൊണ്ട് ലയം തന്റെ ജീവിതത്തിലെ പുതിയൊരു അധ്യായത്തിലേക്ക് ചുവടുവെച്ചു.
അതേസമയം, കുതന്ത്രങ്ങളും ചതിയും കൊണ്ട് മറ്റൊരാളുടെ സമ്പത്ത് കൈക്കലാക്കാൻ ശ്രമിച്ച നീരജിനും കുടുംബത്തിനും അർഹിച്ച ശിക്ഷ തന്നെയാണ് കാലം കാത്തുവെച്ചിരുന്നത്. നാടിനു മുന്നിൽ തുറന്നുകാട്ടപ്പെട്ട അവരുടെ യഥാർത്ഥ മുഖം കാരണം ബന്ധുക്കളും അയൽപക്കക്കാരും അവരിൽ നിന്ന് അകലം പാലിച്ചു. ഓഫീസിൽ ഉണ്ടായ നാണക്കേടും സൈബർ പോലീസിന്റെ കേസുമായി ബന്ധപ്പെട്ട വിവരങ്ങളും നീരജിന്റെ ബാങ്ക് ജോലിയെ സാരമായി ബാധിച്ചു. സ്ഥാനക്കയറ്റങ്ങൾ തടയപ്പെടുകയും സഹപ്രവർത്തകരുടെ മുന്നിൽ തലകുനിച്ചു നടക്കേണ്ട അവസ്ഥയിലാവുകയും ചെയ്തു അവൻ. സ്വത്തും പണവും മോഹിച്ച് ഇറങ്ങിപ്പുറപ്പെട്ട അവർക്ക് ഒടുവിൽ സ്വന്തം മാനവും സമാധാനവും നഷ്ടപ്പെടുക മാത്രമാണ് ഉണ്ടായത്.

തന്റെ ജീവിതത്തിൽ സംഭവിച്ച അനുഭവങ്ങളിൽ നിന്ന് ലയം ഒരു വലിയ സത്യം മനസ്സിലാക്കി—സമൂഹത്തിന്റെ ഭയത്തെയോ മറ്റുള്ളവരുടെ ചോദ്യങ്ങളെയോ ഭയന്ന് സ്വന്തം ജീവിതവും വ്യക്തിത്വവും ആർക്കും മുന്നിലും പണയം വെക്കരുത്. ചതിക്കപ്പെടാൻ നിൽക്കാതെ, സമയത്ത് ശരിയായ തീരുമാനമെടുക്കാനുള്ള ആർജ്ജവമാണ് ഏതൊരു മനുഷ്യനെയും യഥാർത്ഥ വിജയത്തിൽ എത്തിക്കുന്നത്. ഇന്ന് ലയം ആദിത്യനോടൊപ്പം സന്തോഷകരമായ ഒരു ജീവിതം നയിക്കുന്നു, ഒപ്പം സ്വന്തം കരിയറിലും വ്യക്തിജീവിതത്തിലും ഒരുപോലെ വിജയങ്ങൾ കീഴടക്കിക്കൊണ്ട് മുന്നേറുകയും ചെയ്യുന്നു. സ്വന്തം ജീവിതത്തിന്റെ സൂത്രധാര ആകാൻ ധൈര്യം കാണിച്ച ഒരു പെൺകുട്ടിയുടെ പൂർണ്ണമായ വിജയത്തോടെ ആ കഥ ഇവിടെ പൂർത്തിയാകുന്നു.