വിധിയുടെ വഴിത്താരകൾ

“”മതിയടി നീയിതുവരെ പഠിച്ചത്! ഇനി കൂടുതലായി കോളേജിൽ പോയി പഠിച്ച്, ചോരനീരാക്കി നിന്നെ വളർത്തിയ ഈ അച്ഛന്റെയും അമ്മയുടെയും മുഖത്ത് കരിവാരിത്തേച്ച് ഏതെങ്കിലും അന്യന്റെ കൂടെ ഒളിച്ചോടാനോ? ഈ നാട്ടുകാരുടെയും ബന്ധുക്കളുടെയും മുന്നിൽ ഞങ്ങൾക്ക് ഇനി തലയുയർത്തി ജീവിക്കണം. ഞങ്ങളുടെ കുടുംബത്തിന്റെ പേരും മാനവും കളങ്കപ്പെടുത്താൻ ഇനി ഞാൻ ആരെയും അനുവദിക്കില്ല! അതുകൊണ്ട് പറയുകയാ, ഒന്നുകിൽ ഞങ്ങൾ കണ്ടെത്തിയ ഈ ആലോചനയ്ക്ക് ഇപ്പോൾത്തന്നെ തലയാട്ടണം, അല്ലെങ്കിൽ നാളെ രാവിലെ നിന്നെ പോറ്റി വളർത്തിയ മാതാപിതാക്കളുടെ ശവം ഈ മുറ്റത്ത് കാണാം!”” – അച്ഛൻ വിറയ്ക്കുന്ന ശബ്ദത്തിൽ, ദേഷ്യവും വിഷമവും കലർന്ന കണ്ണുകളോടെ ഭീഷണിയുടെ സ്വരത്തിൽ അനന്യയുടെ മുഖത്തുനോക്കി ആക്രോശിച്ചപ്പോൾ, എന്ത് പറയണമെന്നോ എങ്ങനെ പ്രതികരിക്കണമെന്നോ അറിയാതെ ആ പാവം പെൺകുട്ടി തരിച്ചുനിന്നുപോയി. ആകെ രണ്ടു പെൺമക്കളായിരുന്നു ആ വീട്ടിൽ ഉണ്ടായിരുന്നത്; മൂത്തവൾ അപർണയും ഇളയവൾ അനന്യയും. സ്വന്തം ജീവനേക്കാളും ഉപരിയായി, പൊന്നുപോലെയാണ് ആ മാതാപിതാക്കൾ തങ്ങളുടെ രണ്ട് പെൺമക്കളെയും വളർത്തിയത്. അവർക്ക് ആവശ്യമായ എല്ലാ സൗകര്യങ്ങളും സന്തോഷങ്ങളും വിദ്യാഭാസവും നൽകാൻ ആ മാതാപിതാക്കൾ രാത്രിയെന്നോ പകലെന്നോ ഇല്ലാതെ കഠിനാധ്വാനം ചെയ്തു. മക്കളെ രണ്ടുപേരെയും സമൂഹത്തിൽ നല്ല നിലയിൽ എത്തിക്കണമെന്നും, അവർ സ്വന്തം കാലിൽ നിൽക്കുന്നത് കാണണമെന്നതുമായിരുന്നു ആ അച്ഛന്റെയും അമ്മയുടെയും ജീവിതത്തിലെ ഏറ്റവും വലിയ സ്വപ്നവും ലക്ഷ്യവും. മൂത്ത മകൾ അപർണ പ്രശസ്തമായ ഒരു സ്ഥാപനത്തിൽ എം.ബി.എയ്ക്ക് (MBA) പഠിക്കുകയായിരുന്നു. പഠനം പൂർത്തിയാക്കി നല്ലൊരു ഐ.ടി കമ്പനിയിൽ ഉയർന്ന ഉദ്യോഗം നേടി, സ്വന്തമായി വരുമാനമുണ്ടാക്കി അഭിമാനത്തോടെ ജീവിക്കുന്ന മകളെക്കുറിച്ചായിരുന്നു അവർ എന്നും സ്വപ്നം കണ്ടിരുന്നത്.

