കൈപ്പറ്റിയിട്ടും, അവൾ ഭർത്താവിനും മകളോടൊപ്പം സ്വന്തം വീട്ടിൽ തന്നെയായിരുന്നു താമസം.

“നിനക്ക് പോയി ചത്തൂടെ, എന്തിനാണ് ഇങ്ങനെ മറ്റുള്ളവർക്ക് ഒരു ഭാരമായി ജീവിക്കുന്നത്?”
നന്ദനയുടെ ആ വാക്കുകൾ മായയുടെ നെഞ്ചിൽ ഒരു ഇടിമിന്നൽ പോലെയാണ് പതിഞ്ഞത്. നന്ദന മായയുടെ മൂത്ത ചേച്ചിയാണ്. വിവാഹം കഴിഞ്ഞിട്ട് പത്തുവരഷമായ നന്ദനയ്ക്ക് ആറു വയസ്സുള്ള ഒരു മകളുമുണ്ട്. മാതാപിതാക്കളുടെ സ്വത്തിൽ നിന്നും ലഭിക്കേണ്ടതായ എല്ലാ വിഹിതവും ആദ്യമേ കൈപ്പറ്റിയിട്ടും, അവൾ ഭർത്താവിനും മകളോടൊപ്പം സ്വന്തം വീട്ടിൽ തന്നെയായിരുന്നു താമസം. മായയുടെ വിവാഹം കഴിഞ്ഞിട്ട് രണ്ടു വർഷമേ ആയിരുന്നുള്ളൂവെങ്കിലും, കുടുംബജീവിതത്തിലെ പൊരുത്തക്കേടുകൾ കാരണം അവൾക്ക് ഭർത്താവുമായി വേർപിരിയേണ്ടി വന്നു. ആ വേർപിരിയൽ അവളുടെ മാനസിക നിലയെ തകർത്തു കളഞ്ഞിരുന്നു. വിവാഹത്തിന് മുൻപ് വീടിനടുത്തുള്ള ഒരു എൽ.പി സ്കൂളിൽ താൽക്കാലിക അധ്യാപികയായി ജോലി ചെയ്തിരുന്നെങ്കിലും, ദാമ്പത്യ ജീവിതത്തിലേക്ക് കടന്നതോടെ നന്ദനയുടെയും ഭർത്താവിന്റെയും നിർബന്ധപ്രകാരം അവൾ ആ ജോലി ഉപേക്ഷിക്കേണ്ടി വന്നു.

വിവാഹബന്ധം വേർപെടുത്തിയ ശേഷം മാന്യമായ ഒരു തൊഴിൽ കണ്ടെത്തി സ്വന്തം കാലിൽ നിൽക്കാൻ അവൾ പലയിടത്തും പരിശ്രമിച്ചെങ്കിലും ഒന്നിനും സാധിച്ചില്ല. മായയ്ക്ക് നല്ലൊരു ജോലി ലഭിക്കാത്തതും വിവാഹജീവിതം തകർന്നതും അവളുടെ ജാതകദോഷം കൊണ്ടാണെന്ന് നന്ദന പലപ്പോഴും കുറ്റപ്പെടുത്തി സംസാരിച്ചു. സ്വന്തം വിഷമങ്ങളും ബുദ്ധിമുട്ടുകളും ആരോടും പറയാതെ ഉള്ളിൽ ഒതുക്കി അവൾ ആ വീട്ടിൽ തുടർന്നു. എന്നാൽ നന്ദനയാകട്ടെ തനിക്ക് കിട്ടുന്ന അവസരങ്ങളിലെല്ലാം അവളെ മാനസികമായി തകർക്കാനും നിരന്തരം കുറ്റപ്പെടുത്താനും ഒരു മടിയും കാണിച്ചില്ല.
കുറച്ചു നാളുകൾക്ക് മുൻപ് അവരുടെ ഒരു ബന്ധുവിന്റെ വിവാഹം നടക്കുകയുണ്ടായിരുന്നു. ആ ചടങ്ങിൽ പങ്കെടുക്കാൻ വേണ്ടി അമ്മ മായയ്ക്ക് സ്വന്തം സമ്പാദ്യത്തിൽ നിന്നും പുതിയൊരു ചുരിദാർ വാങ്ങി നൽകി. ഈ വിവരം അറിഞ്ഞ നന്ദന വീട്ടിൽ വലിയൊരു വഴക്കിന് തിരികൊളുത്തി. “അച്ഛനും അമ്മയ്ക്കും മക്കൾ എല്ലാവരും ഒരുപോലെ ആയിരിക്കണമല്ലോ,” നന്ദന കലിതുള്ളിക്കൊണ്ട് ചോദിച്ചു. “അവൾക്ക് മാത്രം പുതിയ ഡ്രസ്സ് വാങ്ങി കൊടുത്ത അമ്മ എന്തുകൊണ്ട് എനിക്ക് വാങ്ങി തന്നില്ല?” അമ്മ വളരെ ശാന്തമായി മറുപടി പറഞ്ഞു: “മോളെ, നിനക്ക് സ്വന്തമായി ജോലിയുണ്ട്, ഭർത്താവുണ്ട്, നീ എന്ത് ആവശ്യപ്പെട്ടാലും അയാൾ അത് സാധിച്ചു തരുന്നുണ്ട്. എന്നാൽ ഇവളുടെ കാര്യം അങ്ങനെയല്ലല്ലോ.” നന്ദന വിട്ടുകൊടുക്കാൻ തയ്യാറായിരുന്നില്ല. “ഇവൾക്ക് ഞങ്ങൾ അല്ലാതെ വേറെ ആരാണ് ഇതൊക്കെ ചെയ്തു കൊടുക്കാനുള്ളത്?”

