by ഡിഗ്രിക്ക് പഠിക്കുന്ന കാലത്താണ് അഞ്ജലിക്ക് ആ വിവാഹാലോചന വരുന്നത്. വരൻ ഒരു ടാക്സി ഡ്രൈവറാണ്, പത്താം ക്ലാസ് പാസായിട്ടില്ല. എന്നാൽ സാമ്പത്തികമായി നല്ല നിലയിലുള്ള കുടുംബമായിരുന്നു അത്. മൂന്ന് മക്കളിൽ ഇളയവനായ രാഹുലിന് സ്വന്തമായി നല്ലൊരു കോൺക്രീറ്റ് വീടുണ്ട്. മറ്റു മക്കൾ വേറെ വീട് വെച്ച് മാറി താമസിക്കുകയായിരുന്നു.
പെയിന്റിംഗ് തൊഴിലാളിയായ അച്ഛന് മകളുടെ കാര്യത്തിൽ വലിയ പ്രയാസങ്ങളൊന്നുമില്ലാത്ത ഈ ആലോചന ഒഴിവാക്കാൻ തോന്നിയില്ല. അഞ്ജലിയുടെ താഴെ രണ്ട് പെൺകുട്ടികൾ കൂടി ഉള്ളതുകൊണ്ട്, നല്ലൊരു വീട് കിട്ടിയത് ഒരു ലോട്ടറിയായിട്ടാണ് അവർ കണ്ടത്. മകൾക്കും എതിർപ്പൊന്നും ഉണ്ടായിരുന്നില്ല. വിവാഹശേഷം ഭർത്താവിന്റെയും അമ്മായിയമ്മയുടെയും പൂർണ്ണ പിന്തുണയോടെ അഞ്ജലി ബിരുദം പൂർത്തിയാക്കി.
അഞ്ജലിയുടെ പഠനത്തോട് രാഹുലിന് വലിയ താല്പര്യമായിരുന്നു. ഡ്രൈവറാണെങ്കിലും മോളുടെ കാര്യത്തിൽ അയാൾക്ക് നിർബന്ധമുണ്ടായിരുന്നു. പഠിത്തം മുടങ്ങരുതെന്ന് പറഞ്ഞ് രാഹുലും അമ്മയും ചേർന്നാണ് അവളെ പിജിക്ക് ചേർക്കുന്നത്. പിജി ഫസ്റ്റ് സെമസ്റ്റർ കഴിഞ്ഞപ്പോൾ അഞ്ജലി ഗർഭിണിയായി. എന്നിട്ടും പഠിത്തം മുടക്കാൻ അവർ അനുവദിച്ചില്ല. കുഞ്ഞിനെ നോക്കാനും അവളെ പഠിപ്പിക്കാനും ഭർത്താവും അമ്മായിയമ്മയും കൂടെനിന്നു. ശേഷം ബിഎഡും പൂർത്തിയാക്കി.
എന്നാൽ കാര്യങ്ങളെല്ലാം മാറിമറിഞ്ഞത് അഞ്ജലിക്ക് ഒരു സർക്കാർ സ്കൂളിൽ അധ്യാപികയായി ജോലി കിട്ടിയപ്പോഴാണ്. വീടിന് വളരെ ദൂരെയുള്ള സ്ഥലത്തായിരുന്നു പോസ്റ്റിംഗ്. അവിടെയുള്ള വർക്കിംഗ് വിമൻസ് ഹോസ്റ്റലിലാണ് അവൾ താമസിച്ചിരുന്നത്. അവിടെയുള്ള മറ്റ് അധ്യാപികമാരുടെ ഭർത്താക്കന്മാർ ഉയർന്ന ഉദ്യോഗസ്ഥരോ നല്ല വിദ്യാഭ്യാസം ഉള്ളവരോ ആയിരുന്നു.