അതിനിടയിലാണ് അപർണയ്ക്ക് തികച്ചും അപ്രതീക്ഷിതമായി വളരെ നല്ലൊരു വിവാഹബന്ധം വന്നെത്തുന്നത്. ചെറുപ്പക്കാരനും സാമ്പത്തികമായും കുടുംബപരമായും ഉയർന്ന നിലയിൽ നിൽക്കുന്ന ഒരു ബിസിനസ്സുകാരനായിരുന്നു ആ വരൻ. വീട്ടുകാരും ബന്ധുക്കളും കാര്യം സംസാരിച്ചപ്പോൾ, തനിക്ക് ഈ വിവാഹത്തിന് പൂർണ്ണ സമ്മതമാണെന്നും തന്റെ പഠനത്തോടൊപ്പം തന്നെ വിവാഹവും മുന്നോട്ട് കൊണ്ടുപോകാൻ താൻ തയ്യാറാണെന്നും അപർണ അവരെ വിശ്വസിപ്പിച്ചു. അവളുടെ വാക്ക് കേട്ട് അച്ഛനും അമ്മയും ബന്ധുക്കളുമെല്ലാം എണ്ണമറ്റ പ്രതീക്ഷകളോടെ വലിയ സന്തോഷത്തിലായി. കല്യാണത്തിനുള്ള ഒരുക്കങ്ങളും ആഭരണങ്ങൾ വാങ്ങലും മണ്ഡപം ബുക്ക് ചെയ്യലുമെല്ലാം വലിയ ആഘോഷത്തോടെ ഓരോന്നായി തുടങ്ങി. എന്നാൽ, എല്ലാവരെയും നടുക്കിക്കൊണ്ട് ഒരു ദിവസം ആ കുടുംബത്തിന്റെ സന്തോഷം മുഴുവൻ നിമിഷനേരം കൊണ്ട് തകർന്നുതരിപ്പണമായി. താൻ ഇത്രയും കാലം പഠിച്ച പഠിപ്പ് പകുതി വഴിയിൽ ഉപേക്ഷിച്ച്, തന്നെയേറെ സ്നേഹിച്ച അച്ഛനെയും അമ്മയെയും പൂർണ്ണമായി വഞ്ചിച്ച്, അപർണ വീട്ടുകാർ അറിയാതെ രാത്രിയുടെ മറവിൽ ആരുടേയോ കൂടെ ഇറങ്ങിപ്പോയി! തിരക്കിട്ടു നടത്തിയ അന്വേഷണത്തിലാണ് ഞെട്ടിക്കുന്ന ആ സത്യം പുറത്തുവന്നത്; ദിവസവും കോളേജിലേക്ക് പോകുന്ന വഴിയിൽ അവൾക്ക് പരിചയമുള്ള, സ്ഥിരമായി കവലയിൽ ലഹരിമരുന്നുകൾ ഉപയോഗിക്കുകയും നാട്ടിൽ പലവിധ പ്രശ്നങ്ങൾ ഉണ്ടാക്കുകയും ചെയ്യുന്ന ഒരു തൊഴിലില്ലാത്ത ഗുണ്ടയുടെ കൂടെയായിരുന്നു അവൾ പോയത്. നല്ലൊരു ഭാവി മുന്നിലുണ്ടായിരുന്ന ഒരു പെൺകുട്ടി, സ്വന്തം വീട്ടുകാരുടെ മാനവും അന്തസ്സും മാന്യതയും പൂർണ്ണമായി ചവിട്ടിമെതിച്ചാണ് അങ്ങനെയൊരു തിടുക്കപ്പെട്ട തീരുമാനമെടുത്തത്.