എന്ന് അമ്മ ചോദിച്ചപ്പോൾ, “ഭർത്താവിനെ ഉപേക്ഷിച്ചു പോന്ന ഇവൾക്ക് ഇതിനും മാത്രം കാര്യങ്ങൾ ചെയ്തു കൊടുക്കേണ്ട എന്ത് അത്യാവശ്യമാണുള്ളത്?” എന്നായിരുന്നു നന്ദനയുടെ മറുപടി. “കുറെയൊക്കെ സഹിച്ചും ക്ഷമിച്ചും ജീവിക്കണം, അല്ലാതെ പിണങ്ങി പോന്ന് പെട്ടിയും കിടക്കയും എടുത്ത് വീട്ടിലേക്ക് പോരുകയല്ല വേണ്ടത്. അതെങ്ങനെയാ, അവൾ എന്ത് കോപ്രായം കാണിച്ചാലും താങ്ങാൻ ഇവിടെ ആളുകൾ ഉണ്ടല്ലോ,” അവൾ പരിഹസിച്ചു. ഇത് കേട്ട് സഹികെട്ട് അമ്മ ഇടപെട്ടു: “നീ എന്തൊക്കെയാ നന്ദനേ ഈ പറയുന്നത്? അവൾ പിന്നെ അവന്റെ അടിയും തൊഴിയും കൊണ്ട് അവിടെത്തന്നെ നിൽക്കണമായിരുന്നോ? നിനക്ക് നിന്റെ സഹോദരിയെ ജീവനോടെ കാണണമെന്നില്ലേ?” അന്ന് ആ തർക്കം അങ്ങനെ അവസാനിച്ചെങ്കിലും അതൊരു വലിയ വിള്ളലിന്റെ തുടക്കമായിരുന്നു.
ദിവസങ്ങൾ കടന്നുപോയപ്പോൾ നന്ദനയുടെ ഭർത്താവായ രാജേഷിന്റെ മായയോടുള്ള പെരുമാറ്റത്തിൽ വലിയ മാറ്റങ്ങൾ പ്രകടമായി.

ഒരു ദിവസം വീട്ടിൽ ആരും ഇല്ലാത്ത സമയത്ത് അയാൾ മായയോട് പറഞ്ഞു: “ഇങ്ങനെ ഒതുങ്ങി കൂടി നിന്നാൽ മതിയോ മായേ? നിന്റെ പ്രായം ചെറുതല്ലല്ലോ, നിനക്കും ആഗ്രഹങ്ങളും സ്വപ്നങ്ങളും ഒക്കെ ഉണ്ടാകില്ലേ? നിന്റെ എന്ത് ആഗ്രഹവും സാധിച്ചു തരാൻ ഈ ചേട്ടൻ ഇവിടെയുണ്ട്, അത് നീ മറക്കരുത്. നന്ദനയ്ക്ക് നിന്നോട് ചെറിയ ദേഷ്യം ഒക്കെ ഉണ്ടെന്നുള്ളത് സത്യമാണ്, പക്ഷേ നമുക്ക് അതൊക്കെ പറഞ്ഞു തീർക്കാവുന്നതേയുള്ളൂ.” രാജേഷിന്റെ ഈ അപരിചിതമായ സംസാരവും കണ്ണ് വച്ചുള്ള പെരുമാറ്റവും മായ വളരെ ശക്തമായി തന്നെ എതിർത്തു. താൻ വിചാരിച്ചതുപോലെ കാര്യങ്ങൾ നടക്കാതെ വന്നപ്പോൾ അയാൾക്ക് അവളോട് വലിയ പകയായി മാറി.