ആ കൂട്ടത്തിൽ തന്റെ ഭർത്താവ് ഒരു ടാക്സി ഡ്രൈവറാണെന്ന് പറയാൻ അഞ്ജലിക്ക് വലിയ നാണക്കേട് തോന്നി. ആദ്യത്തെ ദിവസം ജോയിൻ ചെയ്യാൻ വന്ന രാഹുലിനെ മറ്റ് അധ്യാപികമാരുടെ മുന്നിൽ പരിചയപ്പെടുത്താതെ അവൾ മടക്കി അയച്ചു. അതോടെ അവളുടെ പെരുമാറ്റത്തിലും മാറ്റങ്ങൾ വന്നു. രാഹുലിനെ ഒട്ടും വിലവയ്ക്കാത്ത രീതിയിലായി അവൾ. ശമ്പളത്തിൽ നിന്ന് പണം അയച്ചു കൊടുക്കുമ്പോൾ പോലും അവൾ അതൊരു വലിയ കാര്യമായി എടുത്തു പറഞ്ഞു. തന്നെ ഇത്രയും കാലം താങ്ങിയ ഭർത്താവിനെ അവൾ മറന്നു തുടങ്ങി.
ഇതിനിടയിലാണ് അഞ്ജലി സ്കൂളിലെ ഒരു വിദ്യാർത്ഥിയുടെ അച്ഛനായ ഡോക്ടർ മനോജുമായി അടുക്കുന്നത്. മനോജ് ഒരു ഡിവോഴ്സിയാണ്. മോളുടെ പഠനകാര്യങ്ങൾ അന്വേഷിക്കാൻ തുടങ്ങിയ ഫോൺ വിളി, പിന്നീട് മറ്റ് സൗഹൃദങ്ങളിലേക്ക് നീണ്ടു. ഡോക്ടറുടെ സൗന്ദര്യത്തിലും പദവിയിലും അഞ്ജലി വീണുപോയി. ആഴ്ചയിൽ ഒരു ദിവസം വീട്ടിൽ വന്നിരുന്ന അവൾ, ജോലിത്തിരക്ക് പറഞ്ഞ് വരാതെയായി. അഞ്ജലിയെ അത്രത്തോളം വിശ്വസിച്ചിരുന്ന രാഹുൽ അതൊക്കെ വിശ്വസിച്ചു.
ഒരു ദിവസം ഡോക്ടർ അവളെ തന്റെ ക്ലിനിക്കിലേക്ക് ക്ഷണിച്ചു. മനോഹരമായി അണിഞ്ഞൊരുങ്ങി അഞ്ജലി അവിടെയെത്തി. ഇരുവരും തമ്മിലുള്ള സംഭാഷണങ്ങൾ അതിരുവിട്ടപ്പോൾ, പുറത്ത് നാട്ടുകാർ വാതിൽ പൂട്ടി. ഡോക്ടറുടെ മുൻകാല ബന്ധങ്ങളെക്കുറിച്ച് അറിവുണ്ടായിരുന്ന നാട്ടുകാർ പോലീസിനെ വിളിച്ചു.
നാണക്കേട് താങ്ങാനാവാതെ അഞ്ജലിയുടെയും മനോജിന്റെയും ഫോട്ടോകൾ നാട്ടുകാർ സോഷ്യൽ മീഡിയയിൽ പ്രചരിപ്പിച്ചു. ഇതറിഞ്ഞ് രാഹുൽ സ്ഥലത്തെത്തി. സ്കൂൾ അധികൃതരും വാർത്ത അറിഞ്ഞു. നാട്ടുകാരുടെ ബഹളം കാരണം അഞ്ജലിയോട് നിർബന്ധിത അവധിയിൽ പോകാൻ സ്കൂൾ ആവശ്യപ്പെട്ടു.
രാഹുലിന്റെ ടാക്സിയിൽ തിരികെ വീട്ടിലേക്ക് പോകുമ്പോൾ അഞ്ജലിക്ക് നാണക്കേട് തോന്നി. വീട്ടിലെത്തിയപ്പോൾ രാഹുൽ മക്കളെ നോക്കി അഞ്ജലിയോട് പറഞ്ഞു:
“നിന്നെ കാത്ത് ഇവിടെ രണ്ട് കുഞ്ഞുങ്ങളുണ്ട്. അവരുടെ മുന്നിലെങ്കിലും നിന്റെ യഥാർത്ഥ മുഖം കാണിക്കരുത്. അത് അവർക്ക് സഹിക്കാൻ പറ്റില്ല.”