ആ ഒളിച്ചോട്ടം ആ കുടുംബത്തിന്റെ നട്ടെല്ല് ഒടിച്ചുകളഞ്ഞു; സമൂഹത്തിന് മുന്നിൽ തലയുയർത്തിപ്പിടിച്ച് ജീവിച്ചിരുന്ന ആ അച്ഛനും അമ്മയ്ക്കും അത് താങ്ങാൻ കഴിയാത്ത വലിയൊരു നാണക്കേടായി മാറി. നാട്ടുകാരുടെ പരിഹാസച്ചിരികളും ബന്ധുക്കളുടെ കടുപ്പമേറിയ ചോദ്യങ്ങളും കളിയാക്കലുകളും കാരണം വീടിന് പുറത്തിറങ്ങാൻ പോലും പറ്റാത്ത അവസ്ഥയിലായി ആ പാവം മാതാപിതാക്കൾ. ഈ സംഭവത്തോടെ അച്ഛനും അമ്മയ്ക്കും തങ്ങളുടെ മക്കളോടും മനുഷ്യരോടും തന്നെയുണ്ടായിരുന്ന സർവ്വ വിശ്വാസവും പൂർണ്ണമായി നഷ്ടപ്പെട്ടു. ആ അതിരറ്റ ഭയവും മാനസിക വിഷമവും ഒടുവിൽ വന്നു പതിച്ചത് രണ്ടാമത്തെ മകളായ അനന്യയുടെ തലയിലായിരുന്നു. ഇനി ഇളയ മകൾ കൂടി ഇതുപോലെ എന്തെങ്കിലും വിഡ്ഢിത്തം കാണിച്ചാൽ ഈ നാട്ടിൽ ജീവിക്കാൻ കഴിയില്ലെന്നും, ആത്മഹത്യ മാത്രമായിരിക്കും വഴി എന്നും അച്ഛനും അമ്മയും ഉറപ്പിച്ചു. അതുകൊണ്ടുതന്നെ അനന്യയ്ക്ക് വീട്ടിൽ പിന്നീട് യാതൊരുവിധ സ്വാതന്ത്ര്യവും ലഭിച്ചില്ല. അവളുടെ ഓരോ ചെറിയ ചലനങ്ങളും സംശയത്തോടെയും ഭയത്തോടെയും മാത്രമാണ് വീട്ടുകാർ വീക്ഷിച്ചത്. എങ്ങോട്ടും ഒറ്റയ്ക്ക് പോകാനോ, സുഹൃത്തുക്കളോട് ഫോണിൽ സംസാരിക്കാനോ അവൾക്ക് അനുവാദമുണ്ടായിരുന്നില്ല. സ്വന്തം വീട്ടിൽ തന്നെ ഒരു തടവുകാരിയെപ്പോലെ, ആഗ്രഹങ്ങളെയെല്ലാം ഉള്ളിലൊതുക്കി അവൾക്ക് ജീവിക്കേണ്ടി വന്നു. ചേച്ചി ചെയ്ത തെറ്റിന്റെയും ചതിയുടെയും ശിക്ഷ മുഴുവൻ അനുഭവിച്ചുകൊണ്ടിരുന്നത് പാവം അനന്യയായിരുന്നു; സ്വന്തം ജീവിതം വഴിമുട്ടിച്ച ചേച്ചിയോട് അവൾക്ക് മനസ്സിൽ വലിയ ദേഷ്യവും അപകർഷതാബോധവും തോന്നിത്തുടങ്ങി.