അവസരം കിട്ടുമ്പോഴൊക്കെ അയാൾ നന്ദനയോട് മായയെക്കുറിച്ച് വളരെ മോശമായ നുണകൾ പറയാൻ തുടങ്ങി. “എടീ നന്ദനേ, നിന്റെ അനിയത്തിയുടെ പെരുമാറ്റം എനിക്ക് പന്തിയല്ല, അവൾക്ക് എന്നോട് എന്തോ ഒരു താൽപ്പര്യമുള്ളതുപോലെ എനിക്ക് തോന്നുന്നു. ഭർത്താവ് കൂടെ ഇല്ലാതിരിക്കുകയല്ലേ, അവൾക്കും ആഗ്രഹങ്ങൾ കാണില്ലേ?” നന്ദന ഞെട്ടലോടെ ചോദിച്ചു: “നിങ്ങൾ എന്തൊക്കെയാ മനുഷ്യ ഈ പറയുന്നത്?” അയാൾ പറഞ്ഞു: “അതേടി, കഴിഞ്ഞ ദിവസം അവൾ എന്നോട് പറഞ്ഞത് എന്നെപ്പോലെ ഒരു ഭർത്താവിനെയാണ് താനും ആഗ്രഹിക്കുന്നത് എന്നാണ്.” കേട്ടപാതി കേൾക്കാത്തപാതി, നന്ദന കലിപൂണ്ട് തുള്ളി. “എടി മായേ, നിനക്ക് എന്റെ ഭർത്താവിനെ തന്നെ വേണം അല്ലേ? നാണം ഉണ്ടോടി നിനക്ക് ഇത്തരത്തിൽ ജീവിക്കാൻ? സ്വന്തം സഹോദരിയുടെ ജീവിതം തകർക്കാൻ നോക്കുന്നോ നീ?”

സംഭവിച്ചതൊന്നും മനസ്സിലാകாமல் മായ അന്തംവിട്ടു നിന്നു. നന്ദനയുടെ ആ ക്രൂരമായ വാക്കുകൾ ഒരു ഇടിമിന്നൽ ഏറ്റതുപോലെയാണ് അവളുടെ നെഞ്ചിൽ വന്നു പതിച്ചത്. “എന്താ മോളെ, എന്താ ഇവിടെ പ്രശ്നം?” അടുക്കളയിൽ നിന്നും ശബ്ദം കേട്ട് അവരുടെ അമ്മ ഓടിയെത്തി. നന്ദന അലറിവിളിച്ചു: “അമ്മയുടെ പുന്നാര മോൾക്ക് ഇപ്പോൾ എന്റെ ഭർത്താവിനെ വേണമെന്ന്. അമ്മയാണ് ഇവൾക്ക് ഇതിനൊക്കെ ഒത്താശ ചെയ്ത് കൊടുക്കുന്നത്. അവൾക്ക് വേറെയെങ്കിലും ഒരുത്തനെ പോയി നോക്കിക്കൂടെ, അല്ലാതെ എന്റെ ജീവിതത്തിലേക്ക് കയറി വരാനല്ല നോക്കേണ്ടത്. എന്റെ താളം തെറ്റിക്കാൻ നോക്കാതെ ഇവളെ ഈ വീട്ടിൽ നിന്നെങ്ങോട്ടെങ്കിലും ഇറക്കി വിട്!” അമ്മ തരിച്ചിരുന്നുപോയി. “എന്താ മായേ ഈ ഞാൻ കേൾക്കുന്നത്?” മായ കരച്ചിലോടെ പറഞ്ഞു: “അമ്മേ, എനിക്കൊന്നും അറിയില്ല. ചേട്ടൻ എന്നോട് അപമര്യാദയായി സംസാരിക്കാൻ തുടങ്ങിയപ്പോൾ ഞാൻ അതിനെ ശക്തിയായി എതിർക്കുകയാണ് ചെയ്തത്.” നന്ദന കൂടുതൽ ദേഷ്യത്തോടെ പറഞ്ഞു: “കള്ളത്തരം കയ്യോടെ പിടികൂടി എന്ന് കണ്ടപ്പോൾ അവൾ എന്റെ ഭർത്താവിനെ കുറ്റക്കാരനാക്കാൻ നോക്കുകയാണ്.