ആ വാക്കുകൾ അഞ്ജലിയെ തകർത്തു. അവൾ കരഞ്ഞു മാപ്പ് ചോദിച്ചെങ്കിലും രാഹുൽ അവളിൽ നിന്ന് പൂർണ്ണമായും അകന്നിരുന്നു. പിന്നീട് അവൾക്ക് ജോലിയിൽ തിരികെ പ്രവേശിക്കാൻ ധൈര്യം വന്നില്ല. അഞ്ജലി സ്ഥലം മാറ്റത്തിന് അപേക്ഷിച്ചു. ഇപ്പോൾ അവൾ രാഹുലിന്റെ വീട്ടിൽത്തന്നെ താമസിക്കുന്നുണ്ടെങ്കിലും, ഭാര്യയെന്ന നിലയിലുള്ള അംഗീകാരം അവൾക്ക് നഷ്ടമായി. രാഹുലിന്റെ മക്കളുടെ അമ്മ എന്ന നിലയിൽ മാത്രമായി അവൾ ഒതുങ്ങി. അഞ്ജലിയുടെ വലിയ ആഗ്രഹങ്ങൾ അവൾക്ക് ശിക്ഷയായി മാറി.
ഒരു മാസത്തോളം വീട്ടിൽ നിന്നു പുറത്തിറങ്ങാതെ അഞ്ജലി മുറിക്കുള്ളിൽ തന്നെ ഒതുങ്ങിക്കൂടി. രാഹുൽ അവളെ കണ്ടില്ലെന്നു നടിച്ചു. മക്കളായ കുഞ്ഞിക്കുട്ടനോടും മാധവിനോടും സ്നേഹം കാണിച്ചെങ്കിലും, അഞ്ജലിയോട് ഒരു വാക്കുപോലും സംസാരിച്ചില്ല. അഞ്ജലിയുടെ അമ്മയും അച്ഛനും കാര്യങ്ങൾ അറിഞ്ഞ് ഓടിവന്നുവെങ്കിലും, രാഹുലിന്റെ മുന്നിൽ ഒന്നും പറയാൻ അവർക്കും കഴിഞ്ഞില്ല.
ദിവസങ്ങൾ കടന്നുപോയപ്പോൾ അഞ്ജലിക്ക് കാര്യങ്ങൾ ബോധ്യമായിത്തുടങ്ങി. താൻ ജോലിസ്ഥലത്ത് കിട്ടിയ അഹങ്കാരം കൊണ്ട് കളഞ്ഞുകുളിച്ചത് തന്റെ നല്ലൊരു കുടുംബത്തെയാണെന്ന് അവൾ തിരിച്ചറിഞ്ഞു. ഡോക്ടർ മനോജും കുടുംബവും അവളെ മറന്നു കഴിഞ്ഞിരുന്നു.
ഒടുവിൽ ഒരു ദിവസം രാഹുൽ മക്കളെ സ്കൂളിൽ കൊണ്ടുവിടാൻ പോകാനായി കാറിലേക്ക് കയറുകയായിരുന്നു. അഞ്ജലി വേഗത്തിൽ വന്ന് ആ കാറിന്റെ മുന്നിൽ നിന്നു.
”രാഹുലേട്ടാ… എന്നോട് ക്ഷമിക്കണം.” അഞ്ജലി പൊട്ടിക്കരഞ്ഞു.
രാഹുൽ അവളെ നോക്കിയില്ല. “കുട്ടികൾക്ക് സ്കൂളിൽ പോകാൻ സമയമായി, വഴിമാറൂ.”