പെട്ടെന്നാണ് അനന്യയ്ക്ക് 18 വയസ്സ് തികയുന്നത്. അപ്പോഴേക്കും അവളെ ഉടൻ തന്നെ പിടിച്ച് കല്യാണം കഴിപ്പിച്ച് ഉത്തരവാദിത്തമൊഴിയാൻ അച്ഛനും അമ്മയും തീരുമാനിച്ചു. ഒട്ടും വൈകാതെ ഏതെങ്കിലും ഒരു നല്ല ആലോചന കണ്ടുപിടിച്ച് അവളെ മറ്റൊരു വീട്ടിലേക്ക് പറഞ്ഞയച്ചാൽ മാത്രമേ തങ്ങൾക്ക് ഇനി സ്വസ്ഥമായി ഉറങ്ങാൻ സാധിക്കൂ എന്ന് അവർ ഉറച്ചു വിശ്വസിച്ചു. അച്ഛന്റെയും അമ്മയുടെയും ഈ അപ്രതീക്ഷിത തീരുമാനം കേട്ട് അനന്യ ആകെ തകർന്നുപോയി. ബിരുദം പൂർത്തിയാക്കണമെന്നും സ്വന്തമായി ഒരു ജോലി നേടി ഉയർന്ന നിലയിൽ എത്തണമെന്നുമുള്ള തന്റെ കുഞ്ഞു കുഞ്ഞു ആഗ്രഹങ്ങളെല്ലാം ഒറ്റ രാത്രി കൊണ്ട് ഇല്ലാതാകുന്നത് അവൾ കണ്ണീരോടെ കണ്ടു. അവൾ അച്ഛന്റെയും അമ്മയും കാലുപിടിച്ച് അപേക്ഷിച്ച് കരഞ്ഞു. താൻ ചേച്ചിയെപ്പോലെ മാതാപിതാക്കളെ വഞ്ചിക്കില്ലെന്നും, തനിക്ക് പഠിക്കാൻ കുറച്ചുകൂടി സമയം വേണമെന്നും, തന്നെയൊന്ന് വിശ്വസിക്കണമെന്നും അവൾ ആവർത്തിച്ചു പറഞ്ഞുനോക്കി. എന്നാൽ, വഞ്ചിക്കപ്പെട്ട ആ മാതാപിതാക്കളുടെ മനസ്സിൽ മകളുടെ കണ്ണീരിനേക്കാൾ വലുതായിരുന്നു ഭയവും സമൂഹത്തോടുള്ള പേടിയും. അങ്ങനെയിരിക്കെയാണ് കാനറാ ബാങ്കിൽ ഉദ്യോഗസ്ഥനായ സിദ്ധാർത്ഥ് എന്ന യുവാവിന്റെ ആലോചന അവളിലേക്ക് വരുന്നത്. കാണാൻ നല്ല വ്യക്തിത്വമുള്ളവനും മാന്യനുമായിരുന്നു അവൻ. എന്നാൽ വിവാഹം കഴിക്കാൻ ഒട്ടും ആഗ്രഹമില്ലാതിരുന്നതുകൊണ്ട് അനന്യ അവനെ ഒന്ന് നോക്കുക പോലും ചെയ്തില്ല. അവളുടെ എതിർപ്പുകൾക്കൊന്നും ചെവികൊടുക്കാതെ, വീട്ടുകാരുടെ കർശനമായ നിർബന്ധത്തിന് വഴങ്ങി, യാതൊരുവിധ ആഗ്രഹവുമില്ലാതെ, കണ്ണീരോടെ അവൾ താലികെട്ട് മണ്ഡപത്തിലേക്ക് നടന്നു.