അമ്മേ, ഇനി ഒരു നിമിഷം ഇവൾ ഈ വീട്ടിൽ നിൽക്കാൻ പാടില്ല. ഒന്നുകിൽ ഞാൻ, അല്ലെങ്കിൽ ഈ മകൾ; ആര് വേണമെന്ന് അമ്മ ഇപ്പോൾ തന്നെ തീരുമാനിക്കൂ.” അമ്മയ്ക്ക് എന്തു ചെയ്യണമെന്നറിയാതെ വല്ലാത്തൊരു അവസ്ഥയിലായി. “മോളെ മായേ…” അമ്മ കണ്ണീരോടെ വിളിച്ചു. “വേണ്ട അമ്മേ, അമ്മ ഒന്നും പറയണ്ട, എനിക്ക് കാര്യങ്ങൾ മനസ്സിലായി. ഈ ഒരു ദിവസം കൂടെ ഇവിടെ താമസിക്കാൻ എന്നെ അനുവദിക്കണം, നാളെത്തന്നെ ഞാൻ ഏതെങ്കിലും ജോലി സ്ഥലത്തെ ഹോസ്റ്റലിലേക്ക് മാറി കൊള്ളാം.”
അമ്മ വേദനയോടെ പറഞ്ഞു: “മോളെ, നിനക്കറിയാമല്ലോ ഇവിടത്തെ കഷ്ടപ്പാടുകൾ ഒക്കെ. നന്ദനയുടെയും അവളുടെ ഭർത്താവിന്റെയും ദയവിലാണ് ഇപ്പോൾ ഈ കുടുംബം മുന്നോട്ടു പോകുന്നത്. അതുകൊണ്ട് അവൾ പറയുന്നത് എതിർക്കാൻ എനിക്ക് നിവൃത്തിയില്ല. നീ തെറ്റൊന്നും ചെയ്തിട്ടില്ല എന്ന് ഈ അമ്മയ്ക്ക് ഉറപ്പുണ്ട്, എങ്കിലും നീ ഇവിടെ തുടർന്നാൽ ഈ കുടുംബം പൂർണ്ണമായി ചിതറിപ്പോകും.”

മായ തലയാട്ടി: “എനിക്ക് മനസ്സിലാകും അമ്മേ, വിഷമിക്കേണ്ട. ടൗണിലെ ഒരു സ്ഥാപനത്തിൽ എനിക്കൊരു ചെറിയ ജോലി ശരിയായിട്ടുണ്ട്, അവർക്ക് സ്വന്തമായി ഹോസ്റ്റൽ സൗകര്യവും ഉണ്ട്. ഞാൻ നാളെത്തന്നെ അവിടെക്ക് മാറി കൊള്ളാം. ഇനി ഈ കുടുംബത്തിലെ ആർക്കും ഞാൻ ഒരു ഭാരമായി മാറില്ല.” അമ്മ വിതുമ്പി കരഞ്ഞുകൊണ്ട് പറഞ്ഞു: “ഈ അമ്മയോട് ക്ഷമിക്കണം മോളെ, വേറെ നിവൃത്തി ഇല്ലാത്തതുകൊണ്ടാണ്…” മായ സമാധാനിപ്പിച്ചു: “സാരമില്ല അമ്മേ, എനിക്കും ഇവിടെനിand ഒരു മാറ്റം ആവശ്യമായിരുന്നു.” അടുത്ത ദിവസം രാവിലെ തന്നെ തന്റെ അത്യാവശ്യ സാധനങ്ങളുമായി അവൾ ഹോസ്റ്റലിലേക്ക് പോകാൻ തയ്യാറെടുത്തു. ഇറങ്ങുന്നതിന് മുൻപ് അവൾ അവിടെയുള്ള എല്ലാവരോടും യാത്രാമൊഴി പറഞ്ഞു. “ചേച്ചി, ഞാൻ ഇറങ്ങുകയാണ്. ഇനി നിങ്ങളുടെ ജീവിതത്തിൽ ഒരു ശല്യമായി ഞാൻ ഉണ്ടാകില്ല. എങ്കിലും ഞാനൊരു തെറ്റും ചെയ്തിട്ടില്ലെന്ന് മനസ്സിലാക്കുക; നിങ്ങളുടെ ഭർത്താവിന്റെ യഥാർത്ഥ മുഖം എപ്പോഴെങ്കിലും നിങ്ങൾക്ക് മനസ്സിലാകും.” നന്ദന ദേഷ്യത്തോടെ പറഞ്ഞു: “കൂടുതൽ പ്രസംഗിക്കാതെ വേഗം ഇറങ്ങിപ്പോടി അവിടുന്ന്.” അമ്മ നെഞ്ചുപൊട്ടി കരയുന്നത് കണ്ട് മായ ആ വീട്ടിലെ പടിയിറങ്ങി.