”ഞാൻ… ഞാൻ പഴയ അഞ്ജലിയാകാൻ ശ്രമിക്കാം. എനിക്ക് ആ ജോലി വേണ്ട. ഈ പദവിയും വേണ്ട. നിങ്ങളുടെ ഭാര്യയായി, മക്കളുടെ അമ്മയായി ഈ വീട്ടിൽ ജീവിച്ചാൽ മതി.”
രാഹുൽ കാറിൽ നിന്നും പുറത്തിറങ്ങി. അവന്റെ കണ്ണുകളിൽ ദേഷ്യമായിരുന്നില്ല, മറിച്ച് വലിയൊരു നിരാശയായിരുന്നു.
”നിനക്ക് അഹങ്കാരം വരാൻ കാരണം ആ ഉദ്യോഗമായിരുന്നു അഞ്ജലീ. നീ അവിടെ ഹോസ്റ്റലിൽ കിടന്നപ്പോൾ ഞാൻ ഇവിടെ മക്കളെ നോക്കി, വീട് നോക്കി കഷ്ടപ്പെട്ടു. നിനക്ക് ഞാനൊരു ഡ്രൈവർ മാത്രമായിരുന്നു. എന്റെ പ്രണയത്തിനും സ്നേഹത്തിനും നീ നൽകിയ വിലയല്ലേ നീ കാണിച്ചത്?”
അഞ്ജലി അവന്റെ കാലുകളിൽ വീണു. “എനിക്ക് തെറ്റിപ്പോയി രാഹുലേട്ടാ… ഇനി ഒരിക്കലും അങ്ങനെ ഉണ്ടാകില്ല.”
രാഹുൽ അവളെ പിടിച്ചെഴുന്നേൽപ്പിച്ചു. “ഇപ്പോൾ ഞാൻ പഴയപോലെ ആയാലും, നമ്മുടെ മക്കളുടെ മനസ്സിൽ നിന്നോ നാട്ടുകാരുടെ മനസ്സിൽ നിന്നോ ആ നാണക്കേട് പോകില്ല. അതുകൊണ്ട് ഞാൻ നിന്നെ ഡിവോഴ്സ് ചെയ്യില്ല. നമ്മുടെ മക്കൾക്ക് അമ്മ ഇല്ലാത്ത അവസ്ഥ വരരുത്. എന്നാൽ, ഇനി നിനക്ക് എന്റെ ഭാര്യയാകാനുള്ള സ്ഥാനം ഞാൻ തരില്ല. ഈ വീട്ടിൽ മക്കളുടെ അമ്മയായി ജീവിക്കാം.”
അഞ്ജലിക്ക് അതൊരു വലിയ ആശ്വാസമായിരുന്നു. അവൾ പതിയെ വീട്ടിലെ ജോലികൾ ചെയ്യാൻ തുടങ്ങി. ആര്യയോടും മക്കളോടും സ്നേഹത്തോടെ പെരുമാറി. സ്കൂളിൽ നിന്നും ജോലി തിരികെ ലഭിക്കില്ലെന്ന് ഉറപ്പായതോടെ, അവൾ വീട്ടിൽ തന്നെ ചെറിയൊരു ട്യൂഷൻ സെന്റർ തുടങ്ങി.
വർഷങ്ങൾ കടന്നുപോയി. അഞ്ജലി ഇപ്പോഴും രാഹുലിന്റെ വീട്ടിലുണ്ട്. രാഹുൽ അവളെ പഴയപോലെ സ്നേഹിക്കുന്നില്ലെങ്കിലും, അഞ്ജലിയുടെ മനംമാറ്റം കണ്ട് അവളോട് ബഹുമാനം കാണിക്കാൻ തുടങ്ങിയിട്ടുണ്ട്. നാട്ടുകാരും ആ പഴയ സംഭവം മറന്നുതുടങ്ങി. വലിയ ജോലിയും പദവിയും വേണ്ട, കുടുംബമാണ് ഏറ്റവും വലുതെന്ന് അഞ്ജലി തിരിച്ചറിഞ്ഞു.