തന്റെ ഭാവി ഇനി എന്താകുമെന്ന വലിയ ഭയവും ആശങ്കയുമായിരുന്നു അനന്യയുടെ മനസ്സിൽ മുഴുവൻ. എന്നാൽ, വിധി അവൾക്കായി കരുതിവെച്ചത് തികച്ചും വേറൊരു ജീവിതമായിരുന്നു. തിടുക്കപ്പെട്ട് നടത്തിയ ആ വിവാഹം അനന്യയുടെ ജീവിതത്തിൽ അവിശ്വസനീയമായ മാറ്റങ്ങളാണ് കൊണ്ടുവന്നത്. വിവാഹം കഴിഞ്ഞ് ഏതാനും ദിവസങ്ങൾക്കുള്ളിൽ തന്നെ അവളുടെ ഉള്ളിലെ പേടിയും സംശയങ്ങളും പൂർണ്ണമായി മാറി. സിദ്ധാർത്ഥ് ഒരു ഭർത്താവ് എന്നതിലുപരി അവൾക്ക് ജീവിതത്തിലെ ഏറ്റവും മികച്ച സുഹൃത്തായി മാറി. അവളുടെ മുൻകാല അനുഭവങ്ങളും, വീട്ടിലെ ശ്വാസം മുട്ടിക്കുന്ന സാഹചര്യങ്ങളും മനസ്സിലാക്കിയ സിദ്ധാർത്ഥ് അവളെ സ്നേഹത്തോടെ സമാധാനിപ്പിച്ചു. സ്വന്തം ആഗ്രഹങ്ങളും വിഷമങ്ങളും പേടികളും യാതൊരു മടിയും കൂടാതെ തുറന്നു പറയാവുന്ന ഒരു സുരക്ഷിതമായ തണലായി അവൻ അവളുടെ കൂടെ നിന്നു. അവൾക്ക് പൂർത്തിയാക്കാൻ കഴിയാതെ പോയ ഡിഗ്രി പഠനം തുടരാൻ അവൻ മുൻകൈ എടുത്തു. അവളോട് എപ്പോഴും ബഹുമാനത്തോടെയും കെയറിംഗോടെയും അവൻ പെരുമാറി. താൻ പേടിച്ചതുപോലെയല്ല ജീവിതമെന്നും, ദൈവം തനിക്ക് നൽകിയ വലിയൊരു അനുഗ്രഹമാണ് സിദ്ധാർത്ഥ് എന്നും അനന്യ വൈകാതെ തിരിച്ചറിഞ്ഞു.

അതേസമയം, സ്വന്തം ഇഷ്ടപ്രകാരം വീടുവിട്ടിറങ്ങിപ്പോയവർക്ക് ജീവിതത്തിൽ എപ്പോഴും മധുരമുള്ള അനുഭവങ്ങൾ ആയിരിക്കില്ല ലഭിക്കുന്നത് എന്നതിന്റെ ഉദാഹരണമായിരുന്നു അവളുടെ ചേച്ചി അപർണ. ഇറങ്ങിപ്പോകുമ്പോൾ മനസ്സിൽ കണ്ട സ്വപ്നലോകമൊന്നും അപർണയെ കാത്തിരിപ്പുണ്ടായിരുന്നില്ല. കല്യാണം കഴിഞ്ഞ് ഏതാനും ആഴ്ചകൾ കഴിഞ്ഞപ്പോഴേക്കും അവർക്കിടയിലുണ്ടായിരുന്ന വ്യാജമായ പ്രേമവും ആവേശവും എല്ലാം അപ്രത്യക്ഷമായി. സിജോ എന്ന ആ ഗുണ്ട വീണ്ടും പഴയപടി കടുത്ത മദ്യപാനിയും മയക്കുമരുന്നിന് അടിമയുമായി മാറി. ദിവസവും ലഹരിയുമായി വീട്ടിൽ വന്ന് അനാവശ്യ കാര്യങ്ങൾക്ക് വഴക്കുണ്ടാക്കാനും അപർണയെ ക്രൂരമായി മർദ്ദിക്കാനും അവൻ തുടങ്ങി. ഒരു ചേരി പ്രദേശത്തായിരുന്നു അവന്റെ ചെറിയ വീട് സ്ഥിതി ചെയ്തിരുന്നത്. പ്രാഥമിക സൗകര്യങ്ങൾ പോലും ഇല്ലാത്ത, തികച്ചും ബുദ്ധിമുട്ടുകൾ നിറഞ്ഞ ഒരു അന്തരീക്ഷമായിരുന്നു അത്. സിജോയുടെ അമ്മ വീടുകളിൽ പണി ചെയ്താണ് കഷ്ടിച്ച് ജീവിച്ചിരുന്നത്. അവന് വിവാഹം കഴിയാത്ത രണ്ട് പെങ്ങന്മാരുമുണ്ടായിരുന്നു.