യാതൊരുവിധ അവഹേളനത്തിനും ഇരയാകാതെ അവൾ പുതിയൊരു ജീവിതത്തിലേക്ക് കാൽവെച്ചു.
വർഷങ്ങൾ പലതും വേഗത്തിൽ കടന്നുപോയി. നന്ദനയുടെ ഭർത്താവ് രാജേഷിന്റെ വഴിവിട്ട ബന്ധങ്ങളും സ്ത്രീകളോടുള്ള താല്പര്യവും പലപ്പോഴായി അവൾ നേരിട്ട് മനസ്സിലാക്കാൻ തുടങ്ങി. എങ്കിലും തന്റെ കുടുംബം തകർന്നുവീഴാതിരിക്കാൻ അവൾ പല കാര്യങ്ങളും കണ്ടില്ലെന്ന് നടിച്ച് ജീവിച്ചു. തന്റെ അനിയത്തിയെക്കുറിച്ചുള്ള തെറ്റായ ധാരണകൾ ഓർത്ത് അവൾ പലപ്പോഴും കടുത്ത പശ്ചാത്താപത്തിൽ നീറിപ്പുകഞ്ഞു. അങ്ങനെയിരിക്കെ, യാദൃശ്ചികമായി ഒരു ദിവസം നഗരത്തിലുള്ള ഒരു സൂപ്പർമാർക്കറ്റിന് സമീപം വെച്ച് അവൾ മായയെ കാണാനിടയായി. മായയെ കണ്ടപ്പോൾ നന്ദന അത്ഭുതപ്പെട്ടുപോയി; മുൻപത്തേക്കാൾ ഏറെ ആത്മവിശ്വാസത്തോടും സന്തോഷത്തോടും കൂടിയാണ് അവൾ ജീവിക്കുന്നത്. എന്നാൽ നന്ദനയുടെ ജീവിതമാകട്ടെ പഴയതിനേക്കാൾ വളരെ ദയനീയമായ അവസ്ഥയിലായിരുന്നു. മായയെ കണ്ട ഉടനെ ഓടിച്ചെന്ന് നന്ദന പറഞ്ഞു: “മായേ, എന്നോട് ക്ഷമിക്കണം, അന്ന് ഞാൻ നിന്നോട് അങ്ങനെ സംസാരിക്കാൻ പാടില്ലായിരുന്നു. ഇന്ന് ആ മനുഷ്യന്റെ തനിസ്വരൂപം എന്താണെന്ന് ഞാൻ നേരിട്ട് അനുഭവിച്ചറിയുന്നുണ്ട്.” മായ ശാന്തമായി മറുപടി നൽകി: “ചേച്ചി, അതിന് ഇപ്പോൾ പ്രസക്തിയില്ല, എന്നോട് ക്ഷമ ചോദിക്കേണ്ട ആവശ്യവുമില്ല.

പക്ഷേ, ഇനിയെങ്കിലും ആരെെയെങ്കിലും കുറ്റപ്പെടുത്തുന്നതിന് മുൻപ് അവർ യഥാർത്ഥത്തിൽ തെറ്റ് ചെയ്തിട്ടുണ്ടോ എന്ന് ഉറപ്പുവരുത്താൻ പഠിക്കണം. അല്ലാതെ മറ്റാരോ പറയുന്ന നുണകൾ കേട്ട് മറ്റുള്ളവരുടെ മേൽ കുറ്റം ചാരുന്ന ശീലം ഒഴിവാക്കുക.” തന്റെ മൂത്ത സഹോദരിയുടെ ഇന്നത്തെ ദയനീയ അവസ്ഥ ഓർത്ത് മായയ്ക്ക് ചെറിയൊരു വിഷമം തോന്നിയെങ്കിലും, അതിൽ തനിക്ക് ഒന്നും ചെയ്യാനില്ലെന്ന് അവൾക്ക് ബോധമുണ്ടായിരുന്നു. അവൾ തന്റെ കഠിനാധ്വാനം കൊണ്ട് സ്വന്തം ജീവിതം പടുത്തുയർത്തുന്ന തിരക്കുകളിലേക്ക് തിരികെ നടന്നു.