കുടുംബത്തിലെ അതിരൂക്ഷമായ ദാരിദ്ര്യം കാരണം ആ പെങ്ങന്മാരുടെ വിവാഹം നടത്താൻ സിജോയുടെ കുടുംബത്തിന് പണമോ ആസ്തിയോ ഉണ്ടായിരുന്നില്ല. അതിനാൽ അവർ ആ ചെറിയ വീടിന്റെ ഇടുങ്ങിയ മുറികളിൽ പട്ടിണി കിടന്നും കഷ്ടപ്പെട്ടുമാണ് കഴിഞ്ഞിരുന്നത്. സിജോയെ പണമുള്ള ഏതെങ്കിലും വീട്ടിൽ നിന്ന് കല്യാണം കഴിപ്പിച്ച്, അതിലൂടെ കിട്ടുന്ന വലിയ തുക സ്ത്രീധനമായി വാങ്ങി, ആ പണം ഉപയോഗിച്ച് പെങ്ങന്മാരുടെ കല്യാണം നടത്താം എന്നായിരുന്നു സിജോയുടെ അമ്മയുടെയും പെങ്ങന്മാരുടെയും പ്ലാൻ. അങ്ങനെ കുടുംബത്തിലെ പട്ടിണിയും സാമ്പത്തിക ബുദ്ധിമുട്ടുകളും മാറ്റിയെടുക്കാം എന്ന് അവർ കണക്കുകൂട്ടിയിരുന്നു. എന്നാൽ, അപർണ വീട്ടുകാരെ ചതിച്ച് ഒന്നും കൊണ്ടുവരാതെ സിജോയുടെ കൂടെ ഇറങ്ങി വന്നതോടെ അവരുടെ ആ വലിയ പ്രതീക്ഷകളെല്ലാം ഒറ്റയടിക്ക് അസ്തമിച്ചു. പണമായി ഒരണ പൈസ പോലും സ്ത്രീധനമായി കിട്ടിയില്ലെന്ന് മാത്രമല്ല, വീണ്ടുമൊരു വയറു കൂടി മാസംതോറും പോറ്റേണ്ട ഗതികേടിലായി ആ കുടുംബം. ഇതിന്റെ എല്ലാ ദേഷ്യവും നിരാശയും വൈര്യവും സിജോയുടെ അമ്മയും പെങ്ങന്മാരും തീർത്തത് പാവം അപർണയോടായിരുന്നു.

ദിവസവും വെളുപ്പിനെ എഴുന്നേറ്റ് ആ വീട്ടിലെ എല്ലാ ഭാരിച്ച പണികളും അപർണ ഒറ്റയ്ക്ക് ചെയ്യണമായിരുന്നു. നിരന്തരമായ പട്ടിണിയും അസഭ്യവർഷവും ശാരീരികമായ ഉപദ്രവവും അവളുടെ പ്രതിദിന ജീവിതത്തിന്റെ ഭാഗമായി മാറി. നല്ലൊരു പഠനവും മികച്ച ഭാവി സാധ്യതകളും ഉപേക്ഷിച്ച്, തന്നെ സ്നേഹിച്ച അച്ഛനെയും അമ്മയെയും തള്ളിപ്പറഞ്ഞ് ഇറങ്ങിപ്പോയവളായതുകൊണ്ട് അവൾക്ക് ആ നരകയാതനകൾ നിശബ്ദമായി സഹിക്കുകയല്ലാതെ വേറെ വഴിയുണ്ടായിരുന്നില്ല. ആർക്കും അവളെ ആ നരകത്തിൽ നിന്ന് രക്ഷിക്കാൻ കഴിയുമായിരുന്നില്ല, കാരണം അത് അവൾ സ്വന്തം അവിവേകം കൊണ്ട് തെരഞ്ഞെടുത്ത ജീവിതമായിരുന്നു. ഇത്രയും നാൾ പൊന്നുപോലെ നോക്കി വളർത്തിയ അച്ഛനെയും അമ്മയെയും വഞ്ചിച്ച്, അവരുടെ നെഞ്ചിൽ തീ കോരിയിട്ട് പോയതിന് ദൈവത്തിൽ നിന്ന് കിട്ടിയ അർഹിക്കുന്ന ശിക്ഷ തന്നെയായിരിക്കും ഇതൊക്കെയെന്ന് അനന്യയും വിശ്വസിച്ചു. സ്വന്തം ചോരയെക്കാൾ വിശ്വസിച്ച് ഇറങ്ങിപ്പുറപ്പെട്ട തെറ്റായ ആൾക്ക് കൂട്ടുനിന്നതിന്റെ ദുരന്തഫലമായിരുന്നു അപർണ അപ്പോൾ അനുഭവിച്ചിരുന്നത്.

എന്നാൽ ഇന്ന് അനന്യ തന്റെ ജീവിതത്തിൽ പൂർണ്ണ തൃപ്തയും അതീവ സന്തോഷവതിയുമാണ്. സിദ്ധാർത്ഥിന്റെ അളവറ്റ സ്നേഹവും കരുതലും പ്രോത്സാഹനവും അവളെ ആത്മവിശ്വാസമുള്ള ഒരു പെൺകുട്ടിയായി മാറ്റിമറിച്ചു. പഴയ പേടിയോ വിഷമങ്ങളോ അപകർഷതാബോധമോ ഇന്ന് അവൾക്കില്ല. അതിനെല്ലാം ഉപരിയായി, ചേച്ചിയുടെ പ്രവൃത്തി കാരണം തന്നോട് അകന്നുനിന്നിരുന്ന, എന്തിനും സംശയത്തോടെ നോക്കിയിരുന്ന അച്ഛനും അമ്മയും ഇപ്പോൾ പഴയതിനേക്കാൾ സ്നേഹത്തോടെയും അഭിമാനത്തോടെയും അവളുടെ കൂടെയുണ്ട്. തെറ്റ് ചെയ്തത് അനന്യയല്ലെന്ന് ആ മാതാപിതാക്കൾ വൈകിയാണെങ്കിലും തിരിച്ചറിഞ്ഞു. അനന്യയുടെ കുറ്റമല്ലായിരുന്നു അതെന്നും, ഭയം കാരണം തങ്ങൾ വെറുതെ അവളെ സംശയിക്കുകയായിരുന്നു എന്നും അച്ഛനും അമ്മയ്ക്കും ബോധ്യപ്പെട്ടു. ഇപ്പോൾ എന്തിനും ഏതിനും അമ്മയും അച്ഛനും അവളുടെ കൂടെ ഉറച്ച തണലായി നിൽക്കുന്നുണ്ട്. താൻ ആഗ്രഹിച്ച സ്വാതന്ത്ര്യവും സ്നേഹവും സമാധാനവും ഉന്നത വിദ്യാഭ്യാസവും ഇന്ന് അവൾക്കുണ്ട്. സ്വന്തം ചേച്ചിയുടെ ജീവിതം നൽകിയ വലിയ പാഠവും, ഒടുവിൽ ദൈവം തനിക്ക് നൽകിയ നല്ലൊരു ജീവിതപങ്കാളിയും കുടുംബവും തന്നെയാണ് തന്റെ ഏറ്റവും വലിയ ശക്തി എന്ന് അനന്യ തിരിച്ചറിയുന്നു. ആ തിരിച്ചറിവോടെ, അച്ഛന്റെയും അമ്മയുടെയും സ്നേഹ തണലിലും സിദ്ധാർത്ഥിന്റെ കൂടെയും അവൾ സന്തോഷഭരിതമായ ഒരു പുതിയ ജീവിതത്തിലേക്ക് ചുവടുവെക്കുന്നു.